fot: pixabay.com
Walka ze smogiem jest korzystna dla powietrza, ale już nie bardzo dla sprzedających węgiel
fot: pixabay.com
W ciągu 10 lat zużycie energii w gospodarstwach domowych spadło - wynika z danych GUS. Najczęściej wykorzystywanym źródłem energii w domach w 2023 r. był gaz ziemny, który stanowił 21,1 proc., a 20,6 proc. - węgiel.
Główny Urząd Statystyczny (GUS) podał w czwartek, że w Polsce efektywność energetyczna w 2023 r. wzrosła o 1,5 proc. w porównaniu z 2022 r. Natomiast w latach 2013-2023 roczne skumulowane tempo wzrostu efektywności energetycznej wyniosło 1,1 proc. Energochłonność pierwotna PKB, czyli relacja całkowitego zużycia energii pierwotnej (tj. sumy energii zawartej w pierwotnych nośnikach energii do PKB) obniżała się w tym okresie średnio o 3,8 proc. rocznie. Energochłonność finalna PKB, czyli wskaźnik, który mierzy ilość energii zużytej w finalnym sektorze gospodarki, np. w przemyśle, transporcie, gospodarstwach domowych na jednostkę PKB - spadł o 2,8 proc.
“Najszybsze tempo poprawy efektywności energetycznej odnotowano w przemyśle - o 2,6 proc. rocznie“ - wskazał GUS.
Podał, że całkowite zużycie energii pierwotnej w latach 2013-2023 spadło z 93,4 Mtoe (mln ton ekwiwalentu ropy naftowej) do 93,3 Mtoe; skumulowany roczny wskaźnik spadku wyniósł 0,01 proc. Natomiast finalne zużycie energii wzrosło w analizowanym okresie z 63,5 do 70,0 Mtoe, a skumulowany roczny wskaźnik wzrostu wyniósł 1,0 proc. Zużycie całkowite najwyższą wartość osiągnęło w 2018 r. (104,1 Mtoe), a finalne zużycie energii - w 2021 r. (75,5 Mtoe).
Urząd dodał, że energochłonność pierwotna PKB w 2023 r. była niższa niż rok wcześniej o 6,1 proc., a energochłonność finalna PKB - o 3 proc. W 2023 r. w porównaniu z 2013 r. energochłonność pierwotna PKB spadła o 31,8 proc., a energochłonność finalna o 23,8 proc. Po uwzględnieniu wpływu warunków klimatycznych tempo poprawy było nieco mniejsze - spadek odpowiednio o 30,3 proc. dla energochłonności pierwotnej i o 21,2 proc. dla energochłonności finalnej.
W 2023 r. udział zużycia energii w gospodarstwach domowych w finalnym zużyciu energii wyniósł 28,8 proc. Najczęściej wykorzystywanym nośnikiem był gaz ziemny, którego udział wyniósł 21,1 proc., a następnie: paliwa węglowe (20,6 proc.), ciepło (17,5 proc.), energia elektryczna (12,5 proc.), paliwa ciekłe (2,8 proc.). Zużycie pozostałych nośników energii obejmujących m.in. biopaliwa stałe oraz ciepło otoczenia wyniosło 25,5 proc.
Jak dodano, najważniejszym kierunkiem użytkowania energii było ogrzewanie pomieszczeń, którego udział w 2023 r. wyniósł 62,1 proc. Na ogrzewanie wody zużyto 18,6 proc. energii, na oświetlenie i urządzenia elektryczne - 10,2 proc., a na gotowanie posiłków - 9,1 proc.
Wskaźnik zużycia energii w gospodarstwach domowych w przeliczeniu na m kw. wykazywał tendencję spadkową. W 2023 r. wyniósł on 18,7 kgoe/m kw. (kilogram ekwiwalentu ropy naftowej na m kw. - PAP) wobec 22,1 kgoe/m kw. w 2013 r. Po uwzględnieniu korekty klimatycznej, zużycie energii w przeliczeniu na 1 m kw. obniżało się średnio o 0,6 proc. na rok.
W ocenie GUS w latach 2013-2015 finalne zużycie energii w przemyśle wykazywało niewielkie wahania, po czym od 2016 r. rozpoczął się “wyraźny wzrost“, osiągając maksimum na poziomie 18,2 Mtoe w 2019 r. Od 2021 r. obserwowany jest stopniowy spadek zużycia. W 2023 r. wyniosło ono 14,7 Mtoe, czyli było o 9,7 proc. niższe niż rok wcześniej oraz było najniższe w okresie 2013-2023.
W okresie 2013-2023 zaobserwowano 38,2-proc. spadek zużycia w przypadku wyprodukowanych gazów oraz stałych paliw kopalnych - o 34,8 proc., a także energii elektrycznej (o 11,0 proc.). Wzrost zużycia notowano natomiast w przypadku paliw ciekłych z wyłączeniem biopaliw (o 29,0 proc.), ciepła (o 16,9 proc.), gazu ziemnego (o 13,3 proc.), energii ze źródeł odnawialnych (OZE) i biopaliw (o 23,5 proc.) oraz odpadów nieodnawialnych (o 69,2 proc.).
