Zielone czeki rozdane

Gala wręczenia nagród odbyła się 11 października w sali konferencyjnej Stadionu Śląskiego w Chorzowie

Poznaliśmy laureatów tegorocznych Zielonych Czeków przyznawanych w prestiżowym konkursie ekologicznym z okazji Dnia Ziemi przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.

Podczas gali zorganizowanej w sali konferencyjnej Stadionu Śląskiego w Chorzowie 11 bm. czeki o wartości 10 tys. zł każdy, wraz ze specjalnymi statuetkami odebrali: W kategorii Ekologiczna osobowość roku – Gabriela Kaczyńska, dziennikarka Radio Katowice wraz ze swą córką Mają. W kolejnej kategorii: Gmina przyjazna dla czystego powietrza – Gmina Goczałkowice-Zdrój. W kategorii Inwestycja proekologiczna - Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Gliwicach, a w ostatniej, IV kategorii: Programy i akcje na rzecz ochrony przyrody oraz edukacji ekologicznej – Stowarzyszenie „Nie Dokarmiaj Smoga”.

Prestiżowy konkurs
- To już prawie 30 lat działania naszej instytucji. Zielone Czeki na stałe wpisały się w historię Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach i naszego województwa. Stały się najważniejszym, prestiżowym wyróżnieniem dla wszystkich tych, którzy działają na rzecz ochrony środowiska. W tym roku, jak i w latach poprzednich, Zielone Czeki trafiły do rak pasjonatów ekologii, ludzi zaangażowanych w ochronę środowiska, a także podmiotów, które prowadziły najciekawsze i najbardziej ekologiczne przedsięwzięcia, włączając się w walkę o czyste powietrze i ochronę środowisk. Jesteście przykładem dobrych praktyk, dlatego wasze działania warto promować, aby mogli je naśladować inni – powiedział podczas gali Tomasz Bednarek, prezes zarządu WFOŚiGW w Katowicach.

Kapituła konkursu nie miała łatwego zadania. Wszystkie 27 projektów, które napłynęły, były interesujące.

- I z tego powodu podjęliśmy decyzje o wyróżnieniu kolejnych pięciu projektów, aby zachęcić ich autorów do dalszego działania – przyznała Izabela Domogała, członek zarządu województwa śląskiego a zarazem przewodnicząca kapituły.

Słuchaczy Radia Katowice najbardziej ucieszył Zielony Czek, który trafił do rąk Gabriel Kaczyńskiej, dziennikarki Radia Katowice i jej dwunastoletniej córki Mai, które od prawie siedmiu już lat tworzą audycję Eko-Ranek. Audycja poświęcona jest ekologii, ochronie środowiska i naukom przyrodniczym. Biorą w niej udział naukowcy, eksperci i popularyzatorzy nauki. Ze względu na swą formułę, jest to jedyny tego program radiowy w Polsce. Oprócz ekspertów biorą w nim bowiem udział także dzieci. Wspólnie zastawiają się nad danym zagadnieniem, które jest potem dokładnie omawiane i analizowane. Formy przekazu są zwykle reportażem uczestniczącym. Dzięki temu zarówno najmłodsi, jak i rośli słuchacze wspólnie przenoszą się w ciekawe przyrodniczo miejsca, m.in. do ogrodów botanicznych, lasów, jaskiń, nad wodę, na skały czy w góry.

Ekologiczna osobowość roku to Gabriela Kaczyńska, dziennikarka Radia Katowice z córką Mają. Zdjęcia: Kajetan Berezowski

- Bardzo cieszymy się z tej nagrody i oczywiście polecamy audycję w każdą niedzielę po godz. 10.00. Jej odcinki są do odsłuchania na stronach internetowych Radia Katowice – powiedziała nam red. Gabriela Kaczyńska.

W tej samej kategorii do nagrody nominowali byli także: Arkadiusz Gardziel, Katarzyna Majzel-Pośpiech, Ewa Bilińska, Magdalena Ochwat, Tomasz Beczała, Marcin Jałowy i Marcin Podsiadło. Tomasz Beczała i Marcin Podsiadło otrzymali wyróżnienia.

Środowisko pod kontrolą
W imieniu gminy Goczałkowice-Zdrój kolejną nagrodę w kategorii Gmina przyjazna dla czystego powietrza odebrała wójt Gabriela Placha. W gminie realizowany jest program ograniczania niskiej emisji. W samym tylko 2021 r. wymienionych zostało 135 nieekologicznych, nieefektywnych źródeł ciepła. Prowadzony jest również punkt konsultacyjno-informacyjny programu Czyste Powietrze, a dla mieszkańców ogrzewających domy wyłącznie ekologicznymi źródłami ciepła wprowadzona została niższa o ponad 50 proc. stawka podatków. Co ciekawe, w Goczałkowicach-Zdroju prowadzone są regularne kontrole palenisk domowych przy użyciu drona. Było ich w sumie 133 razy!

Nagrodę w kategorii Gmina przyjazna dla czystego powietrza odebrała Gabriela Placha, wójt Goczałkowic-Zdrój.

- Przede wszystkim n znacząca skalę zrealizowane zostały przedsięwzięcia w gospodarstwach domowych polegające na wymianach kopciuchów, a także działania termomodernizacyjne. Nasza gmina od lat dba o środowiska. Aktualnie termomodernizacją objęty jest budynek urzędu gminnego jak i innych budynków komunalnych. Dużą wagę przywiązujemy do edukacji ekologicznej w szkołach. Przyszły rok będzie trudny, ale wierzę, że uda się nam utrzymać podobne tempo prac. Nagroda nas zobowiązuje i z pewnością doda nam skrzydeł w zakresie dalszych działań ekologicznych – podkreśliła Gabriela Placha.

