Pierwsze półrocze zwiastowało Kompanii poważne kłopoty finansowe, niektórzy analitycy sytuacji gospodarczej snuli czarne wizje. Tymczasem planujecie zamknięcie roku budżetowego na plusie. Czy to realne?
– Nie mam wątpliwości, że ten rok w porównaniu do ubiegłego, w którym uzyskaliśmy ujemny wynik finansowy, będzie lepszy. Zakładamy bowiem zysk, a nie stratę. Kompania Węglowa w minionych ośmiu miesiącach tego roku miała duże problemy z osiągnięciem zaplanowanych wielkości wydobycia węgla. To zaś spowodowało znaczny spadek sprzedaży tego surowca. Chcąc zminimalizować skutki tych zdarzeń zmniejszyliśmy wydatki i obniżyliśmy koszty bieżącego funkcjonowania Kompanii. Zaraz dodam, iż nie ma to żadnego wpływu na nakłady na bezpieczeństwo i higienę pracy. Naszą sytuację znacznie poprawiła zamiana akcji CIECH-u na walory płynne czterech innych spółek. Akcje Ruchu i Kopex-u zostały zbyte, co poprawiło płynność finansową Kompanii. Walory Puław i KGHM są naszą krótkoterminową inwestycją. Będziemy je upłynniali uwzględniając sytuację na giełdzie i potrzeby finansowe spółki.
Dla 65-tysięcznej załogi dodatni wynik finansowy to nie tylko gwarancja zatrudnienia, ale też zapowiedź korzystnych zmian. Czy będzie Kompanię stać na spełnienie oczekiwań pracowników?
– Oczekiwania trzeba wyraźnie oddzielić od możliwości firmy. Poprzestanę zatem na stwierdzeniu, iż planujemy w tym roku osiągnąć dodatni wynik finansowy. Możemy go zawdzięczać przede wszystkim operacjom finansowym, wynikającym z posiadanych akcji spółek giełdowych. Poprawę naszej sytuacji finansowej widać chociażby przez pryzmat skracania płatności przeterminowanych faktur. Jeszcze kilka miesięcy temu okres zwłoki wynosił nawet 120 dni, a obecnie oscyluje wokół 80 dni. Krok po kroku wyprowadzamy Kompanię na spokojne wody dzięki pracy całej załogi. Zapewniam, że w okresie najbliższych trzech lat będziemy już inną firmą niż obecnie. Choć już teraz, mimo różnych kłopotów, jesteśmy dla naszych partnerów przewidywalni i wiarygodni. Pamiętajmy przy tym, że Kompania Węglowa od momentu swojego powstania spłaciła z własnych środków prawie miliard złotych zobowiązań przejętych po byłych spółkach węglowych. To również ma wpływ na aktualną sytuację finansową spółki.
Czy dalsze cięcie kosztów jest możliwe?
– To nie kwestia jakiejś akcji, lecz proces stałego racjonalizowania kosztów. Nie ma tu mowy o prostych, mechanicznych zabiegach. Wszelkie decyzje w obszarze kosztów muszą być poprzedzone dogłębną analizą zarówno pod kątem możliwości ograniczania wydatków, jak i ewentualnych skutków takich decyzji. Tutaj nie można sobie pozwolić na eksperymenty. Wdrożyliśmy na początku roku bardzo precyzyjny system budżetowania i kontrolingu kosztów. Trzeba przy tym pamiętać o skali naszej firmy i ogromie zagadnień mających wpływ na jej funkcjonowanie. Dysponujemy bieżącymi raportami o pracy nie tylko pojedynczych kopalń, ale dekadowymi w skali miesiąca podsumowaniami funkcjonowania Kompanii jako całości. W tym celu powołaliśmy w każdym zakładzie w sumie 900 kontrolerów kosztów. Wywodzą się oni ze służb technicznych i ruchowych. Ich ogląd sytuacji jest znacznie pełniejszy, gdyż to oni w codziennej pracy decydują o racjonalnym wykorzystywaniu materiałów i usług świadczonych na rzecz kopalń.
