Węgiel potrzebuje dużych pieniędzy

Tegoroczne inwestycje w śląskich kopalniach wyniosą ponad 2,2 mld zł, a do 2015 roku przewiduje się wydatki o łącznej wartości 19 mld zł.

Mniejsze o 7 mln ton wydobycie w stosunku do 2006 roku, zysk za ubiegły rok znacznie niższy od spodziewanego – w wysokości 97 mln zł, a do tego konieczność wprowadzania czystych technologii węglowych, wymuszana unijnymi dyrektywami dotyczącymi zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych. Przyczyn i symptomów inwestycyjnego głodu śląskich kopalń można wymieniać wiele. Ten rok ma być rekordowy pod względem nakładów. Szkopuł w tym, że przez wiele lat były inne priorytety. Nie drążono nowych szybów, nie przygotowywano nowych wyrobisk, nie kupowano drogich maszyn, urządzeń...

Spółki węglowe znacznie więcej zainwestują, niż zarobiły w minionym roku. Kompania Węglowa na inwestycje w 2008 roku chce przeznaczyć blisko 850 mln zł, a jej zysk za 2007 r. wyniósł 1,7 mln zł. Katowicki Holding Węglowy wypracował w ub.r. 22,9 mln zł, a jego plan wydatków inwestycyjnych przekracza 730 mln zł. Jastrzębska Spółka Węglowa w sześciu swoich kopalniach zamierza inwestować na kwotę ok. 700 mln zł, a 2007 rok zamknęła zyskiem dziesięciokrotnie mniejszym. Magia tych liczb działa na wyobraźnię. Nikt jednak firmom węglowym pieniędzy nie podarował. Zarządy same musiały wypracować strategię rozwojową na najbliższe lat i zadbać o źródła finansowania.

– Inwestycje sfinansowane zostaną przede wszystkim ze środków własnych spółek węglowych. Udział środków własnych w łącznych nakładach inwestycyjnych wyniesie 90 procent. Podstawowym źródłem będą odpisy amortyzacyjne – powiedział „TG” Eugeniusz Postolski, wiceminister gospodarki.
Według szacunków ekspertów resortu gospodarki do 2015 roku górnictwo węgla kamiennego wymaga nakładów 19 mld zł.

Bezpieczeństwo oparte na węglu

Spółki węglowe szukają różnych sposobów pozyskania pieniędzy na przywrócenie i utrzymanie poziomu wydobycia oraz zapewnienie górnikom bezpieczeństwa.

Bez dużych nakładów finansowych bezpieczeństwo energetyczne Polski, które jest oparte na węglu, runie jak domek z kart. Każda ze spółek węglowych nieco inaczej ustawia priorytety inwestycyjne i żadna nie liczy na wielką pomoc publiczną w tym zakresie.

– Myślenie o górnictwie poprzez pryzmat zwiększania wydobycia jest błędne. Dziś liczy się intensyfikacja wydobycia, zmniejszanie liczby ścian, kopalnie zespolone. Niektóre pokłady być może trzeba będzie pozostawić na 5–10 lat, aż wejdą nowe technologie, ponieważ dzisiaj prowadzenie w nich wydobycia jest ekonomicznie nieopłacalne. – Kompania Węglowa pod koniec tego roku będzie miała wydobycie zapewne mniejsze niż w minionym roku, ponieważ sprzedaje dwie kopalnie: „Silesię” i „Bolesław Śmiały” – powiedział „TG” Edward Nowak, przewodniczący Rady Nadzorczej Kompanii Węglowej.

W KW SA z 846 mln, kwoty przeznaczonej na inwestycje, 417 mln zł pójdzie na nasilenie robót przygotowawczych do eksploatacji nowych pokładów, a 428 mln zł przeznaczonych zostanie na modernizację parku maszynowego. Edward Nowak podkreśla, że źródłem dochodu dla Kompanii może być nie tylko wydobywanie węgla. W tej spółce nie zrezygnują z dotarcia do nowych pokładów, w tym zakresie w najbliższych latach skupią się na kopalni „Bielszowice”.

 Równie ważne są przygotowania do wdrażania czystych technologii węglowych i zmniejszenia uciążliwości górnictwa dla środowiska. Kluczowa w tym zakresie jest automatyka, robotyka i poprawa warunków pracy. Przy schodzeniu z wydobyciem coraz głębiej (rocznie o ok. 8 metrów), potrzebne są środki na klimatyzację, trzeba pod ziemię zatłoczyć chłód, a jednocześnie wychwycić metan. Gaz ten może być źródłem dochodu, można go wykorzystać do produkcji chłodu, energii, sprzedać do sieci gazowniczej dla innych odbiorców, a jednocześnie odsprzedać uprawnienia do emisji.

