W ramach programu leniency*

Centrum proponuje wprowadzić jeden podatek od wynagrodzeń w wysokości 25 proc. płacy netto

Od 18 stycznia będą obowiązywały kary dla osób fizycznych czy zarządzających przedsiębiorstwem za udział w porozumieniu ograniczającym konkurencję. Przedsiębiorcy, którzy przed tym terminem dobrowolnie ujawnią swój udział w zmowie cenowej czy innym porozumieniu, mogą liczyć na niższe kary.

- Apelujemy, żeby przedsiębiorcy, którzy biorą udział w zmowach, ujawniali się przed 18 stycznia, dlatego że pozwoli im to uniknąć kary indywidualnej - informuje Maciej Chmielowski z Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. - W ramach programu leniency przedsiębiorca, który jako pierwszy ujawni takie porozumienie, może liczyć nawet na całkowite zwolnienie z kary. W przypadku kolejnych przedsiębiorców decydujących się na współpracę będzie stosowane zmniejszenie kary o 50 proc., a następni - o 30 i 20 proc.

18 stycznia wchodzi w życie nowelizacja ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, która obok istniejącej odpowiedzialności finansowej przedsiębiorców za porozumienia ograniczające konkurencję wprowadza odpowiedzialność osób zarządzających przedsiębiorstwem.

- Głównym celem zmian jest zwiększenie skuteczności Urzędu, czyli sprawniejsze wykrywanie niedozwolonych porozumień szkodzących konkurencji oraz szybsze ich eliminowanie.

Jego zdaniem osobista odpowiedzialność ma właśnie zapobiec temu, by osoby zarządzające świadomie decydowały się na naruszenie prawa. Może być również bodźcem dla przedsiębiorstw do wprowadzania systemu compliance, czyli reguł, którymi powinni kierować się pracownicy tak, aby nie naruszać prawa.

- W przypadku przedsiębiorstwa wysokość kar się nie zmieni. Dalej będzie to do 10 proc. przychodów. Sam ten próg procentowy się nie zmieni. Natomiast zostaną wprowadzone kary indywidualne dla osób fizycznych czy zarządzających przedsiębiorstwem - wyjaśnia Maciej Chmielowski.

Dodaje, że kara indywidualna może wynieść nawet 2 mln zł.

- W każdym przypadku będzie dokładnie analizowana i nakładana w zależności od możliwości finansowych oraz stopnia naruszenia przepisów.

Urząd liczy, że dzięki programowi leniency zwiększy się liczba wykrytych zmów cenowych i innych porozumień ograniczających konkurencję. Program łagodzenia kar z powodzeniem jest stosowany w innych państwach członkowskich UE.

- Zostanie on zmodyfikowany w sposób korzystny dla przedsiębiorców. Wprowadzona zostanie tzw. instytucja leniency plus. Oznacza to, że przedsiębiorca, który jako kolejny zgłosi się do urzędu, będzie mógł ujawnić swój udział w innej zmowie cenowej i tym samym uzyskać dodatkowe 30 proc. obniżenia kary w tej pierwszej sprawie. Dodatkowo jeszcze mieć status pierwszego wnioskodawcy i całkowicie uniknąć kary finansowej w tej sprawie, którą ujawnił jako drugą - podsumowuje Chmielowski.

* Leniency (ang. łagodność, pobłażliwość) - instytucja prawa konkurencji (UE, USA), polegająca na możliwości zmniejszenia lub uniknięcia przez przedsiębiorstwo kary pieniężnej, nakładanej przez odpowiedni organ (w przypadku Unii Europejskiej jest to Komisja Europejska) w związku z udziałem przedsiębiorstwa w porozumieniu naruszającym konkurencję na rynku (swego rodzaju "czynny żal"). Grzywny nakładane w takich przypadkach mogą sięgać 10 proc. przychodów osiągniętych przez podmiot naruszający prawo w poprzednim roku. Warunkiem uniknięcia odpowiedzialności jest dobrowolna współpraca z organem i ujawnienie informacji o porozumieniu, zanim organ uzyska o nim wiarygodną wiadomość.