fot: Maciej Dorosiński
- Jestem z tego bardzo dumna, że administracja centralna wraca na Śląsk i że podniesie rangę Śląska - podkreśliła minister przemysłu prof. Marzena Czarnecka
fot: Maciej Dorosiński
Miniony rok cechował się dużą dynamiką w przemyśle wydobywczym i energetycznym. Był to także czas wyborów i poprzedzającej je kampanii, które determinowały także pewne działania i decyzje. W poprzednim numerze zaprezentowaliśmy przegląd pierwszego półrocza. Teraz zapraszamy na nasz wybór najważniejszych wydarzeń w okresie od lipca do grudnia.
W lipcu Kancelaria Premiera podała, że nadmiarowe dochody spółek węglowych zostaną obciążone składką solidarnościową. Środki będą przeznaczone na sfinansowanie obniżki cen prądu dla gospodarstw domowych i podmiotów wrażliwych. W tym samym miesiącu Senat, z poparciem rządu, ograniczył grono płatników składki solidarnościowej od nadzwyczajnych zysków z wydobycia węgla i produkcji koksu do JSW.
Sejm uchwalił ponadto ustawę o osłonach dla energetyków i górników węgla brunatnego. Osłony – urlopy górnicze lub energetyczne oraz jednorazowe odprawy pieniężne – to element porozumienia przy tworzeniu Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego. Wraca sprawa Turowa. Przypomnijmy, że w czerwcu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie decyzji środowiskowej dotyczącej wydobycia w Kopalni Węgla Brunatnego Turów, ponieważ, jak wskazano, działalność kopalni zagraża środowisku. W lipcu Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie warszawskiego WSA. Bogdanka obniża swój cel produkcyjny do 7 mln t.
W sierpniu Międzynarodowa Agencja Energii przedstawia optymistyczne dane dla węgla. W 2022 r. jego zużycie było na rekordowym poziomie. Trend ten ma się utrzymać. Skarb Państwa złożył ofertę odkupu akcji kopalni Bogdanka. Strona społeczna z Lubelskiego Węgla porozumiała się z zarządem w kwestii zakresu i poziomu zabezpieczeń dla załogi w związku z planowanym przejęciem spółki przez Skarb Państwa. JSW oszacowała swoje zobowiązania w postaci składki solidarnościowej na wysokość 1,6 mld zł. PGE zaskakuje. Spółka w zaktualizowanej strategii zapisała odejście od węgla do 2030 r. i zeroemisyjność do 2040 r. W PGG odbywały się rozmowy na temat przyszłości ruchu Wujek kopalni Staszic-Wujek. Główny Instytut Górnictwa zyskał statut Państwowego Instytutu Badawczego. Na początku sierpnia ukazał się 1500. numer tygodnika „Trybuna Górnicza”.
Pierwszy dzień września to podpis prezydenta pod nowelizacją Prawa geologicznego i górniczego. Nowe przepisy mają zapewnić ochronę złóż kopalin w Polsce, usprawnić działalność organów nadzoru górniczego, a także wprowadzić definicję złoża strategicznego. W Jastrzębiu-Zdroju otwarto Carbonarium, a zarząd PGE uchylił uchwałę przyjmującą aktualizację strategii. Komisja ds. przemysłu Parlamentu Europejskiego poparła unijne rozporządzenie dot. surowców krytycznych. Na liście udało się utrzymać węgiel koksowy. W kopalni Pniówek miał miejsce kolejny etap akcji ratowniczej. Zastępy odnalazły sześciu z siedmiu poszukiwanych górników.
W październiku związkowcy z Bogdanki zawarli z zarządem spółki i przedstawicielami Ministerstwa Aktywów Państwowych dwa porozumienia dotyczące przyszłości spółki i załogi. W należącej do Grupy Bumech kopalni Silesia uruchomiono instalację kogeneracyjną do produkcji energii elektrycznej i cieplnej z metanu ujętego w procesie eksploatacji węgla. W JSW zostało zawarte porozumienie dotyczące wypłaty jednorazowej premii. Jak podano, jej wypłata będzie kosztować spółkę maksymalnie 303 mln zł brutto. W kopalni Pniówek rozpoczął się kolejny etap akcji poszukiwawczej. Ratownicy odnaleźli ciało ostatniego z zaginionych. Natomiast SRK w pompowni Boże Dary uruchomiła hydrogenerator.
Najważniejszym wydarzeniem w tym miesiącu były oczywiście wybory parlamentarne. 17 października Państwowa Komisja Wyborcza ogłosiła wyniki głosowania. Prawo i Sprawiedliwość zdobyło 35,38 proc. głosów, Koalicja Obywatelska – 30,7 proc., Trzecia Droga – 14,4 proc., Lewica – 8,61 proc., Konfederacja – 7,16 proc., Bezpartyjni Samorządowcy – 1,86 proc., a Polska Jest Jedna – 1,63 proc. Frekwencja wyborcza wyniosła 74,38 proc.
Listopad zaczął się od afery obyczajowej w Bogdance. Chodziło o sesję zdjęciową na dole kopalni. W mediach pojawiły się także informacje dotyczące śmieci składowanych w wyrobiskach ruchu Piast kopalni Piast-Ziemowit. Kontrola wykazała, że odpady znajdują się w wyrobiskach, ale nie zagrażają życiu i zdrowiu pracowników oraz że są związane z działalnością produkcyjną. Kopalnia przystąpiła do ich usunięcia. Pojawiły się także informacje, że bez wsparcia budżetowego PGG w marcu 2024 r. straci płynność finansową. Ponadto negocjacje w sprawie rozporządzenia metanowego zakończyły się sukcesem. Tauron Wydobycie ogłosił, że zamierza wrócić do historycznej nazwy – Południowy Koncern Węglowy. W ZG Sobieski należącym do Taurona Wydobycie doszło do wypadku, w którym zginęło czterech górników.
Koniec listopada i początek grudnia to okres barbórkowy. Odbywały się one we wszystkich spółkach oraz organizacjach i instytucjach związanych z przemysłem wydobywczym. Prezydent Andrzej Duda 4 grudnia odwiedził ZG Sobieski, gdzie doszło do wypadku zbiorowego, a potem uczestniczył w uroczystościach barbórkowych w JSW.
Z przedstawionych danych wynika, że górnictwo po trzech kwartałach 2023 r. ma blisko 4 mld zł zysku. Funkcjonariusze Delegatury Centralnego Biura Antykorupcyjnego w Katowicach zatrzymali byłego wiceministra i posła na Sejm RP, Adama G. Sejm powołał rząd Donalda Tuska. Zaprzysiężenie nowego rządu odbyło się 13 grudnia w Pałacu Prezydenckim. W nowym rządzie pojawił się zapowiadany resort przemysłu. Jego szefową została prof. Marzena Czarnecka, która pod koniec grudnia na konferencji zapowiedziała, jakie zadania czekają nowe ministerstwo. Wskazała także, że prezydenckie weto dla ustawy okołobudżetowej zagraża subwencjonowaniu kopalń z budżetu państwa. Uchwalona przez Sejm ustawa zawiesiła spłatę ok. 1,8 mld zł zobowiązań PGG wobec ZUS i PFR. Bogdanka kończy rok mocnym akcentem. Wydobyła 200-milionową tonę w swojej 41-letniej historii.