Jakie przyniosło to efekty?
– Nasze koszty przy produkcji węgla, w stosunku do przyjętego planu na 2007 rok, są mniejsze o 200 milionów złotych w skali ośmiu miesięcy. To oznacza ich spadek o ponad 3 procent. Zawdzięczamy to postawie i pracy całej załogi. To dzięki naszym pracownikom udało się stworzyć swoistą poduszkę amortyzacyjną przy spadającym wydobyciu i sprzedaży węgla. Mało kto przy tym zauważa, że Kompania Węglowa posiada spośród spółek węglowych najniższe koszty jednostkowe w przeliczeniu na tonę węgla. Tak jest od kilku już lat i tendencja ta utrzymuje się także w roku bieżącym. A przecież nasze kopalnie pod względem występujących w nich zagrożeń są porównywalne do tych wchodzących w struktury innych spółek. Borykamy się z podobnymi zagrożeniami metanowymi, pożarowymi, tąpaniami, zaburzeniami geologicznymi itp. Fedrujemy na bardzo głębokich poziomach, co oznacza, że musimy się liczyć z zagrożeniami klimatycznymi. A to prowadzi do skracania efektywnego czasu pracy górników. W racjonalizowaniu kosztów doszliśmy do granicy, którą trudno już będzie przekroczyć.
W kopalniach pojawiły się problemy z wydobyciem. O ile mniejsza jest produkcja węgla?
– Po ośmiu miesiącach tego roku odnotowaliśmy spadek wydobycia w granicach 5 procent, co musiało odbić się na wyniku finansowym Kompanii. Wydobyliśmy mniej o ponad 1,6 miliona ton węgla w stosunku do przyjętego planu. Jeszcze większy był spadek sprzedaży węgla. Aż 80 procent tego deficytu powstało z przyczyn losowych, górniczo-geologicznych w czterech na 16 kopalń należących do Kompanii Węglowej. Takie jest górnictwo, nieprzewidywalne i ciągle uczące nas pokory wobec sił natury.
Czy zmiany organizacyjne, na przykład powołanie centrów wydobywczych, przynosi widoczne efekty finansowe i produkcyjne?
– Są już widoczne rezultaty tych zmian, które dotyczą zarówno spraw organizacyjnych, jak i związanych z zarządzaniem spółką. Na końcowy efekt, zgodnie z naszymi zamierzeniami, potrzeba czasu. Po siedmiu miesiącach funkcjonowania nowe struktury okrzepły. Jednym z pierwszych efektów wprowadzonych zmian organizacyjnych jest wspomniane już racjonalizowanie kosztów. Na pewno coraz widoczniejsza jest efektywniejsza praca kopalń skupionych w danym centrum wydobywczym. Dotyczy to zarówno projektowania dostępu do złóż, wykorzystania infrastruktury dołowej, jak i logistyki wejścia. Centra wydobywcze to pierwszy krok do powołania czterech kopalń zespolonych, które powinny funkcjonować w niedalekiej przyszłości. W celu dalszego doskonalenia efektywności zarządzania w Kompanii Węglowej wdrożone zostaną systemy zarządzania strategicznego i zarządzania projektami.
Czy problemy produkcyjne odbiły się na spłacaniu zobowiązań i będziecie zabiegali o pomoc państwa?
– Nie ma żadnych zagrożeń w terminowości realizowania zobowiązań publicznoprawnych. W okresie ośmiu miesięcy tego roku przeznaczyliśmy na ten cel ponad 2,1 miliarda złotych, w tym wobec ZUS ponad miliard złotych, a ponad 917 milionów złotych wpłaciliśmy do budżetu państwa. W pierwszych ośmiu miesiącach tego roku na spłatę zobowiązań cywilnoprawnych przeznaczyliśmy prawie 3 miliarda złotych. W tym też okresie spłaciliśmy zadłużenie przejęte po byłych spółkach węglowych w wysokości ponad 188 milionów złotych.