Wśród nominowanych znalazły się gminy: Pszczyna, Masza, Istebna, Jejkowice, Mysłowice, Ślemień, Gliwice i Świerklany. Ostatecznie wyróżnienie przypadło gminom Ślemień i Mszana.

Ważna inwestycja
Z dużym zainteresowaniem oczekiwano wyników w kategorii Inwestycja proekologiczna. Zielony Czek trafił do Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Gliwicach. Spółka zdecydowała się na budowę instalacji odsiarczania. Inwestycja to ok. 650 m sześc. instalacji betonowych, blisko 750 t konstrukcji stalowych i prawie 4,5 km sieci elektrycznej wraz z aparaturą kontrolno-pomiarową. Nowoczesna instalacja oczyszczania spalin sprawia, że do atmosfery trafia mniej zanieczyszczeń gazowych, a standardy emisyjny, jakie spełnia kotłowania, osiągają wyśrubowane normy emisyjne ustanowione dla Polski przez KE. Tylko dzięki dotacji w wysokości 27 mln zł instalacja ta miała szansę powstać. Całkowity jej koszt to prawie 52 mln zł.

Nagrodę w kategorii Inwestycja proekologiczna odebrał Krzysztof Szalińki, prezes zarządu gliwickiego PEC.

- Całkowitą dekarbonizację chcemy osiągnąć po 2040 r. Na naszą rzeczywistość trzeba spoglądać trzeźwo. Węgiel, jako paliwo bezpieczne, jeszcze z nami pozostanie na wiele lat. Oczywiście pracujemy nad redukcja jego udziału w produkcji energii, ale to wszystko wymaga inwestycji. Myślę, ze po 2040 r. będziemy w stanie zredukować o połowę paliwo węglowe – wyjaśnił Krzysztof Szalińki, prezes zarządu gliwickiego PEC.

Co istotne, PEC jest w pełni zabezpieczony w paliwo węglowe na tegoroczny sezon grzewczy.

- Jesteśmy połączeni taśmociągiem z kopalnią Sośnica. Zawarliśmy bardzo dobre cenowo kontrakty na dostawy surowca. Są one na bieżąco realizowane. Nie widzę żadnego zagrożenia – dodał Szaliński.

W konkursie startowały także gmin Chorzów i Kalety. Ta ostatnia otrzymała wyróżnienie.

Postawili na edukację
W kategorii Programy i akcje na rzecz ochrony przyrody oraz edukacji ekologicznej triumfowało Stowarzyszenie „Nie Dokarmiaj Smoga”. I to właśnie do Pszczyny, gdzie działa organizacja, powędrował ostatni Zielony Czek. Stowarzyszenie działa głównie na rzecz poprawy jakości powietrza. W ubr. przeprowadziło szeroką kampanię informacyjną dotyczącą treści uchwały antysmogowej oraz możliwości uzyskania dofinasowania do wymiany źródeł ciepła z uwzględnieniem wpływu zanieczyszczeń powierza na zdrowie. Na swoim koncie ma także kampanię informacyjno-edukacyjną pod hasłem „Wymień piec, nie zwlekaj czas ucieka”, produkcje czterech filmów poruszających tematykę złej jakości powietrza w Pszczynie, monitorowania zanieczyszczeń oraz ich wpływu na ludzkie drowie.

W kategorii Programy i akcje na rzecz ochrony przyrody oraz edukacji ekologicznej – w imieniu Stowarzyszenie „Nie Dokarmiaj Smoga” z Pszczyny odebrała Aleksandra Antes-Szewczyk, szefowa organizacji.

- Walczymy o to, abyśmy mogli oddychać w Pszczynie pełną piersią. Działamy już w całym powiecie. Wyszliśmy z takiego złożenia, że musimy postawić na edukację skierowaną do wszystkich, do włodarzy miasta, ale też do mieszkańców – tłumaczy Aleksandra Antes-Szewczyk, szefowa organizacji.

Działacze Stowarzyszenia stworzyli stronę internetową „Nie Dokarmiaj Smoga pl”, spotykają się z mieszkańcami, uczestniczą w konferencjach i debatach, pracują z dziećmi i młodzieżą, organizują imprezy, happeningi i wydarzenia proekologiczne, m.in. Dzień Czystego Powietrza, który ostatnio połączony był z inauguracją kampanii Polskiego Alarmu Smogowego – „Zobacz czym oddychasz, zmień to”.

Zielone Czeki to jeden z największych i najważniejszych w województwie śląskim konkursów związanych z ochroną środowiska. Biorą w nim udział osoby fizyczne, gminy wiejskie, miejskie, miejsko-wiejskie oraz miasta na prawach powiatu, a w kategorii „Inwestycja proekologiczna roku” – beneficjenci pomocy finansowej z WFOŚiGW w Katowicach (z pominięciem osób fizycznych), którzy w 2021 r. zakończyli realizację zadania dofinansowanego ze środków Funduszu. Z kolei w kategorii „Programy i akcje na rzecz ochrony przyrody oraz edukacji ekologicznej” również organizacje pozarządowe z terenu województwa śląskiego prowadzące działalność proekologiczną.

Pierwsze Zielone Czeki z okazji Dnia Ziemi przyznane zostały przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach w 1994 r. Wśród laureatów poprzednich edycji byli zarówno naukowcy, nauczyciele i dziennikarze, jak i przedsiębiorcy, miasta i stowarzyszenia.