fot: ARC
Ignacy Łukasiewicz (1822 - 1882)
fot: ARC
Wkrótce minie 160 lat od narodzin przemysłu naftowego. Warto pamiętać, że stało się to za sprawą Polaków.
31 lipca 1853 r. Lwów. Szpital powszechny na Łyczakowie. Po raz pierwszy w praktyce zastosowano lampę naftową wynalezioną przez farmaceutę i chemika Ignacego Łukaszewicza. Użyto ją podczas pilnej, nocnej operacji. Na upowszechnienie lampy naftowej trzeba było poczekać jeszcze siedem lat.
Łukasiewicz założył pierwszą na świecie kopalnię ropy naftowej, następnie kilka destylarni ropy naftowej, w których to, oprócz nafty, wytwarzano także smary, oleje oraz asfalt. O ropie naftowej (zwanej też olejem skalnym) w 1854 r. powiedział:
"Ten płyn to przyszłe bogactwo kraju, to dobrobyt i pomyślność dla jego mieszkańców, to nowe źródło zarobków dla biednego ludu i nowa gałąź przemysłu, która obfite zrodzi owoce...".
Do roku 1853 używano lamp olejowych. Nie dość, że kopciły one, to nieraz wybuchały. Łukasiewicz zastosował frakcjonowaną destylację, w wyniku której otrzymał preparat pozbawiony lekkich frakcji. Następnie oddzielił go w aparaturze od ciężkich węglowodorów, potem rafinował stężonym roztworem kwasu siarkowego i otrzymał na przełomie (na przełomie 1852 i 1853 r.) naftę. Dzięki wyeliminowaniu najlżejszych frakcji nafta była bezpieczna w użyciu (nie wybuchała), a będąc pozbawioną tzw. ciężkich składników zasilane nią lampy nie kopciły, jak olejowe poprzedniczki.
W 1854 r. w Gorlicach zapalono pierwszą, naftową, latarnię uliczną. Odtąd one i gazowe rozświetlały ulice do czasu, gdy zastąpiono ten rodzaj oświetlenia - elektrycznym.
Pierwszą kopalnię ropy naftowej uruchomiono (w 1854 r.) we wsi Bóbrka k. Krosna.
Pierwszy polski zakład destylacji ropy naftowej powstał w 1856 r. w Ulaszowicach k. Jasła (dzisiaj w granicach miasta).
Należy wiedzieć, że naftę otrzymał po raz pierwszy - z węgla - Kanadyjczyk Abraham Pineo Gesner. Było to w roku 1846. Pierwszym, który naftę wyekstrahował z oleju skalnego był Polak Filip Walter. Jednak bez lampy Łukasiewicza rozwój przemysłu zwanego dziś petrochemicznym byłby opóźniony.
