Konkurencyjność i innowacyjność

Główny Instytut Górnictwa wykonał studium wykonalności dla sektora górnictwa węgla kamiennego wraz z sektorem produkcji maszyn, urządzeń oraz usługowym. Dokument powstał na zlecenie Górniczej Izby Przemysłowo-Handlowej.

Nowa Perspektywa Finansowa na lata 2014-2020, w Programie Operacyjnym Inteligentny Rozwój, przewiduje ścisłą współpracę nauki z biznesem. Szczególne znaczenie odgrywają tu tzw. programy sektorowe tworzone w odpowiedzi na potrzeby wyrażane przez określone grupy przedsiębiorców. Mają na celu rozpoznanie potrzeb i potencjału badawczo-rozwojowego oraz innowacyjnego poszczególnych sektorów gospodarki. Studium takie jest jednocześnie wnioskiem o ustanowienie przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju programu sektorowego. Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa, która wygrała w czerwcu ub. r. konkurs ogłoszony przez NCBiR zleciała Głównemu Instytutowi Górnictwa opracowanie studium wykonalności programu sektorowego dla branży górnictwa węgla kamiennego wraz z sektorem produkcji maszyn i urządzeń oraz usługowym. W jego tworzeniu uczestniczyło 18 podmiotów, w tym zarówno jednostki naukowo-badawcze, jak i przedsiębiorcy. Pracami zespołu autorskiego kierowała prof. dr hab. inż. Krystyna Czaplicka-Kolarz, wicedyrektor Głównego Instytutu Górnictwa.

Studium zawiera w sumie 39 tematów badawczych podzielonych na bloki tematyczne m. in. z zakresu rozpoznania, udostępniania i eksploatacji złóż węgla, rozwoju oferty produktowej oraz racjonalizacji zasobów i procesów poprawy konkurencyjności górnictwa węgla kamiennego.

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju przyjęło dokument w grudniu ub. r. zlecając jego wykonanie właśnie Głównemu Instytutowi Górnictwa. Decyzja ta była równoznaczna ze sfinansowaniem połowy koszów jego przygotowania.

Głównym celem programu sektorowego, który ma być kontynuacją studium wykonalności, jest podniesienie konkurencyjności i zwiększenie innowacyjności sektora górnictwa węgla kamiennego wraz z sektorem produkcji maszyn i usług.

Służyć temu ma wdrożenie efektywnych rozwiązań gospodarowania złożem, realizowanych m. in. poprzez opracowanie efektywniejszych metod rozpoznawania zaburzeń geologicznych, prognozowania zagrożeń, zwiększania efektywności i bezpieczeństwa wydobycia, a także opracowania technologii poprawiających efektywność eksploatacji w warunkach rosnących zagrożeń poprzez np. zmniejszenie negatywnego wpływu eksploatacji górniczej na powierzchnię, rozwój innowacyjnych systemów transportu podziemnego oraz opracowanie technologii bezpiecznego i skutecznego drenażu metanu z pokładów. Pod uwagę wzięto również zwiększenie gospodarczego wykorzystania metanu, odpadów i wód, wreszcie opracowanie innowacyjnych technologii odzysku energii z odpadów wydobywczych, a także dywersyfikację i racjonalizację oferty produktowej.

Czas realizacji programu sektorowego dla górnictwa określony w studium przewidziano na 88 miesięcy, licząc od września 2015 r. do grudnia 2022 r. Jego budżet oszacowano na kwotę 892 mln zł. W ramach programu sektorowego przedsiębiorcy będą mogli uzyskać dofinansowania w wysokości połowy wydatkowanych kosztów zrealizowanej inwestycji.

Są szanse na to, że nasza duża branża będzie miała swój program sektorowy. Chodzi przecież o producentów węgla, maszyn i urządzeń górniczych oraz firmy usługowe. Jest to jedno z niewielu przyjętych studiów wykonalności programów branżowych w Polsce. O zrealizowanie przedsięwzięcia mogła aplikować tylko taka organizacja jak nasza, czyli Górnicza Izba Przemysłowo Handlowa. Zadanie polegało na skoordynowaniu wszystkich prac związanych z powstawaniem studium wykonalności, realizowanych przez 18 różnych podmiotów, w tym wyższych uczelni, instytutów naukowo-badawczych, spółek handlowych oraz producentów maszyn i urządzeń górniczych. Przygotowaliśmy sposób finansowania studium. Połowę środków otrzymaliśmy od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, drugie tyle wyłożyła Izba. W wyniku rozłożenia tych kosztów pomiędzy 18 podmiotów wyszły niewielkie kwoty, satysfakcjonujące wszystkich uczestników przedsięwzięcia