fot: Bartłomiej Szopa/ARC
fot: Bartłomiej Szopa/ARC
Już teraz areał polskich lasów pochłania 42 mln t dwutlenku węgla rocznie, czyli 13 proc. tego, co emitujemy. Leśnicy chcą jeszcze bardziej zwiększyć możliwości absorpcyjne lasów, przyczyniając się do walki z ociepleniem klimatu. W tym mają pomóc Leśne Gospodarstwa Węglowe.
Zwiększona absorpcja dwutlenku węgla przez lasy jako element walki z ociepleniem klimatu to część porozumienia paryskiego, które zakończyło konferencję ONZ w sprawie zmian klimatycznych w 2015 r.
- Dzięki porozumieniu paryskiemu mogliśmy wystartować z ideą Leśnych Gospodarstw Węglowych, czyli lasów węglowych na szeroką skalę i mogliśmy zaimplementować ten projekt. Porozumienie paryskie dało z jednej strony redukcję gazów cieplarnianych, a z drugiej strony absorpcję tych gazów. Wszystko razem ma wpłynąć na zmniejszenie ilości gazów cieplarnianych w atmosferze. Leśnictwo może mieć w tym swój udział zarówno przez absorbowanie dwutlenku węgla, ale także, choć to w mniejszym zakresie, przez redukcję emisji poprzez wycinkę chorego drzewostanu – argumentował podczas konferencji w Tucznie prof. Tomasz Zawiła-Niedźwiecki, dyrektor Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych Lasów Państwowych.
Duży potencjał Polski
Polska ma duży potencjał w rozwijaniu tego typu projektu, bo lasy zajmują ponad 30 proc. powierzchni naszego kraju, czyli ok. 9,5 mln hektarów.
- Przez ostatnie 70 lat lesistość kraju zwiększyła się z 21 do 30 proc., a więc mamy stały przyrost ilości lasów. To pokazuje skalę i możliwości lasów w redukcji efektu cieplarnianego. Projekt Leśnych Gospodarstw Węglowych zmierza do tego, by zintensyfikować pochłanianie dwutlenku węgla, czyli zintensyfikować proces fotosyntezy. Jeden hektar lasu absorbuje 4-5 t dwutlenku węgla rocznie. Natomiast w sprzyjających okolicznościach możemy pomnożyć ten efekt cztero- pięciokrotnie. Każda roślina, biomasa jest magazynem węgla wychwytywanego z dwutlenku węgla, który znajduje się w powietrzu. W tej chwili lasy polskie absorbują 42 mln t dwutlenku węgla rocznie, a to jest 13 proc. tego, co emitujemy poprzez roczne spalanie paliw – wyliczał prof. Zawiła-Niedźwiecki.
Program Leśnych Gospodarstw Węglowych to na razie projekt pilotażowy, który rozpoczął się przed dwoma laty. Jest realizowany w 23 nadleśnictwach w całym kraju i obejmuje obszar 12 tys. hektarów lasów. Główne działania to zwiększenie absorpcji dwutlenku węgla przez działania hodowlane w lesie oraz redukcja emisji poprzez zrezygnowanie i zmodyfikowanie pewnych praktyk.
Efektywne zalesianie
Jakie działania dokonywane są w ramach projektu lasów węglowych?
- Najbardziej efektywnym działaniem jest zalesianie. Niestety w Polsce mamy w tej chwili taki problem, że nie ma gruntów wolnych do zalesień. Gdyby te grunty były, to bylibyśmy w stanie o wiele bardziej efektywnie akumulować węgiel. Tym bardziej, że młode drzewostany pochłaniają dużo szybciej dwutlenek węgla niż drzewostany stare. Kolejne działania to odnowienia drzewostanów oraz najpowszechniej stosowane, w ramach naszych projektów węglowych, to obsadzenia buków i dębów głównie 30-40 letnich w monolitach sosnowych. Ten eksperyment rozpoczął się w Tucznie przed 30 laty. To ostatnie działanie jest w stanie zwiększyć akumulację dwutlenku węgla o ok. 100 t na hektar w okresie 30 lat. W ramach tego projektu na 12 tys. hektarach spodziewamy się, że po 30 latach efekt dodatkowy to będzie dodatkowe pochłonięcie ok. 1 mln t w całym ekosystemie – wskazał dyrektor Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych Lasów Państwowych.
Jak zaznaczył naukowiec, w tym roku została już uruchomiona pierwsza aukcja tzw. Jednostek Dwutlenku Węgla (JDW) dla przedsiębiorców. Kupiła ja m.in. Jastrzębska Spółka Węglowa.
- To sprzedaż na rynku wewnętrznym, nie wchodzimy z tym na razie do europejskiego handlu emisjami. Ma cel bardziej PR-owski. Jest wiele przedsiębiorstw węglowych, energetycznych, paliwowych, które są zainteresowane zakupem tych jednostek. Dzięki temu my możemy uzyskać zwrot poniesionych nakładów, a ten kto kupi te jednostki uczestnictwa, będzie mógł przeznaczyć te pieniądze na specyficzne cele, np. na ochronę przyrody w lasach, na poprawę infrastruktury turystycznej, edukację – zaznaczył naukowiec.
Lasy Państwowe rezultaty i wyniki swoich badań związanych z rozwojem Leśnych Gospodarstw Węglowych zaprezentują na grudniowym szczycie klimatycznym w Katowicach.
