Za dwa lata spotkamy się w Wielkiej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej

Przez część korytarzy trzeba się poruszać na czworakach

Z czym Polakom kojarzy się Zabrze? Z niedawnych badań przeprowadzonych wśród mieszkańców kraju wynika, że obok przemysłu ciężkiego i Śląskiego Centrum Chorób Serca, Zabrze kojarzone jest z turystyką poprzemysłową, a dokładniej z Zabytkową Kopalnią Węgla Kamiennego „Guido”.

Takie skojarzenia cieszą włodarzy miasta, którzy za punkt honoru postawili sobie stworzenie tu Śląskiego Ośrodka Kultury Technicznej i Turystyki Przemysłowej. Oprócz funkcjonujących już obiektów turystycznych – kopalni „Guido” i Skansenu Górniczego „Królowa Luiza” – częścią tego projektu będzie Główna Kluczowa Sztolnia Dziedziczna, podziemny kanał wodny wykorzystywany przed laty do celów transportowych. Prace związane z rewitalizacją tej budowli zakończone zostaną z końcem 2011 roku. Zdaniem pomysłodawców projektu, powstały w ten sposób kompleks turystyczny stanie się wizytówką Polski w Europie i na świecie.

Główna Kluczowa Sztolnia Dziedziczna budowana była w latach 1799-1863. Projekt wzorowany był na podobnych rozwiązaniach stosowanych w kopalniach angielskich. Sztolnia miała całkowitą długość 14,25 km. Jej wlot znajdował się w Zabrzu, w dolinie rzeki Bytomki, gdzie łączyła się z Kanałem Kłodnickim. Koniec sztolni umiejscowiony był na terenie kopalni „Król” w Królewskiej Hucie (dzisiejszy Chorzów). W 1951 r. rozebrany został ozdobny wylot sztolni z napisem „Glück Auf” (odpowiednik używanego przez górników na Śląsku „Szczęść Boże”), a samą sztolnię zamurowano.

Pierwsza część prac, związanych z udrożnieniem Wielkiej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej, polegała na udrożnieniu szybu Carnall, którego naziemna część zdobi Skansen Górniczy „Królowa Luiza”
(fot. ARC)


Obecnie trwają prace badawcze, inwentaryzacyjne i dokumentacyjne związane z udrożnieniem sztolni. Sprawdzany jest stan obudowy wyrobiska, prowadzone są badania geologiczne oraz wstępne prace projektowe. Uzyskano przepływ powietrza i udrożniono część wyrobisk poziomych oraz szyb „Carnall” do głębokości 47 metrów.

– Przez część korytarzy poruszać się trzeba na czworakach. Trasa jest mocno zamulona, ale oprócz tego jest w niezłym stanie – relacjonowała Małgorzata Mańka-Szulik, prezydent Zabrza, która na Barbórkę zjechała do sztolni.

Główną atrakcją, przygotowaną w sztolni dla turystów, będzie przejażdżka łódką i kolejką stylizowaną na początek XX wieku, ale możemy także liczyć na przejście do wyrobiska podziemnego, które znajduje się pod ulicą Sienkiewicza, oraz oglądanie ekspozycji interaktywnych. Zwiedzający będą mieli do wyboru kilka tras, wśród których znajdzie się na pewno trasa „Śladami geologii Górnego Śląska” oraz „Dla osób żądnych wrażeń”. Na powierzchni przygotowana zostanie ekspozycja zatytułowana „Dolina węgla”, gdzie zgromadzone zostaną informacje, dotyczące powstania i wykorzystania surowca, oraz tzw. „Park 12C”, w którym zaprezentowana zostanie m.in. historia górnictwa węglowego od zarania do współczesności oraz problematyka katastrof górniczych ze wskazaniem ich przyczyn i mechanizmów.

Pomysłodawcy tego projektu podkreślają, że nade wszystko największą atrakcją tego obiektu będzie sama sztolnia jako perełka myśli inżynieryjnej naszych przodków.