Wojciech Romański: Z kopalni nie widać kryzysu?

Roszczenia płacowe zwykle intensyfikują się na przełomie roku. Wydawałoby się jednak, że w obecnej sytuacji – kiedy nawet małe dzieci słyszały o krążących po świecie widmach kryzysu i recesji – związki zawodowe skupią się na sprawach znacznie bardziej na czasie, przede wszystkim ochronie miejsc pracy, a żądania podwyżek odłożą na lepsze czasy.

I faktycznie tak się dzieje – coraz częściej pojawiają się komunikaty o porozumieniach zakładających zamrożenie bądź wręcz zmniejszenie płac, zmianę systemu pracy itp. w zamian za ograniczenie redukcji pracowników bądź zachowanie status quo - napisała \"Rzeczpospolita\".

Tak jednak działają przede wszystkim związkowcy w przedsiębiorstwach prywatnych, którzy – prócz kodeksu pracy – najwyraźniej studiowali także podstawy ekonomii. Natomiast wiele związków z firm państwowych (choć i tu są wyjątki) wyraźnie kryzysu nie widzi bądź go nie uznaje. Co więcej, mogą mieć rację, bo czy możemy sobie wyobrazić tak dużą determinację rządu Donalda Tuska, że – idąc śladem Margaret Thatcher – zamknie on strajkujące kopalnie?

Bądźmy poważni. Zarządy spółek górniczych, bo tam roszczenia tradycyjnie są największe, tak naprawdę stoją na straconej pozycji, a wraz z nimi budżet państwa. Jeśli ewentualny strajk powiększy straty kopalń, i tak wcześniej czy później zostaną one wyrównane z państwowej kasy. Jeśli związki wywalczą podwyżki, w ostatecznym rachunku i tak zapłacimy za nie my.

Pytanie, czy ratunkiem przed taką sytuacją byłaby prywatyzacja, na którą zresztą teraz znów nie jest właściwy czas. Jedno jest pewne – prywatny właściciel ma znacznie mniej skrupułów, gdy zaczyna przegrywać w starciu z rachunkiem ekonomicznym. W przypadku niepopularnych decyzji można mu co najwyżej przypiąć łatkę brutalnego kapitalisty. Państwowy właściciel będzie – niestety – bał się jej jak ognia.