W grudniu rząd zajmie się projektem ustawy o zadośćuczynieniach dla rodzin ofiar wystąpień w PRL
Wojewoda należał do inicjatorów przygotowania projektu ustawy, na postawie której zadośćuczynienie mogłyby otrzymać rodziny ofiar dziewięciu górników, poległych od milicyjnych kul w kopalni \"Wujek\" na początku stanu wojennego. Ostatecznie przygotowany w MSWiA projekt objął szerszą grupę uprawnionych do takich świadczeń.
Według informacji wojewody śląskiego, po akceptacji komitetu stałego projekt ma być przyjęty przez rząd na jednym z najbliższych posiedzeń, prawdopodobnie 8 lub 16 grudnia. Łukaszczyk jest przekonany, że w przyszłym roku ustawa zostanie uchwalona i wejdzie w życie.
Zgodnie z projektem, o zadośćuczynienie w wysokości 50 tys. zł będą mogli się starać rodzice, dzieci oraz współmałżonek zmarłej osoby (każdy osobno). Pieniądze będą przysługiwały członkom rodzin osób, \"które na skutek działań wojska, milicji i innych organów aparatu bezpieczeństwa poniosły śmierć w związku z wystąpieniami wolnościowymi na rzecz odzyskania przez państwo polskie suwerenności, niepodległości i respektowania praw człowieka\".
Projekt ogranicza jednak krąg uprawnionych do zadośćuczynienia do członków rodzin osób, które poniosły śmierć w wyniku wydarzeń w czerwcu 1956 r. w Poznaniu, w grudniu 1970 r. na Wybrzeżu (Elbląg, Gdańsk, Gdynia, Szczecin), w czerwcu 1976 r. w Radomiu albo w okresie stanu wojennego trwającego od 13 grudnia 1981 r. do 22 lipca 1983 r.
Odszkodowanie będzie przyznawane na wniosek członka rodziny. Według wyliczeń Instytutu Pamięci Narodowej o zadośćuczynienie mogą wystąpić rodziny 133 ofiar. Nie wiadomo ile dokładnie będzie kosztowało wprowadzenie tej regulacji, bo nie jest pewne, ile osób wystąpi o zadośćuczynienia. Jeśli przyjąć, że o pieniądze będzie się starało po czterech członków rodzin ofiar, to koszt może sięgnąć 26 mln zł.
Kontrowersje wśród osób uprawnionych do otrzymania świadczeń budzi to, czy zadośćuczynienie może podlegać dziedziczeniu. Chodzi o to, czy w przypadku, gdy któraś z uprawnionych osób (dziecko lub współmałżonek ofiary), już nie żyje, o świadczenie mogliby wystąpić jej prawni spadkobiercy. Prawnicy wojewody śląskiego początkowo utrzymywali, że jest taka możliwość, zgodnie z ogólnymi zasadami dziedziczenia praw majątkowych; potem jednak wycofali się z takiej interpretacji.
Pełnomocnicy rodzin górników poległych w kopalni \"Wujek\" zapowiedzieli niedawno, że jeśli nie uda im się w rozsądnym terminie sfinalizować sprawy przyrzeczonych rodzinom odszkodowań, mogą wystąpić w tej sprawie na drogę sądową, poprzez wniosek o sądowe wezwanie do ugody, a potem ewentualny proces. Nie ma bowiem pewności, czy i kiedy ewentualna ustawa realnie wejdzie w życie.
By dać wyraz rozczarowaniu dotychczasowym brakiem efektów w tej sprawie, członkowie Społecznego Komitetu Pamięci Górników KWK \"Wujek\", który od lat przygotowuje odbywające się 16 grudnia rocznicowe uroczystości pod pomnikiem-krzyżem przy kopalni, postanowili w tym roku nie zapraszać na nie najwyższych władz państwowych.
Drogę do występowania o odszkodowanie za śmierć poległych w \"Wujku\" ojców, mężów i synów otworzył ich rodzinom w czerwcu tego roku prawomocny wyrok skazujący milicjantów, którzy pacyfikowali na początku stanu wojennego kopalnie \"Wujek” i \"Manifest Lipcowy\".
W styczniu wojewoda śląski wysłał do MSWiA projekt ustawy o zadośćuczynieniach dla rodzin zabitych górników. Chciał, by krewni zamordowanych otrzymali kwoty do 250 tys. zł dla każdej z rodzin.
