WUG: Komisja nakreśliła wnioski w sprawie profilaktyki zagrożenia wyrzutami gazów i skał

Wczoraj zakończyła prace komisja ds. zagrożenia wyrzutami gazów i skał w podziemnych zakładach górniczych, wydobywających rudy metali. Czternastoosobowy zespół specjalistów, pracujących od połowy września ub. r. pod kierunkiem Adama Mirka, dyrektora Departamentu Górnictwa Wyższego Urzędu Górniczego, wysunął wnioski i sformułował propozycje rozwiązań prawnych w zakresie profilaktyki tej grupy zagrożeń - poinformowała nettg.pl Jolanta Talarczyk, rzecznik prasowy WUG.

Prezes WUG, Piotr Litwa powołał zespół tuż po tym, kiedy 6 września ub. r. w, należącym do KGHM Polska Miedź, Zakładzie Górniczym ,,Rudna" pojawiło się nie notowane wcześniej w kopalniach miedzi zjawisko wyrzutu rozkruszonych skał oraz gazów. Wówczas doszło do niego w chodniku T-169 a na poziomie 1200 m. Generalnym zadaniem komisji było zbadanie przyczyn tego zjawiska. Wśród poleceń szczegółowych były m. in.: analiza stanu rozpoznania zagrożenia wyrzutami gazów i skał w tej grupie zakładów górniczych, ustalenie kierunków działań dla bezpiecznego prowadzenia robót w warunkach zagrożenia wyrzutowego oraz przygotowanie propozycji rozwiązań prawnych, dotyczących przyszłego postępowania w kontekście nasilenia tego zagrożenia.

W komisji dyrektora Adama Mirka pracowali specjaliści z KGHM Polska Miedź, Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa, gigowskiej Kopalni Doświadczalnej ,,Barbara", Akademii Górniczo-Hutniczej, Centrum Badawczo-Rozwojowego we Wrocławiu, Polskiej Akademii Nauk, WUG i Okręgowego Urzędu Górniczego we Wrocławiu. Na jej zlecenie zostały sporządzone liczne ekspertyzy, w tym m. in. z zakresu właściwości masywu skalnego ,,Rudnej", sejsmicznych badań powierzchniowych i bieżącej profilaktyki prowadzenia robót górniczych w warunkach możliwości wystąpienia zagrożenia gazowego i zjawisk gazodynamicznych w rejonach udostępniania złoża rud miedzi.

Jako przyczynę ubiegłorocznego wyrzutu gazów i skał zespół uznał naruszenie równowagi gazogeodynamicznej górotworu w trakcie przechodzenia drążonym – za pomocą robót strzałowych - chodnikiem. Zaburzenia nastąpiły w strefie obejmującej niezidentyfikowaną uprzednio warstwę dolomitów o wysokiej porowatości i szczelinowatości, w której nagromadził się gaz pod dużym ciśnieniem. Do zaistnienia zdarzenia przyczynił się także stan naprężeń, wynikający z głębokości prowadzonych robót oraz geomechanicznych własności porowatych dolomitów.

Oto niektóre wnioski komisji. Przed rozpoczęciem górniczych robót udostępniających i przygotowawczych na głębokościach powyżej 1200 m w nowych częściach złoża należy wykonać prognozę regionalną zagrożenia wyrzutami gazów i skał, obejmującą m. in. rozpoznanie zaburzeń zalegania złoża. Dla potrzeb przyszłej eksploatacji należy wykonywać prognozę lokalną stanu zagrożenia gazowego i możliwości wystąpienia potencjalnych zjawisk gazogeodynamicznych, opartą o kompleksowe rozpoznanie strukturalno-tektoniczne górotworu m.in. poprzez wykonanie badań sejsmicznych, wiertniczych, geomechanicznych i petrofizycznych. W trakcie prowadzenia robót górniczych przygotowawczych w rejonach potencjalnie zagrożonych wyrzutami gazów i skał należy wykonywać wyprzedzające wiercenia i badania dla określenia stanu zagrożenia wyrzutowego, a w przypadku jego stwierdzenia - prowadzić monitoring zagrożenia gazowego oraz zastosować system ostrzegania załogi przed atmosferą niezdatną do oddychania. Po wykonaniu robót przygotowawczych, a przed rozpoczęciem eksploatacji złoża, dla rozpoznania stref anomalnych, należy wykonywać wieloaspektowe badania dolomitu. W schemacie organizacyjnym kopalni utworzyć stanowisko co najmniej osoby wyższego dozoru ruchu odpowiedzialnej za problematykę zagrożenia wyrzutami gazów i skał.

Przedsiębiorca został też zobowiązany do organizowania i prowadzenia cyklicznych szkoleń dla osób zatrudnionych w rejonach, w których może wystąpić zagrożenie wyrzutami gazów i skał. Powinny być one prowadzone na podstawie jednolitego programu, uwzględniającego m.in. doświadczenia, nabyte po zdarzeniu wyrzutu z września ub.r. Mają wreszcie obejmować zasady zachowania się pracowników w przypadku zaistnienia wyrzutu gazów i skał.

Zespół zalecił też podjęcie prac badawczych, prowadzących do określenia wpływu czynników geologicznych, geotechnicznych i gazowych na możliwość występowania zjawisk wyrzutów gazów i skał w kopalniach rud miedzi, rozpoznania potencjalnego zagrożenia wyrzutami gazów i skał oraz sformułowania kryteriów zaliczania go do określonych kategorii. Za konieczne uznał też opracowanie i wdrożenie lekkich aparatów ucieczkowych o kilkuminutowym działaniu.

Komisja przygotowała również propozycje rozwiązań prawnych w zakresie zagrożenia wyrzutami gazów i skał w zakładach górniczych wydobywających rudy metali ze wskazaniem aktów prawnych, w których powinny się znaleźć się sugerowane zmiany.