Węgiel kamienny będzie miał wzięcie

Dzisiaj, kiedy ceny energii są tak wysokie, dodatkowe sztuczne ich zawyżanie jest nieporozumieniem - uważa wicepremier Pawlak

Produkcja energii z węgla brunatnego jest trochę tańsza, ale będzie za chwilę bardziej obłożona opłatami za emisję. Węgiel kamienny na pewno więc będzie miał wzięcie - zapewnia w rozmowie z Trybuną Górniczą Waldemar Pawlak, wicepremier i minister gospodarki.

Czy doświadczenia, zdobyte przed rokiem podczas rozwiązywania kryzysu w bytomskiej dzielnicy Karb, posłużą do wypracowania rozwiązań systemowych?

Na pewno dla wszystkich firm nadzorowanych przez Ministerstwo Gospodarki jest to ważne doświadczenie, pokazujące, jak istotna jest szeroko rozumiana społeczna odpowiedzialność biznesu. Przed spotkaniem rozmawialiśmy o doświadczeniach z partnerstwa publiczno-prywatnego: jeśli przełożą się one na partnerstwo firm z samorządami, to tego typu możliwości trzeba wykorzystywać z większą otwartością. Chciałbym przy tej okazji wrócić do sprawy rozliczeń z samorządami i propozycji, która kiedyś była już przez sejm przegłosowana, żeby dużo większa część opłaty eksploatacyjnej zostawała na miejscu, w samorządzie. Senat to rozwiązanie odrzucił i zostało po staremu, ale myślę, że w dyskusji, choćby nad sprawą wydobycia łupków, to zagadnienie powraca.

To rozwiązanie systemowe warte jest ponownego rozpatrzenia, bo podejście, polegające tylko na nakładaniu podatków od infrastruktury, która często nie pracuje - tu przypomina się stara dyskusja o podatku od wyrobisk - jest nieuzasadnione ekonomicznie. Dużo inaczej wygląda ta sytuacja, kiedy mówimy o partycypacji w opłacie od eksploatacji. Szkody górnicze powstają tam, gdzie jest wydobycie, dlatego opłata powinna trafiać do lokalnego samorządu.

Za niespełna cztery miesiące w życie wejdzie pakiet energetyczno-klimatyczny. Co to oznacza dla polskiego górnictwa i polskiej energetyki?

Jeszcze przy udziale pani minister Strzelec-Łobodzińskiej wprowadziliśmy rozwiązania, polegające na przyjęciu okresu przejściowego, w którym polskie firmy będą stopniowo wchodziły w pełny system zakupu emisji poprzez aukcje. Myślę, że przyjdzie też czas, gdy firmy europejskie będą miały okazję zasmakować tego nowego mechanizmu polityki klimatycznej i niewykluczone, że wówczas nastąpi korekta tej polityki. Dzisiaj, kiedy ceny energii są tak wysokie, dodatkowe sztuczne ich zawyżanie jest nieporozumieniem. Teraz, dzięki pomysłom pani komisarz Hedegaard, ma miejsce kolejna administracyjna próba zawyżania cen poprzez wycofanie części uprawnień do emisji z puli oferowanej dla przemysłu. Aby nie dopuścić do sztucznego zawyżania opłat za emisję, potrzebne są wspólne działania krajów UE.

Trzeba promować rozwiązania, które dadzą pracę zarówno energetyce, jak i górnictwu, a równocześnie utrzymają konkurencyjność Europy wobec innych regionów świata. Sama polityka klimatyczna, poprzez zawyżanie cen za emisję, doprowadzi do tego, że Europa przestanie być konkurencyjna. Na to nakładają się jeszcze takie historie, że cele, dotyczące zużycia biomasy czy paliw odnawialnych, realizowane są poprzez zakupy tych nośników w innych regionach świata. To oznacza, że Europa płaci za politykę, dzięki której tworzy się miejsca pracy poza nią. Wdrażanie pakietu energetyczno-klimatycznego będzie wymagało przemodelowania podejścia. Polska, jak wiadomo, zablokowała nowe pomysły zarówno na posiedzeniach Rady do Spraw Środowiska, jak i Rady do Spraw Energii, argumentując, że zgodzimy się na bardziej ambitne rozwiązania klimatyczne pod warunkiem, że nastąpi porozumienie klimatyczne w skali światowej.

Na zwałach spółek węglowych znajduje się ponad 5 milionów ton węgla. Ta sytuacja powinna niepokoić?

Od przybytku głowa nie boli. Nie chciałbym życzyć nam wszystkim surowej zimy, ale gdyby się zdarzyła, to ten węgiel będzie jak znalazł. W wytwarzaniu elektryczności nastąpiło wyraźne przesunięcie w kierunku węgla brunatnego, bo kopalnie węgla brunatnego zostały zintegrowane z elektrowniami i przy takim rynkowym nastawieniu oczywiste jest wykorzystywanie własnych zasobów. Produkcja energii z węgla brunatnego jest trochę tańsza, ale będzie za chwilę bardziej obłożona opłatami za emisję. Węgiel kamienny na pewno więc będzie miał wzięcie.