Wodór - zalety alternatywnego paliwa

Pod przewodnictwem Ireneusza Zyski (na zdj.) posłowie zespołu górnictwa i energetyki wspólnie z grupą ds. inwestycji w Złoczewie dyskutowali o przyszłości węgla brunatnego w Polsce

O zastosowaniu wodoru w przemyśle i transporcie oraz o niewątpliwych zaletach alternatywnego paliwa, jakim jest wodór, szeroko dyskutowano podczas kolejnej edycji PCHET (Polish Conference on Hydrogen Energy and Technology) w Gdyni.

Organizatorem corocznych konferencji (od 2018 r.) był Klaster Technologii Wodorowych i Czystych Technologii Węglowych, koordynowany przez Regionalną Izbę Gospodarczą Pomorza. Ambicją klastra jest popularyzacja tego paliwa w celu skutecznego wykorzystania go w technologiach wodorowych. Organizatorzy tegorocznej konferencji skłonili uczestników do dyskusji nad wizją oraz strategiami wdrażania technologii wodorowych w gospodarce. Ma to tym większe znaczenie w Polsce, gdzie właśnie rodzi się strategia wodorowa, której ogłoszenie planowane jest jesienią tego roku. Zamierzeniem organizatorów konferencji było omówienie w sposób przystępny dla każdego zastosowania H2 w gospodarstwach domowych, jego zalet jako alternatywnego paliwa dla transportu publicznego czy czystego nośnika energii.

Pomysłem klastra jest również Pomorska Dolina Wodorowa, czyli jeden z wielu projektów realizowanych obecnie w Europie, mających na celu popularyzację wodoru do celów transportowych. PDW ma na celu budowę ekosystemu wodorowego w województwie pomorskim, w pierwszej kolejności projekty związane z komunikacją lądową – autobusy i pociągi zasilane wodorem oraz komunikację morską, czyli statki na wodór w połączeniach typu „short sea” – tu połączenia portów Trójmiasta z Helem. Klaster propaguje ten projekt pod nazwą „Hy-way to Hel”, a wzorowany jest na modelu od lat realizowanym w Niemczech, którego celem jest uregulowanie dostępu turystów na niemiecką wyspę Sylt. 

Nowości i starocie z konferencji
Chyba najistotniejszą informacją jest potwierdzenie już wcześniej nieśmiało przemycanych pomysłów, że Nord Stream 2 może zostać wykorzystany do przesyłania wodoru zamiast gazu ziemnego. Takie zamiary można było wywnioskować z wypowiedzi sekretarza generalnego Hydrogen Europe Jorgo Chatzimarkakisa, jednego z ważniejszych uczestników konferencji. Wydaje się, że najbliższe miesiące pokażą, czy plany te dojdą do realizacji, choć wydawać by się mogło, że obecny klimat polityczny może sprzyjać tego typu rozwiązaniom.

Z kolei Guillermo Figueruelo Malo z Fundacji na rzecz Rozwoju Nowych Technologii Wodorowych w Aragonii, zaprezentował ciekawy przykład miejsca, w którym uzyskuje się spore nadwyżki (po zaspokojeniu potrzeb lokalnych) w produkowaniu energii ze źródeł odnawialnych. Takim miejscem jest szkocki archipelag Orkadów, gdzie zieloną energię produkują wiatraki, elektrownie pływowe i elektrownie falowe, a powstające nadwyżki energii przeznacza się na produkcję wodoru.

Tymczasem polscy czempioni przedstawili znane już plany związane z produkcją czy magazynowaniem i dystrybucją wodoru. Mowa tu o projektach realizowanych w PGNiG, najbardziej przyszłościowych, jeśli chodzi o produkcję oraz możliwości zmagazynowania tegoż paliwa. W pierwszej kolejności spółka chce postawić na wodór niebieski, w dalszej przyszłości natomiast przejdzie do produkcji wodoru zielonego, wytwarzanego w wyniku elektrolizy przy wykorzystaniu energii z odnawialnych źródeł energii. Spółka buduje w Odolanowie instalację testową, gdzie będzie produkować zielony wodór, wykorzystując do tego energię z nieistniejącej jeszcze farmy fotowoltaicznej. Następnie będzie go zatłaczać do sztucznej sieci gazowniczej, gdzie będzie badać proporcje, w jakich można go mieszać z gazem ziemnym. Arkadiusz Sekściński, wiceprezes spółki PGNiG prognozuje, że aby zachować bezpieczeństwo, do sieci można wtłoczyć między 4 a 8 proc. wodoru. Jeśli zaś chodzi o magazynowanie wielkoskalowe, spółka zamierza wykorzystać kawerny solne na Pomorzu, gdzie magazynuje na razie tylko gaz ziemny, a w przyszłości mógłby tam być magazynowany także wodór wytwarzany w wyniku elektrolizy przy użyciu energii z morskich farm wiatrowych. 

Projekt „Pure H2”
Z kolei LOTOS, który współpracuje na co dzień z PDW, stawia głównie na rozwój w branży transportowej, stąd list intencyjny podpisany z Toyotą Motor Poland dotyczący współpracy w zakresie rozwoju technologii wodorowych. W ramach projektu „Pure H2” planowane jest wybudowanie instalacji do oczyszczania i dystrybucji wodoru oraz wybudowanie dwóch stacji tankowania tego paliwa – o czym informowała Sylwia Pawlak, dyrektor do spraw innowacji z Grupy Lotos.

Podobnie i ORLEN, który w swej strategii chce realizować pełen łańcuch dla wodoru od produkcji, poprzez logistykę, dystrybucję, bardzo istotną kwestię regulacji rynkowych, aż po finansowanie. Jacek Smyczyński, ekspert ds. paliw alternatywnych w PKN Orlen SA, zapowiada powstanie trzech hubów wodorowych zlokalizowanych we włocławskim Anwilu, następnie w Płocku oraz w biorafinerii w Trzebini. Ponadto w planach jest współpraca z Pesą w celu uruchomienia lokomotywy wodorowej.

III edycja konferencji PCHET rozpoczęła się od wystąpienia Ireneusza Zyski, sekretarza stanu w Ministerstwie Klimatu, pełnomocnika rządu do spraw OZE. Jego zdaniem „wodór będzie stopniowo stawał się jednym z kluczowych źródeł energii wykorzystywanych w UE i w niedalekiej przyszłości również w Polsce”. Konferencja miała miejsce 28 i 29 września br. i odbyła się w formule online.