Węgiel: październik pod znakiem stabilizacji cen

Wielki strajk portowców w Newcastle może przyczynić się do wzrostu cen węgla energetycznego, który kosztuje tam dziś 87 dol./t i jest wysyłany do Azji poniżej kosztów produkcji.

Październik na międzynarodowym rynku węgla upłynął pod znakiem względnej stabilizacji cen we wszystkich trzech światowych terminalach węglowych. Najmniejsze wahania indeksów tygodniowych miały miejsce w europejskich portach ARA, gdzie oscylowały na poziomie od 99,94 USD/t (5 października) do 99,32 USD/t (26 października), podczas gdy największa dynamika wahań miała miejsce w australijskim Newcastle - czytamy w najnowszym raporcie Agencji Rozwoju Przemysłu SA Oddział w Katowicach. 

Na przestrzeni całego miesiąca indeks tygodniowy NEWC obniżał się systematycznie z poziomu 113,98 USD/t (5 października) do 108,23 USD/t (26 października). Wraz z systematycznym spadkiem cen w australijskich terminalach węglowych zmniejszała się również kolejka statków oczekujących na załadunek w dwóch terminalach Port Waratah Coal Services, która zmalała do ośmiu jednostek 28 października - z czternastu tydzień wcześniej.

Australia, która jest głównym dostawcą wszystkich gatunków węgla na rynek chiński, wskutek nadal trwających restrykcji importowych w portach, musiała zmienić kierunki dostaw tradycyjnie wysyłanego do Chin surowca o wysokiej zwartości popiołu o parametrach NAR 5500 kcal/kg. Kilka dostaw wyienionego gatunku trafiło już na rynek egipski oraz jeszcze bardziej oddalony rynek europejski. Mimo iż węgiel energetyczny z RPA może być uważany za oczywisty wybór dla nabywców z Egiptu, uwzględniając najbliższe sąsiedztwo, to różnica w cenie między surowcem z RPA a australijskim jest na korzyść tego drugiego, co przesądza o wyborze dokonywanym przez nabywców. Cena surowca Newcastle NAR 5500 kcal/kg jest niższa niż jego odpowiednika z RPA. Australijki surowiec o wysokiej zawartości popiołu obecnie sprzedawany jest po cenie 67 USD/t FOB Newcastle (cena surowca z RPA wynosi 72,50 USD/t FOB Richards Bay). W przypadku surowca australijskiego o parametrach NAR 5500 kcal/kg dostarczanego do Europy, cena wypada bardzo korzystnie ze względu na niższe stawki frachtowe, bowiem w październiku nie przekraczała 80 USD/t CIF ARA. Obecnie niektóre europejskie elektrownie w swoich systemach kotłów grzewczych sprawdzają przydatność surowca australijskiego o parametrach NAR 5500 kcal/kg.

Zdaniem obserwatorów, trudno powiedzieć, czy kilka dostaw surowca australijskiego do portów europejskich zapoczątkuje nowy trend, czy tez okaże się jednorazową okazją dla nabywców. Tym bardziej że obecnie wysokie stany zapasów w portach północnej Europy oraz niski poziom wód w Renie ograniczający transport śródlądowy barkami mogą w niedługiej perspektywie czasowej pogorszyć warunki dostaw surowca z Australii. Według danych, w połowie października zapasy w portach przeładunkowych ARA wzrosły do najwyższego poziomu od lipca 2015 r. - czytamy w raporcie ARP.

Zapasy w czterech głównych terminalach na dzień 16 października wzrosły do 6,29 mln t, tj. o 555 tys. t w ciągu tygodnia. Jednocześnie wzrost zapasów odnotowano we wszystkich czterech terminalach, przy czym w terminalu EMO wzrost był największy - wzrosły one o 200 tys. t w ciągu tygodnia, podczas gdy w terminalu OBA wzrosły o 150 tys. t i wyniosły 1,8 mln t. Z kolei w porcie Ovet wzrosły o 115 tys. t z poziomu 485 tys. t, a volumen surowca w terminalu EBS wzrósł o 90 tys. t i osiągnął poziom 190 tys. t.

Niski poziom wód w Renie w kluczowym punkcie pomiarowym zlokalizowanym w mieście Kaub przekładał się na systematyczny wzrost zapasów. Poziom wód na dzień 15 października obniżył się do 41 cm i pozostawał znacznie poniżej progu 180 cm wymaganego do transportu barkami przy całkowitych zdolnościach. Produkcja w elektrowniach węglowych w Niemczech wzrosła do najwyższego poziomu w okresie ostatnich siedmiu miesięcy, tj. do 1,93 TWh (dane za okres 8-14 października). Wzrost produkcji energii z węgla był konsekwencją silnego zapotrzebowania na energię oraz słabszej produkcji z paliw odnawialnych. Całkowita produkcja energii wzrosła o 175 GWh i w pierwszym tygodniu października wyniosła 10,4 TWh, podczas gdy produkcja z wiatru obniżyła się o 389 GWh, tj. do 2,1 TWh. W nadchodzących tygodniach niższy poziom wód może obniżyć produkcję w elektrowniach zlokalizowanych w południowych Niemczech, ponieważ są one bardziej uzależnione od transportu rzeką Ren.

Na ograniczeniu dostaw do Chin zyskały również Indie, które systematycznie zwiększają import. Indie nie tylko chętnie nabywały australijski surowiec o parametrach 5500 kcal/kg, który również okazał się tańszy w stosunku do odpowiednika z RPA, ale również w głównej mierze kupowały wysokogatunkowy węgiel koksowy stosowany do produkcji stali. Według danych Reutersa, w ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy poziom importu do Indii wzrósł do 34,7 mln t w porównaniu z 30,4 mln t wyeksportowanych z Australii w okresie dziewięciu miesięcy 2017 r.

Zmiana mixu energetycznego na rzecz węgla w wyniku ograniczenia importu i konsumpcji koksu naftowego oraz barier w krajowej infrastrukturze transportowej doprowadziły do powstania nowej fali popytu na węgiel energetyczny w tym kraju. Dlatego oprócz dostaw z Australii, odnotowano wzrost importu z takich kierunków, jak Indonezja czy USA. W okresie styczeń-wrzesień Indie zakupiły 12,5 mln t węgla z USA, tj. o 49 proc. więcej w stosunku do zaimportowanych 8,4 mln t w analogicznym okresie w roku ubiegłym. Z RPA z kolei, w ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy Indie zaimportowały 25,9 mln t, tj. o 16 proc. więcej w stosunku do tego samego okresu w roku poprzednim. Import z Indonezji pozostawał na względnie stałym poziomie, obniżając się nieznacznie do 57,8 mln t z 58,2 mln t odnotowanych w analogicznym okresie w roku ubiegłym.

Mimo zmieniających się okresowo trendów na międzynarodowym rynku węgla w kontekście geograficznych uwarunkowań popytowo-podażowych to główni jej gracze nadal oczekują na pozytywny sygnał ze strony Chin w zakresie złagodzenia swojej polityki dotyczącej importu, w szczególności w czwartym kwartale, który zwykle jest bardzo silny z uwagi na uwarunkowania sezonowe. Dostawcy węgla energetycznego są zaniepokojeni brakiem alternatywnych rynków, które potencjalnie mogłyby zaabsorbować nadwyżki w dłuższym horyzoncie czasowym.