Wybierasz się w podróż samolotem? Prostsza procedura składania wniosków o odszkodowanie

Posłom udało się obronić prawo pasażerów do zwrotu kosztów lub zmiany planu podróży w przypadku odwołania lotu

Posłowie PE zatwierdzili zmiany w przepisach dotyczących praw pasażerów linii lotniczych uzgodnione z Radą Unii Europejskiej w komitecie pojednawczym 646 głosami za, przy 12 głosach przeciw i 3 głosach wstrzymujących się. Przepisy te, obowiązujące od 2004 roku, mają zapewniać pasażerom wystarczającą ochronę przed zakłóceniami w podróży, takimi jak odmowa przyjęcia na pokład oraz opóźnione lub odwołane loty.

Podtrzymanie dotychczasowych praw

Posłom udało się obronić prawo pasażerów do zwrotu kosztów lub zmiany planu podróży w przypadku odwołania lotu. Pasażerowie nadal będą mogli dochodzić odszkodowania za opóźnienia przekraczające trzy godziny, a także wtedy, gdy lot został odwołany z wyprzedzeniem krótszym niż 14 dni lub gdy pasażerowi odmówiono przyjęcia na pokład. Kwoty odszkodowania w przypadku opóźnienia lub odwołania lotu pozostają bez zmian. Ich wysokość jest uzależniona od długości trasy: 250 EUR w przypadku podróży do 1 500 km, 400 EUR w przypadku podróży wewnątrzunijnych na odległość powyżej 1 500 km i innych podróży na odległość od 1 500 km do 3 500 km oraz 600 EUR w przypadku wszystkich innych dłuższych podróży. Linie lotnicze będą mogły obniżyć odszkodowanie o 50% w przypadku dalekich lotów, gdy zaoferują pasażerom alternatywną trasę lub gdy opóźnienie nie przekroczy czterech godzin.

Linie lotnicze będą mogły uniknąć wypłaty odszkodowania, jeśli przyczyną opóźnienia lub odwołania lotu będzie wydarzenie od nich niezależne. Zaktualizowane przepisy będą zawierać otwarty wykaz sytuacji nadzwyczajnych. Wśród nich znajdą się katastrofy naturalne, wojna, warunki pogodowe, zakłócanie porządku przez pasażerów, a także strajki pracowników lotnisk, kontroli lotów i obsługi naziemnej.

Przewoźnicy lotniczy nadal będą mieli obowiązek dochowania należytej staranności wobec unieruchomionych pasażerów, w tym zapewnienia poczęstunku co dwie godziny czasu oczekiwania, posiłku po trzech godzinach oraz, w razie potrzeby w przypadku dużych opóźnień, noclegu (przez maksymalnie trzy noce, jeżeli zakłócenie jest poza kontrolą linii lotniczej).

Prostsze procedury zwrotu kosztów i odszkodowawcze

Posłowie nalegali, aby proces zwrotu kosztów był szybszy i prostszy. Pasażerowie, którzy zdecydują się na zwrot kosztów zamiast zmiany planu podróży, otrzymają go automatycznie, natomiast pasażerowie, którzy napotkają zakłócenia w podróży, w ciągu czterech dni od zakończenia podróży dostaną jasne instrukcje, jak złożyć wniosek o odszkodowanie. Posłowie dopilnowali, aby pasażer nie był zobowiązany do posiadania konta użytkownika ani specjalnej aplikacji jako warunku dostępu do tych informacji.

Pasażerowie będą mieli dziewięć miesięcy, by złożyć wniosek o odszkodowanie, natomiast linie lotnicze – 30 dni, by je wypłacić, powołać się na nadzwyczajne okoliczności lub wyjaśnić, dlaczego odszkodowanie nie zostanie przyznane, i poinformować pasażerów, jak mogą złożyć skargę.

Rozszerzenie praw pasażerów

Pasażerowie będą mogli skorzystać z lotu powrotnego na podstawie biletu w obie strony, nawet jeśli nie skorzystali z pierwszego lotu, bez ponoszenia dodatkowej opłaty.

Nowe przepisy obejmują obecnie prawo do wniesienia na pokład, bez dodatkowych kosztów, jednego przedmiotu osobistego, takiego jak mała torba lub plecak. Aby zwiększyć przejrzystość i porównywalność cen, posłowie nalegali, by zobowiązać linie lotnicze, pośredników i portale wyszukiwania do każdorazowego podawania taryfy lotniczej wraz z bagażem podręcznym od początku procesu rezerwacji. Linie lotnicze mogą zaoferować zniżkę pasażerom, którzy zdecydują się na podróż bez bagażu podręcznego.

Pasażerowie lotniczy nie będą już obciążani dodatkowymi opłatami za poprawianie błędów w pisowni imion i nazwisk lub za drukowaną wersję karty pokładowej, jeżeli dokonali już odprawy. Posłowie zabezpieczyli również prawo pasażerów do uzyskania cyfrowych kart pokładowych przy odprawie, bez żadnego dodatkowego wniosku ani obowiązku posiadania konta użytkownika lub specjalnej aplikacji. Ponadto nie można odmówić pasażerom przyjęcia na pokład ze względu na fakt, że użyli własnej drukowanej wersji cyfrowej karty pokładowej.

Ochrona pasażerów wymagających opieki

Posłowie dopilnowali, aby pasażerowie z niepełnosprawnościami i o ograniczonej możliwości poruszania się mieli prawo do odszkodowania, zmiany planu podróży i pomocy ze strony linii lotniczych, jeżeli spóźnią się na lot z powodu nieudzielenia im przez port lotniczy pomocy w dotarciu do bramki na czas. Zadbali również, aby rodziny z dziećmi nie były rozdzielane podczas przydziału miejsc. Zobowiązali przewoźników lotniczych, by umieszczali osoby towarzyszące dziecku w wieku poniżej 14 lat na sąsiednim siedzeniu bez dodatkowej opłaty. To samo prawo przysługuje pasażerom z niepełnosprawnościami i kobietom w ciąży

Wiceprzewodniczący Komisji Transportu i Turystyki Virginijus Sinkevičius (Zieloni, LT) powiedział: „Mamy dobre wiadomości dla wszystkich podróżujących samolotami. Ciężko pracowaliśmy, aby pasażerowie nie stracili praw, które już posiadali, zapewniając jednocześnie lepszą ochronę rodzinom, osobom o ograniczonej sprawności ruchowej oraz innym, którzy najbardziej tego potrzebują”.

Sprawozdawca Andrey Novakov (EPPa1, BG) podkreślił: „Dzisiejsze głosowanie to wygrana – zarówno dla pasażerów, jak i dla europejskiego lotnictwa. Po ponad 13 latach impasu w końcu zastępujemy niepewność jasnymi przepisami, silniejszymi prawami i zaufaniem. Kiedy ludzie wsiadają do samolotu, ich prawa nie zostaną w tyle na ziemi”.

Kolejne kroki

W ramach procedury trzeciego czytania, po zatwierdzeniu przez Parlament wstępnego porozumienia osiągniętego w komitecie pojednawczym, Rada będzie musiała je zatwierdzić na początku sierpnia 2026 roku. Zaktualizowane przepisy wejdą w życie 20 dni po publikacji w Dzienniku Urzędowym. Od tego momentu państwa członkowskie i przedsiębiorstwa będą miały rok, by przygotować się do ich wdrożenia.