fot: Jarosław Galusek
Radiometr i jego twórcy (od lewej): doc. dr hab. Henryk Passia, dr Adam Szade, inż. Tomasz Smoła, mgr inż. Wojciech Bochenek, dr Zbigniew Motyka. Wynalazek ten wraz z poprzednimi nagrodzonymi złotymi medalami Targów „Brusseles Eureka” (Laserowy Czujnik Wychyleń w 2004 r., Metanomierz Laserowy – 2005 r.) przyczynił się do przyznania Głównemu Instytutowi Górnictwa Krzyża Kawalerskiego Orderu Wynalazczości Królestwa Belgii za rozwój wynalazczości
fot: Jarosław Galusek
Spawacze narażeni są na niebezpieczne promieniowanie podczas wykonywania pracy. Wynalazek pięcioosobowego zespołu, pod przewodnictwem doc. Henryka Passii służy przede wszystkim ochronie zdrowia. Radiometr UV z laserowym dalmierzem umożliwia pomiary sumaryczne natężenia promieniowania, a przede wszystkim krótkotrwałych, milisekundowych impulsów towarzyszących spawaniu, co jest nowatorskim atutem odróżniającym katowicki wynalazek od radiometrów starszej generacji.
Komputer za pomocą specjalistycznego oprogramowania przetwarza i analizuje te dane. Pozwala to ocenić dawkę niebezpiecznego promieniowania UV, na jaką narażeni są pracownicy w ciągu dniówki. Dzięki temu precyzyjnie określa się, jak długo bez ryzyka uszczerbku na zdrowiu mogą pracować spawacze podczas różnego rodzaju robót.
– Zestaw składa się z głowicy pomiarowej, w której są dwa detektory. Jednocześnie dokonywany jest pomiar promieniowania całkowitego oraz skuteczność biologiczna tego promieniowania. Radiometr zaopatrzony jest w laserowy dalmierz optyczny do dokładnego pomiaru odległości głowicy od punktu emisji promieniowania oraz rejestratora. Prace nad nim trwały rok, ale wcześniej mieliśmy kilka wersji próbnych – powiedział „TG” Adam Szade, kierownik laboratorium techniki laserowej GIG.
Na razie radiometr jest prototypem. Pracownicy GIG prowadzą rozmowy z poważną firmą w sprawie uruchomienia produkcji tego urządzenia w 2009 roku. Na tym etapie przygotowań trudno przewidzieć, jaka będzie handlowa cena radiometru. Urządzenie to jest wspólnym dziełem doc. dr. hab. Henryka Passii, kierownika zakładu akustyki technicznej, techniki laserowej i radiometrii, dr. Adama Szade, kierownika laboratorium techniki laserowej oraz dr. Zbigniewa Motyki, mgr. inż. Wojciecha Bochenka oraz inż. Tadusza Smoły.
Polski Radiometr UV podczas październikowej Międzynarodowej Wystawy Wynalazków w Szanghaju rywalizował z 30 wynalazkami z całego świata. Jurorzy Międzynarodowej Federacji Stowarzyszeń Wynalazców IFIA World Cup Computed Implemented Inventions, które było organizatorem konkursu, doceniło nowatorstwo katowickiego patentu.
Urządzenie to ma trzy walory: jest zaawansowane technicznie, ma autorskie oprogramowanie i dużą użyteczność. To nie pierwsza nagroda dla tego wynalazku – w ubiegłym roku otrzymał Złoty Medal na Targach Wynalazków „Eureka” w Brukseli, Brązowy Medal Międzynarodowej Wystawy Wynalazków IWIS 2007 Stowarzyszenia Polskich Wynalazców i Racjonalizatorów. Od 2004 roku, rokrocznie zespół Henryka Passii zdobywa prestiżowe wyróżnienia za wynalazki i innowacje, wśród nich był m.in. metanomierz laserowy do sterowania kotłów opalanych metanem pozyskiwanym z kopalń węgla.
