fot: Kajetan Berezowski
Ewa Paluch, ekspert z dziedziny ubezpieczeń społecznych, odpowiadała na pytania ubezpieczonych o m.in. uprawnienia emerytalne i sposób przeliczania dniówek
fot: Kajetan Berezowski
Ponad 30 osób uzyskało informacje w sprawach przepisów odnoszących się bezpośrednio do emerytur górniczych podczas poniedziałkowej, 2 lipca, konsultacji w ZUS w Chorzowie. Najczęściej zadawane pytania odnosiły się do uprawnień emerytalnych oraz sposobu przeliczania dniówek. Tym razem na pytania ubezpieczonych odpowiadała Ewa Paluch, ekspert z dziedziny ubezpieczeń społecznych.
Przypomnijmy zatem w jaki sposób ustala się wysokość emerytury górniczej.
Emerytura górnicza obliczana jest według dotychczasowych zasad, a jej wysokość uzależniona jest od następujących elementów: kwoty bazowej, wysokości podstawy wymiaru, uwzględnionego okresu składkowego i nieskładkowego oraz zastosowanych przeliczników do okresów pracy górniczej.
Kwota bazowa stanowi 100 proc. przeciętnego wynagrodzenia, pomniejszonego o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia społeczne, określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, w poprzednim roku kalendarzowym.
Kwota bazowa jest ustalana corocznie i obowiązuje od 1 marca każdego roku kalendarzowego do końca lutego następnego roku kalendarzowego.
Wysokość kwoty bazowej ogłasza Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” w terminie do 7 roboczego dnia lutego każdego roku.
Podstawę wymiaru emerytury stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne lub na ubezpieczenie emerytalne, według przepisów prawa polskiego, z kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o świadczenie.
Ubezpieczony może również wskazać do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych – wybranych dowolnie z całego okresu podlegania ubezpieczeniu. Oprócz wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek do podstawy wymiaru emerytury wlicza się również inne kwoty przysługujące ubezpieczonemu (m.in. kwoty zasiłków chorobowych, wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy itp.). Istotne jest to, że jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emerytury, za podstawę wymiaru składek przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników.
Podstawa wymiaru
Aby ustalić podstawę wymiaru emerytury, oblicza się: sumę kwot podstaw wymiaru składek, wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy oraz kwot zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego, opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku wyrównawczego, świadczenia wyrównawczego lub dodatku wyrównawczego, a także wartość świadectw rekompensacyjnych, zasiłków dla bezrobotnych, zasiłków szkoleniowych lub stypendiów wypłacanych z Funduszu Pracy za okres udokumentowanej niezdolności do pracy – w okresie każdego roku z wybranych przez zainteresowanego lat kalendarzowych, przy czym łączna kwota podstaw wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wynagrodzeń i zasiłków w latach przypadających po 2004 r. nie może przekroczyć maksymalnej kwoty rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, stosunek każdej z tych sum kwot do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia, ogłoszonej za dany rok kalendarzowy, wyrażając go w procentach, z zaokrągleniem do setnych części procentu, średnią arytmetyczną tych procentów, która stanowi wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury.
Wskaźnik wysokości
Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury nie może być wyższy niż 250 proc. Podstawę wymiaru emerytury uzyskuje się przez pomnożenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury przez kwotę bazową. Do obliczenia podstawy wymiaru stosuje się kwotę bazową obowiązującą w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę albo w dniu powstania prawa do świadczenia, jeżeli jest to data późniejsza w stosunku do daty zgłoszenia wniosku.
Emerytura wynosi: 24 proc. kwoty bazowej, o której mowa wyżej, oraz po 1,3 proc. podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych, z uwzględnieniem pełnych miesięcy, po 0,7 proc. podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych, z uwzględnieniem pełnych miesięcy.
Przy ustalaniu wysokości emerytur górniczych stosuje się następujące przeliczniki:
1,5 – za każdy rok pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy;
1,8 – za każdy rok pracy w
