fot: UM Bytom
Pokopalniana hałda jest odpadem powydobywczym po dawnej KWK Powstańców Śląskich
fot: UM Bytom
Rurociągi tłoczne, które przebiegają przez teren zapożarowanej hałdy na granicy Bytomia i Radzionkowa zostały zabezpieczone. Specjalistyczna firma, realizując zlecenie Bytomskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego, wykonała pionowe i poziome ekrany izolujące rurociągi, dzięki czemu ryzyko uszkodzenia instalacji transportującej ścieki z Przepompowni Śródmieście do Oczyszczalni Ścieków Centralna zostało usunięte. Nadzór nad pracami prowadził Główny Instytut Górnictwa - poinformowali przedstawiciele bytomskiego samorządu.
- Zapożarowana hałda zagrażała bezpośrednio dwóm rurociągom tłocznym DN 630, którymi transportowane są ścieki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał nakaz ich zabezpieczenia, dlatego zleciliśmy wykonanie ekranów izolujących rurociągi. Dzięki tym pracom, udało się doprowadzić do zaniku reakcji utleniania substancji węglowej zawartej w odpadach powęglowych, a tym samym usunąć ryzyko rozszczelnienia rurociągu - powiedział Marek Stajndor, wiceprezes zarządu Bytomskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego.
Prace zabezpieczające rurociągi tłoczne wymagały sprowadzenie specjalistycznego sprzętu, m.in.: koparek oraz ciężarówek dostarczających na plac budowy niezbędnego do uszczelnienia ekranów materiału. Rurociąg został zabezpieczony na długości 250 metrów. Towarzyszące prowadzonym robotom wykopy były wykonywane krótkimi odcinkami i sukcesywnie wypełniane izolującym materiałem drobnoziarnistym.
Po wykonaniu ekranów pionowych, pomiędzy nimi została wykonana powierzchniowa okrywa uszczelniająca - ekran poziomy. Okrywa ta ma na celu dodatkowe zabezpieczenie rejonu przyległego do rurociągu i pod nim. Prace zabezpieczające pierwszy odcinek rurociągu zostały już zakończone. W ramach dalszych prac BPK planuje wykonanie ekranu pionowego od strony północnej oraz wykonanie okrywy poziomej pomiędzy ekranem, a skarpą południową.
Pokopalniana hałda, będąca odpadem powydobywczym po dawnej KWK Powstańców Śląskich zaczęła powstawać na początku lat osiemdziesiątych XX wieku. W rejonie pomiędzy ul. Strzelców Bytomskich - Magdaleny - Wawrzyńca Hajdy kopalnia otrzymała zgodę na składowanie odpadów powydobywczych pochodzących z przeróbki węgla kamiennego. Powstałe w wyniku przerobu węgla kamiennego piaskowiec oraz łupki ilaste i piaszczyste utworzyły hałdę.
Jak wskazują przedstawiciele bytomskiego magistratu, hałdy wymagają rekultywacji ponieważ mogą stanowić realne zagrożenie dla wód podziemnych oraz być źródłem zapylenia i pożarów a z takim zjawiskiem mamy do czynienia w hałdzie po dawnej KWK Powstańców Śląskich. Hałda jest stale monitorowana przez służbie miejskie, a nad rozwiązaniem problemu wspólnie pracuje Bytom z Radzionkowem.
W 2021 i 2022 gmina Bytom zleciła badania stanu termicznego hałdy i zawarła porozumienie z Radzionkowem, którego celem jest wspólne rozwiązanie problemu hałdy. Bytom prowadzi rozmowy konsultacyjne z firmami, które byłyby zainteresowane ugaszeniem hałdy oraz z Głównym Instytutem Górnictwa i Instytutem Techniki Górniczej KOMAG.
Jednym z możliwych rozwiązań problemu zapożarowanej hałdy między ul. Hajdy a Strzelców Bytomskich jest także jej rozebranie i pozyskanie znajdujących w niej materiałów do produkcji kruszyw dla budownictwa oraz surowca do produkcji kruszyw drogowych. Wydział Inżynierii Środowiska Urzędu Miejskiego w Bytomiu przeprowadził już wstępne rozeznanie rynku, z którego wynika, że przedsiębiorcy byliby zainteresowani wykorzystaniem pokopalnianej hałdy na tego typu cele. Kolejnym krokiem będzie jednak oszacowanie, jaka wartość surowców możliwych do odzysku może zalegać na terenie hałdy, co umożliwi ogłoszenie postępowania i wyłonienie przedsiębiorcy, który przeprowadzi odzysk materiałów z zapożarowanej hałdy.
