XXII SEP: w poszukiwaniu recept

Prezes Joanna Strzelec-Łobodzińska poświęciła swoje wystąpienie zarządzaniu Kompanią Węglową w okresie spowolnienia gospodarczego

Górnictwo wobec kryzysu - to tytuł sesji plenarnej, która rozpoczęła XXII edycję Szkoły Eksploatacji Podziemnej, największej i najbardziej liczącej się w polskim górnictwie konferencji naukowo-technicznej, starającej się zdefiniować najpoważniejsze wyzwania dla branży.

Piszemy to niemal co roku, ale trzeba powtórzyć i teraz: 285 referatów i 450 zarejestrowanych uczestników stanowi o tym, że SEP znowu pobiła (swój własny!) rekord popularności. W zapełnionych po brzegi salach wykładowych krakowskiego hotelu Qubus nie było widać, że górnictwo dotknięte jest kryzysem, chociaż samo pojęcie nieustanie pojawiało się w wystąpieniach prelegentów. A ci nie koncentrowali się na narzekaniu na trudną sytuację górnictwa, ale starali się wskazać, że spowolnienie gospodarcze może być okresem, w którym łatwiej przeprowadza się projekty restrukturyzacyjne. Czasem bywa też doskonałym impulsem, by zrobić dwa kroki do przodu.

Wyzwanie i szansa
O tym, że Kompania Węglowa wyrosła z kryzysu i dlatego oswojona jest z problemami, przekonywała prezes Joanna Strzelec-Łobodzińska. Prezes wskazała, że program antykryzysowy realizowany przez spółkę od września 2011 r., zakładający racjonalizację kosztów i dostosowanie poziomu produkcji do potrzeb rynku, sprawił, że po 11 miesiącach 2012 r. KW była firmą produkującą o 6,5 proc. taniej niż górnictwo ogółem i stała się tym samym najtańszym producentem węgla na Śląsku. Receptą na dalsze obniżanie kosztów i zagospodarowanie nadwyżek węgla są dwie kluczowe inwestycje spółki: budowa elektrowni opalanej węglem kamiennym w Woli i budowa kopalni w Lubelskim Zagłębiu Węglowym.

Jak z sytuacją kryzysową radzi sobie firma globalna, mówił Herbert Wirth, prezes KGHM Polska Miedź. W jego opinii przejęcie Quadra FNX pozwoliło spółce nie tylko na rozwój bazy zasobowej, ale także na poprawę efektywności i dywersyfikację źródeł przychodu. Analizę obecnej sytuacji Jastrzębskiej Spółki Węglowej w odniesieniu do kryzysu z 2009 r. przedstawił wiceprezes JSW Andrzej Tor, który stwierdził w podsumowaniu swojego referatu, że obecny kryzys jest dla spółki zarówno zagrożeniem, jak i szansą. Bogusław Ochab, prezes ZGH Bolesław, wskazał, że kryzys jest doskonałym czasem na przeprowadzanie akwizycji. W drugiej części sesji plenarnej teoretyczne ujęcie zarządzania sytuacją kryzysową przedstawili Jacek Korski z Famuru i Andrzej Najgebauer z Wojskowej Akademii Technicznej. Drugi z prelegentów zaprezentował możliwości wykorzystania w kopalniach informatycznych systemów zarządzania kryzysowego. Poddał też pomysł, aby proces zarządzania wspomóc poprzez wprowadzenie gier kierowniczych na wysokim poziomie. Urszula Ozga-Blaschke oraz Urszula Lorenz z IGSMiE PAN przedstawiły wszechstronną analizę sytuacji na światowym rynku węgla kamiennego. 

- Sesja plenarna jest jednym z najważniejszych, o ile nie najważniejszym wydarzeniem konferencji. Otrzymają tu państwo wiedzę o kluczowych problemach dzisiejszego górnictwa - słowa, którymi przywitał słuchaczy prof. Józef Dubiński, prowadzący pierwszą część sesji, okazały się prorocze.

Dyskusja o konkretach
Drugi dzień obrad SEP to aż cztery prowadzone równolegle sesje tematyczne i 12 tematów. Jeżeli któraś ze spółek zdominowała przedpołudniową część Szkoły, to była to bez wątpienia KGHM Polska Miedź. Tezę tę potwierdza nie tylko tytuł jednej z sesji: "Nowe techniki i technologie w strategii KGHM Polska Miedź", ale także aż 20 przygotowanych i wygłoszonych referatów.

Jednym z nich był opis projektu The Wall, dotyczącego urabiania mechanicznego w systemie komorowo-filarowym, dzięki któremu proces eksploatacji będzie mógł być nie tylko planowany, ale także sterowany z powierzchni. W sesji dotyczącej narastającego zagrożenia metanowego prelegenci byli zgodni, iż bez odmetanowania współczesna eksploatacja węgla kamiennego jest właściwie niemożliwa. Jak tłumaczy Andrzej Tor, wiceprezes JSW, skuteczne odmetanowanie nie tylko poprawia bezpieczeństwo pracy, ale także zwiększa wydajność. Prowadzący sesję prof. Nikodem Szlązak przypomniał, że zwiększając wydobycie, należy się liczyć ze wzrostem metanowości. Aby wydzielanie się metanu było równomierne, postęp ściany powinien przebiegać w stałym tempie.

- Albo zdołamy przejąć od górnictwa światowego rozwiązania dotyczące odmetanowania wstępnego i wyprzedzającego, albo zatrzymamy się na pewnej głębokości eksploatacji, bo nie będzie można przekroczyć granicy bezpieczeństwa - przekonywał z kolei Ireneusz Stanecki, dyrektor Biura Inwestycji Kompanii Węglowej. Podczas sesji dotyczącej ekonomiczno-finansowych aspektów działalności branży górniczej w Polsce prof. Marian Turek tłumaczył, że bez zapanowania nad kosztami górnictwo w Polsce się skończy. W jego opinii ceny węgla nie osiągną już wysokich pułapów i jedynie wprowadzenie systemu zarządzania kosztami może zagwarantować branży bezpieczne funkcjonowanie.