Górnictwo: Międzynarodowa Agencja Energetyczna oceniła sytuację na rynku, Azja głównym konsumentem i producentem węgla

Związkowcy chcą wiedzieć, jak ma wyglądać funkcjonowanie górnictwa

W 2022 r. globalne zużycie węgla osiągnęło rekordowy poziom i w br. utrzyma się na tym pułapie – prognozuje Międzynarodowa Agencja Energetyczna, która pod koniec lipca przedstawiła raport dotyczący rynku węgla. Wskazano w nim, że wzrost wykorzystania tego paliwa w Azji przewyższa spadki odnotowywane w Stanach Zjednoczonych i na Starym Kontynencie.

Zużycie węgla w 2022 r. wzrosło o 3,3 proc. do 8,3 mld t, ustanawiając nowy rekord – podała MAE. Raport Agencji przewiduje, że w latach 2023 i 2024 niewielkie spadki produkcji energii z węgla zostaną prawdopodobnie zrekompensowane wzrostem przemysłowego wykorzystania węgla, chociaż istnieją duże różnice między regionami geograficznymi.

Zamiast dekarbonizacji, mamy do czynienia z coraz większą, postępującą karbonizacją świata. Zgodnie z najnowszym raportem @IEA w 2022 r. produkcja węgla osiągnęła rekordowy poziom ~8,6 mld ton, a globalne zużycie węgla zanotowało historyczne maksimum ~8,3 mld ton. Za blisko ~70%… pic.twitter.com/1N9o4UNjfP

— Tomasz Rogala (@tomasz_rogala) August 1, 2023

 „Oczekuje się, że Chiny, Indie i kraje Azji Południowo-Wschodniej łącznie będą odpowiadać za trzy na cztery tony węgla zużywanego na całym świecie w 2023 r. W Unii Europejskiej wzrost popytu na węgiel był minimalny w 2022 r., ponieważ tymczasowy wzrost produkcji energii z węgla był prawie zrekompensowany niższym zużyciem w przemyśle. Oczekuje się, że zużycie węgla w Europie gwałtownie spadnie w tym roku, ponieważ odnawialne źródła energii rozwijają się, a energia jądrowa i wodna częściowo odbudowują się po niedawnych spadkach. W Stanach Zjednoczonych odchodzenie od węgla jest również akcentowane przez niższe ceny gazu ziemnego” – ocenia MAE, która podaje, że według szacunków zapotrzebowanie na węgiel wzrosło o około 1,5 proc. w pierwszej połowie 2023 r. do łącznie około 4,7 mld t. Było to pochodną wzrostowi zużycia o 1 proc. w energetyce i 2 proc. w przemyśle.

W podziale na regiony popyt na węgiel spadł szybciej niż wcześniej oczekiwano w pierwszej połowie tego roku w Stanach Zjednoczonych i Unii Europejskiej – odpowiednio o 24 proc. i 16 proc. Jednak popyt ze strony dwóch największych konsumentów, Chin i Indii, wzrósł w pierwszej połowie o ponad 5 proc., z nawiązką rekompensując spadki w innych krajach.

Jak zauważa MAE, przesunięcie popytu na węgiel do Azji trwa. W 2021 r. Chiny i Indie odpowiadały już za dwie trzecie światowej konsumpcji, co oznacza, że razem zużywały dwa razy więcej węgla niż reszta świata razem wzięta. W 2023 r. ich udział będzie bliski 70 proc. Z kolei Stany Zjednoczone i Unia Europejska – które razem stanowiły 40 proc. trzy dekady temu i ponad 35 proc. na początku obecnego stulecia – stanowią dziś mniej niż 10 proc.

Ten sam podział obserwuje się po stronie produkcyjnej. Wszyscy trzej najwięksi producenci węgla – Chiny, Indie i Indonezja – wydobyli rekordowe ilości w 2022 r. W marcu 2023 roku zarówno Chiny, jak i Indie ustanowiły nowe miesięczne rekordy, przy czym Chiny po raz drugi w historii przekroczyły 400 mln t, a Indie po raz pierwszy 100 mln t. Również w marcu Indonezja wyeksportowała prawie 50 mln t, czyli ilość nigdy wcześniej nie wysyłana przez żaden kraj. Z kolei Stany Zjednoczone, niegdyś największy producent węgla na świecie, od szczytowego poziomu w 2008 r. wydobyły o ponad połowę mniej.

Po ekstremalnej zmienności i wysokich cenach w zeszłym roku, ceny węgla spadły w pierwszej połowie 2023 r. do tych samych poziomów, co latem 2021 r., co było spowodowane dużą podażą i niższymi cenami gazu ziemnego. Węgiel energetyczny powrócił do ceny niższej niż węgiel koksujący. Natomiast rosyjski węgiel znalazł nowe rynki zbytu po tym, jak został zakazany w Europie, ale często ze znacznymi rabatami.

Tańszy węgiel sprawił, że import stał się bardziej atrakcyjny dla niektórych nabywców wrażliwych na ceny. Chiński import prawie się podwoił w pierwszej połowie tego roku, a światowy handel węglem w 2023 r. ma wzrosnąć o ponad 7 proc., przewyższając ogólny wzrost popytu, i zbliżyć się do rekordowego poziomu z 2019 roku. Handel węglem drogą morską w 2023 r. może pobić rekord z 2019 r., który wynosi 1,3 mld t.