Wspólna polityka energetyczna priorytetem

Parlament Europejski przyjął sprawozdanie poświęcone przyszłej wspólnej polityce energetycznej. Znalazły się w nim plany działań na wypadek przerw w dostawach gazu, rozbudowa połączeń międzysystemowych, ujednolicone ramy prawne dla inwestycji w energetykę jądrową i nowe cele w zakresie przeciwdziałania zmianom klimatycznym, w tym 80 proc. redukcji emisji do 2050 r.

Zdaniem eurodeputowanych należy zwiększyć dostępność gazu na rynku, dlatego wzywają państwa członkowskie do rozwoju rezerw gazu umożliwiających szybkie jego udostępnianie. W tym celu koniecznie należy utworzyć operatora europejskiego systemu przesyłowego i jednolitej europejskiej sieci gazu.

Unia Europejska, nawet mimo pomocy ambitnych i rygorystycznie wdrażanych planów dotyczących wydajności energetycznej i oszczędności energii, w perspektywie średnioterminowej wciąż będzie uzależniona od dostaw energii z paliw kopalnych z krajów trzecich. Unia importuje obecnie 50 proc. zużywanej przez nią energii, a proporcje te mogą osiągnąć 70 proc. w 2030 r. Bruksela wzywa więc do zawarcia umowy trójstronnej między UE, Rosją i Ukrainą dotyczącej tranzytu gazu z Rosji do UE w celu zapewnienia bezpieczeństwa dostaw w nadchodzących latach.

Klauzula bezpieczeństwa

Posłowie proponują włączanie tzw. „klauzuli bezpieczeństwa energetycznego” do umów handlowych, stowarzyszeniowych oraz umów o partnerstwie i współpracy zawieranych z krajami będącymi producentami energii i krajami jej tranzytu. Klauzule te stanowiłyby kodeks postępowania i wprowadzały zakaz przerw w dostawach wynikających ze sporów handlowych i wyraźnie wskazywałyby środki, jakie należy przyjąć w razie jednostronnej przerwy w dostawach.

Parlament Europejski poparł również zamiar negocjowania nowej, szerokiej umowy zastępującej umowę o partnerstwie i współpracy z 1997 r. z Rosją. Posłowie podkreślają, że stosunki między UE a Rosją są stosunkami wzajemnej zależności i powinny być zgodne z zasadami traktatu karty energetycznej i jego protokołami tranzytowymi.

Terminale gazowe

Zdaniem posłów Parlamentu Europejskiego rozbudowa wzajemnych połączeń gazowych i elektrycznych, przebiegających przez Europę Środkową oraz Południowo-Wschodnią na osi Północ-Południe jest niezbędna. Ich zdaniem w 2009 r. powinny zostać opracowane plany bałtyckich połączeń międzysieciowych. Zgodnie z zasadą europejskiej solidarności energetycznej, Parlament konsekwentnie dąży do zagwarantowania bezpieczeństwa dostaw oraz bezpieczeństwa energetycznego regionu Morza Bałtyckiego w warunkach recesji gospodarczej.

PE poparł dywersyfikację źródeł i szlaków zaopatrzenia, w szczególności utworzenie południowego korytarza gazowego obejmującego projekty Nabucco, przyłącza gazu Turcja-Grecja-Włochy (TGI) i South Stream. UE powinna współpracować z zainteresowanymi krajami, zwłaszcza w regionie Morza Kaspijskiego. W perspektywie długoterminowej dostawy z innych krajów z tego regionu, takich jak Uzbekistan i Iran, powinny stanowić dodatkowe poważne źródło zaopatrzenia dla Unii Europejskiej, o ile umożliwi to sytuacja polityczna.

Nowe cele klimatyczne

Parlament Europejski wezwał również państwa członkowskie do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych przynajmniej o 80 proc. do 2050 r. i zwiększenia o 35 proc. efektywności energetycznej oraz zapewnienia 60 proc. udziału energii ze źródeł odnawialnych.

Oszczędzanie energii jest najskuteczniejszym i najtańszym środkiem zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego, dlatego posłowie wzywają Komisję i państwa członkowskie, aby niezwłocznie przyjęły prawnie wiążący cel w zakresie efektywności energetycznej w wysokości przynajmniej 20 proc. do 2020 r. Pozostałe dwa cele, które również powinny zostać osiągnięte do 2020 roku - zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych o 20 proc. i zwiększenie udziału energii z OZE do 20 proc. zostały już zatwierdzone w przepisach przyjętych w grudniu 2008.

Energia jądrowa

Posłowie domagają się bezzwłocznego wprowadzenia ujednoliconych ram regulacyjnych i gospodarczych ułatwiających decyzje o niezbędnych inwestycjach w energetykę jądrową i wzywają Komisję do sporządzenia konkretnego planu działań dla inwestycji jądrowych. Energia jądrowa jest wytwarzana w 15 z 27 państw członkowskich i zaspokaja około jednej trzeciej popytu na energię elektryczną w Unii Europejskiej. W budowie znajduje się sześć nowych bloków reaktorów w czterech państwach członkowskich UE. Poprawka zawierająca propozycję stworzenia i wdrożenia planu stopniowego odejścia od energii jądrowej została odrzucona. Dlatego Parlament uważa za konieczne otwarcie debaty społecznej na temat bezpiecznego wykorzystania energii jądrowej i wzywa do jej promowania, jako nieodłącznej części europejskiej polityki sąsiedztwa. Państwa ościenne powinny kierować się standardami UE w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego za każdym razem, gdy w państwach tych planuje się uruchomienie nowej elektrowni jądrowej lub zmodernizowanie starej.

PE uważa, że należy zapewnić obywateli Unii, że energię jądrową wykorzystuje się w Unii w sposób bezpieczny i przejrzysty oraz na najwyższym, technologicznie możliwym
poziomie bezpieczeństwa.