– Inwestycje wymagają finezji, a nie prostego wydawania pieniędzy uzyskanych z własnych przychodów lub źródeł zewnętrznych. Trzeba mieć dobrą strategię i umieć znaleźć partnerów do realizacji zakładanych celów. Kompania Węglowa wspólnie z niemieckim koncernem RWE planuje wybudowanie nowoczesnej elektrowni wysokiej mocy i niskiej emisji zanieczyszczeń do atmosfery. To jest nowe źródło inwestowania w przyszłość, Kompania zapewni sobie odbiór węgla i to nie za własne pieniądze. Do kontraktu z niemieckim koncernem wniesie udostępnienie swojego terenu i złoże – podkreśla Edward Nowak.

W Kompanii plany inwestycyjne do 2015 roku opiewają na kwotę 6,4 mld zł. W Katowickim Holdingu Węglowym także nie oglądają się wstecz, zamierzają szukać środków na inwestycję na giełdzie.

– Pozyskanie zewnętrznych źródeł finansowania jest niezbędne do utrzymania zdolności produkcyjnej, szczególnie w odniesieniu do frontów eksploatacyjnych. W strategii wskazano trzy sposoby pozyskania na to pieniędzy: emisja obligacji, wpływy z dodatkowych emisji akcji na giełdzie papierów wartościowych oraz leasing finansowy – wylicza Ryszard Fedorowski, rzecznik prasowy KHW.

Wśród najważniejszych zadań, które wytyczyła Rada Nadzorcza KHW, znalazły się m.in.: udostępnienie dwóch nowych partii pokładów na poziomie 665 m w KWK „Mysłowice-Wesoła” oraz nowy pokład 900 m w KWK „Staszic”, dwa pokłady w KWK „Murcki”, zakup i modernizacja sekcji obudów zmechanizowanych (za ok. 145 mln zł). Katowicka spółka do 2015 roku planuje wydanie na inwestycje ponad 5 mld zł.

Chcąc utrzymać wydobycie węgla koksowego na poziomie wystarczającym na potrzeby krajowych koksowni, Jastrzębska Spółka Węglowa musi inwestować zarówno w budowę nowych poziomów wydobywczych w obecnie czynnych kopalniach, jak i sięgać po nowe złoża. W 2008 roku skoncentruje się na zabezpieczaniu zdolności produkcyjnych kopalń (roboty górnicze, modernizacje obiektów i wyposażenie techniczne), budowie nowych poziomów wydobywczych, przygotowaniu integracji technicznej kopalń „Borynia” i „Zofiówka” a także przygotowaniach do udostępnienia i zagospodarowania zasobów węgla w polach rezerwowych Bzie Dębina 1 Zachód oraz Pawłowice 1.

– Ogółem w roku 2008 r. JSW SA zamierza przeznaczyć na inwestycje 779 mln zł, w tym na realizację zadań z zakresu budownictwa inwestycyjnego 416,3 mln zł (53,4 proc. planu nakładów), zakupy gotowych dóbr 339,6 mln zł oraz na utworzenie rezerwy inwestycyjnej w wysokości 23 mln zł – wylicza Katarzyna Jabłońska-Bajer, rzeczniczka prasowa JSW.

W latach 2007–2015 JSW zamierza wydać na inwestycje ok. 5,8 mld zł, aby przede wszystkim rozbudować najbardziej perspektywiczne kopalnie: „Zofiówkę” i „Pniówek” (udostępnienie i zagospodarowanie nowych złóż: Bzie Dębina 1  Zachód i Pawłowice 1). Obecnie dobiega końca wiercenie otworu badawczego w polu Bzie Dębina, który pozwoli wybrać najlepszą metodę głębienia przyszłego szybu. JSW chce również udostępnić i zagospodarować zasoby: w obrębie złoża KWK „Borynia” (zalegające poniżej aktualnej głębokości udokumentowania 1004 m), w sąsiedztwie złóż Żory i Warszowice (była „Moszczenica”), a także węgla typu 35 w KWK „Krupiński”. Ponadto zamierza inwestować w zakłady przeróbcze – m.in. w kopalni „Budryk” (trzeba go dostosować do produkcji węgla koksowego typu 35). Jednym ze źródeł finansowania tych przedsięwzięć będzie upublicznienie akcji JSW.