WUG: Pięć zadań badawczych czeka na twórcze rozwiązania

W latach 2000–2008 w polskim górnictwie doszło do 19 katastrof, w tym 11 związanych z zapaleniem się i wybuchem metanu. Całościowy przegląd wniosków komisji – powoływanych po każdym z tych wypadków do zbadania ich przyczyn i okoliczności przez kolejnych prezesów Wyższego Urzędu Górniczego – stał się punktem wyjścia do ogłoszenia strategicznego projektu badawczego „Poprawa bezpieczeństwa pracy w kopalniach”. Ośrodki myśli i praktyki górniczej do 30 grudnia br. mogą zgłaszać oferty na wykonanie pięciu, wyznaczonych w jego ramach, zadań badawczych. Budżet projektu wynosi 10 mln zł.

Metanowe, pożarowe, klimatyczne

Polem do takiego nowego, twórczego spojrzenia są następujące zagadnienia:
• opracowanie nowej kategoryzacji zagrożeń naturalnych w podziemnych zakładach górniczych wraz z jej doświadczalną weryfikacją,
• opracowanie zasad projektowania robót górniczych w warunkach występowania skojarzonego zagrożenia metanowo-pożarowego w aspekcie systemów przewietrzania w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny,
• opracowanie zasad pomiarów i badań parametrów powietrza kopalnianego dla oceny zagrożenia metanowego i pożarowego w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny,
• poprawa efektywności odmetanowania górotworu w warunkach dużej koncentracji wydobycia w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny,
• opracowanie zasad zatrudniania pracowników w warunkach zagrożenia klimatycznego w podziemnych zakładach górniczych.
Konkursy na wykonanie zadań badawczych w ramach strategicznego projektu ogłosiło Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Ich szczegółowy opis, regulamin konkursu
oraz inne informacje niezbędne do przygotowania oferty znajdują się na stronie internetowej www.ncbir.gov.pl. Oferty – przypomnijmy – będą przyjmowane do 30 grudnia 2010 roku.

W intelektualnym i praktycznym wymiarze

Wykonawcami zadań badawczych mogą być samodzielne jednostki naukowe, sieci naukowe, konsorcja naukowo-przemysłowe i inne jednostki prowadzące działalność badawczo-rozwojową, których roczne przychody ze sprzedaży wyników badań naukowych stanowią równowartość 400 tys. euro. Forma konsorcjum naukowo-przemysłowego, czyli grupy jednostek organizacyjnych, w skład którego wchodzi co najmniej jedna jednostka naukowa i jeden przedsiębiorca, wspólnie realizującego badania naukowe i prace rozwojowe, jest najbardziej pożądana ze względu na potrzebę praktycznej weryfikacji wyników prac badawczych w przedsiębiorstwach górniczych. Wyłoniony zostanie jeden wykonawca dla każdego zadania badawczego.
Ogłoszenie konkursu przez NCBiR poprzedziło powołanie przez ministra nauki i szkolnictwa wyższego zespołu interdyscyplinarnego ds. projektów rozwojowych w zakresie poprawy bezpieczeństwa pracy w kopalniach. To on sprecyzował problemy o kapitalnym znaczeniu dla górnictwa. Inicjatorem opracowania nowego podejścia do trzech głównych zagrożeń tej gałęzi polskiego przemysłu wydobywczego, czyli metanowego, pożarowego i klimatycznego, był Komitet Sterujący, koordynujący projekty badawczo-rozwojowe w obszarze bezpieczeństwa pracy. Pracom tego zespołu przewodniczy prezes Wyższego Urzędu Górniczego Piotr Litwa.