fot: Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu
Wysoka na 46 m, ośmiokątna wieża ciśnień z 1909 r. w Zabrzu długo ulegała zniszczeniom, ale zbadano, że sama konstrukcja jest w dobrym stanie. Adaptacja będzie jednym z największych projektów postindustrialnych w regionie.
fot: Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu
Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu dostało sześć ofert w przetargu na adaptację niszczejącej unikatowej wieży ciśnień. Jej rewitalizacja i przystosowanie do potrzeb nowych lokatorów ma zakończyć się do końca 2019 r. W wieży ciśnień działać będą m.in. Centrum Aktywizacji Społeczno-Zawodowej, Ośrodek Dokumentacji Górniczej czy Akademia Młodych Talentów i Akademia Seniora.
Dwie spośród złożonych ofert mieszczą się w budżecie założonym na 26,7 mln zł.
- Mamy nadzieję, że w tej sytuacji uda nam się rozpocząć realizację projektu - powiedział w piątek, 6 lipca, dyrektor Muzeum Górnictwa Węglowego Bartłomiej Szewczyk.
Przetarg na "Rewitalizację wieży ciśnień zlokalizowanej w Zabrzu przy ul. Zamoyskiego 2 na cele społeczne, edukacyjne, naukowe i kulturalne" muzeum ogłosiło w połowie lutego tego roku. Termin składania ofert, pierwotnie wyznaczony na 24 kwietnia, był aż ośmiokrotnie wydłużany.
Osiem ofert, dwie z nich w granicach budżetu
Ostatecznie spłynęło w nim osiem ofert. Dwie z nich, mieszczące się w budżecie, złożyły warszawska spółka Prochem (cena 25,5 mln zł, gwarancja 60 miesięcy) oraz konsorcjum będzińskich firm Azi-Bud oraz Banimex (25,9 mln zł; gwarancja 120 miesięcy).
Pozostałe oferty opiewają na od 29,4 mln zł do 44,9 mln zł. Kryteriami oceny są: cena (w 60 proc.), gwarancja (20 proc.) oraz doświadczenie projektanta w części architektonicznej i kierownika budowy (po 10 proc.).
Jedna z największych i najpiękniejszych wież w regionie
Zabrzańskiej placówce zależy na realizacji przedsięwzięcia, dzięki któremu chce uratować jedną z największych i najbardziej charakterystycznych wież ciśnień w regionie. Na jego realizację - w unijnym projekcie o szacunkowej wartości 34,1 mln zł - Muzeum zdobyło już 23,6 mln zł dofinansowania w konkursie dotyczącym rewitalizacji obszarów zdegradowanych w centralnej części woj. śląskiego.
Stojąca na wzniesieniu przy ul. Zamoyskiego, zbudowana w 1909 r. na planie ośmiokąta wieża ma 46 m wysokości i 23 m średnicy. Specjaliści określają jej ekspresjonistyczną stylistykę. Obiekt wyróżnia konstrukcja - u podstawy, między podtrzymującymi zbiornik ośmioma filarami, mieszczą się trzy kondygnacje z pomieszczeniami.
Budowla niszczała, aż kupiło ją muzeum
Ceglana budowla w poprzednich latach nie była używana i niszczała. Ostatni właściciel zabezpieczył ją i uprzątnął teren. W 2017 r. muzeum przy pomocy miasta przygotowało projekt - uzgodniony z Lokalnym Programem Rewitalizacji Obszarów Miejskich Miasta Zabrze - wykupując pod tym kątem wieżę, która uzupełni muzealny kompleks.
Konstrukcja w niezłym stanie
Sam obiekt - według dotychczasowych ocen - jest w dobrym stanie technicznym w części konstrukcyjnej, wymaga natomiast obszernych prac zabezpieczających i adaptacyjnych. Wstępnie ich zakres określa tzw. program funkcjonalno-użytkowy, przygotowany pod kątem unijnego projektu.
Ożywienie oznacza także pomysły społeczne
Aby unijny projekt spełniał założenia rewitalizacji, obok funkcji związanych z celami muzealno-naukowymi, zakłada przedsięwzięcia związane z szeroko rozumianą rewitalizacją społeczną. Pomyślano je tak, aby nawiązywały do działalności placówki. To dlatego np. Centrum Żywego Rzemiosła, które powstać ma w piwnicach wieży, ma odtwarzać tradycyjne zanikające zawody rzemieślnicze związane ze śląską tradycją, a jego pracę i produkty będzie można wykorzystywać w działalności Muzeum.
Atrakcyjne pomysły na zagospodarowanie wieży
Na parterze, obok kasy i sklepiku, funkcjonować ma Centrum Aktywizacji Społeczno-Zawodowej i przestrzeń wystawiennicza (m.in. z historią i prezentacją działania wieży ciśnień). Na pierwszym piętrze zaplanowano Centrum Działań Rewitalizacyjnych i Ośrodek Dokumentacji Górniczej (powstający przy pomocy innego unijnego projektu), a na drugim - Akademię Młodych Talentów i Akademię Seniora.
