Wielki jubileusz jeziora przy ulicy Kopalnianej

fot: Tomasz Rzeczycki

Pokopalniane Jezioro Szmaragdowe jest miejscem licznych imprez, takich jak np. topienie Marzanny na powitanie wiosny

fot: Tomasz Rzeczycki

Ruszyły przygotowania do obchodów okrągłej rocznicy zalania najsłynniejszej kopalni w Szczecinie. W przyszłym roku minie sto lat od momentu, gdy w wyrobisku kopalni kredy i margla we Wzgórzach Bukowych powstało Jezioro Szmaragdowe.

Organizatorem obchodów jest Centrum Edukacji Leśnej Szmaragd w Szczecinie. To gospodarz podziemnej trasy turystycznej w sztolniach i korytarza z czasów IIj wojny światowej wydrążonych nad Jeziorem Szmaragdowym. Obchody mają zostać zorganizowane 12 i 13 lipca 2025 r. Wydarzenie ma być wielotematyczne. Poruszona mają być m.in. aspekty związane z historią, geologią, przyrodą, krajobrazem miejsca, a także z jego legendami.

- Chcemy uczcić tą okrągłą rocznicę wydarzeniem jakiego jeszcze w Parku Leśnym Zdroje nie było. Aby taką imprezę przygotować zacnie i godnie, należy planować ją już teraz - deklaruje Centrum Edukacji Leśnej Szmaragd.

Jezioro Szmaragdowe znajduje się w Szczecinie na końcu ul. Kopalnianej. Miejsce to położone jest w Puszczy Bukowej, pomiędzy dzielnicami Zdroje i Podjuchy. W 1862 r. utworzono tam kopalnię kredy i margla. Kopalnia odkrywkowa Katharinen usytuowana została malowniczo pośród wzgórz. Pracowała ona na potrzeby pobliskiej cementowni Stern, znajdującej się bardzo blisko stamtąd nad Odrą u podnóża Wzgórz Bukowych.

Wypływ wód gruntowych 16 lipca 1925 r. przesądził o zakończeniu wydobycia. Niecka wyrobiska napełniła się wodą. Ze względu na obecność jonów wapnia woda ma charakterystyczny zielonkawy kolor. Tak powstało Jezioro Szmaragdowe.

Podczas drugiej wojny światowej w zboczach opadających do jeziora Niemcy wydrążyli korytarze oraz szyb. Wyrobiska te po wojnie używane były m. in. przez obsługę zagłuszarki Wolnej Europy, a potem przez Zawodową Straż Pożarną. W XXI wieku podziemia te zostały udostępnione do zwiedzania.

Jezioro Szmaragdowe jest najchętniej odwiedzanym przez mieszkańców terenem pogórniczym w Szczecinie. Z czasów funkcjonowania kopalni zachowało się trochę pozostałości. To np. spora hałda wzdłuż ul. Kopalnianej oraz żelbetowy łukowy mostek pozostały po kopalnianej linii wąskotorowej.

Na apel o udział w organizacji obchodów, ogłoszony przez Centrum Edukacji Leśnej Szmaragd na jednym z portali społecznościowych odpowiedzieli już pierwsi chętni, m. in. Zespół Szkół nr 1 im. Mieszka I w Stargardzie. 

 

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Książka na weekend: „Odległe życie”. Australijska saga rodzinna – od hodowli owiec po roboty górnicze

Lata 50. i 60. ubiegłego wieku w Australii to czas poszukiwań pod ziemią surowców, dzięki którym mógł wzbogacić się kraj. Ale to jednocześnie konflikt z farmerami, hodowcami bydła i owiec, brutalne wejście w ich świat ukształtowany od pokoleń. Książka „Odległe życie” to świetna saga rodzinna pokazująca, jak walczyć o przetrwanie i podnieść się po tragicznych doświadczeniach.

Zaleze

Spacer po dzielnicy Załęże. Działała tu kopalnia Kleofas i huta Baildon

Gdyby nie huta Baildon i kopalnia Kleofas, katowickie Załęże w żaden sposób nie mogłoby się pochwalić przemysłowym charakterem. Polecamy spacer po tej dzielnicy. Tutaj naprawdę jest co zobaczyć.

Jakie zostały ślady po postindustrialnych zabytkach Bytomia?

Przełom XX i XXI wieku to ogromne zmiany w Bytomiu związane z transformacją gospodarczą. Wiele zakładów przemysłowych, jak: kopalnie, huty, elektrociepłownie oraz inne zakłady produkcyjne zostało zlikwidowanych. Część obiektów bezpowrotnie wyburzono, jednak spora część została zachowana,  jak: EC Szombierki, szyb Krystyna czy budynki po dawnych zakładach Orzeł Biały oraz kopalniach Rozbark i Bolko. 

Bytomskie perełki postindustrialu na znaczkach pocztowych

Elektrociepłownia Szombierki – jeden z najbardziej charakterystycznych zabytków przemysłowych Górnego Śląska oraz wizerunek najstarszej, nieprzerwanie czynnej bytomskiej kolei wąskotorowej, trafiły na znaczki i pocztówki. Można je już zakupić w sklepie internetowym Poczty Polskiej.