Górnictwo: Umowa społeczna tematem rozmów w Brukseli, prace nad programem dla branży mają być kontynuowane

Minister aktywów państwowych Borys Budka, minister przemysłu prof. Marzena Czarnecka oraz unijny komisarz Marošz Šefčovič

Pomocy publicznej dla sektorów wydobywczego i pocztowego dotyczyły rozmowy, które w poniedziałek, 5 lutego, odbyły się w Brukseli. Prof. Marzena Czarnecka, minister przemysłu i Borys Budka, minister aktywów państwowych, spotkali się w stolicy Belgii z unijnymi komisarzami Margrethe Vestager, wiceprzewodniczącą wykonawczą do spraw Europy na miarę ery cyfrowej i Marošem Šefčovičem, wiceprzewodniczącym wykonawczym do spraw Europejskiego Zielonego Ładu, stosunków międzyinstytucjonalnych i prognozowania.

Dyskusja na temat górnictwa dotyczyła węgla kamiennego, a także brunatnego. Jak przekazały służby prasowe Ministerstwa Aktywów Państwowych, w tym pierwszym przypadku ustalono kontynuację prace nad programem i dalszym procedowaniem wniosku opartego o górniczą umowę społeczną i złożony wniosek notyfikacyjny. Natomiast w zakresie pomocy publicznej dla węgla brunatnego Komisja kierunkowo zaakceptowała pomoc publiczną na pakiet socjalny dedykowany dla pracowników branży.

Komisja poinformowała, że zatwierdziła polski program pomocy państwa o wartości 300 mln euro, aby złagodzić koszty społeczne związane z zamykaniem elektrowni opalanych węglem kamiennym i brunatnym oraz kopalni węgla brunatnego. Przewidziane w ramach tego środka wsparcie przyjmie formę rocznej odprawy, na którą pracownicy mogą się zdecydować w zamian za odprawę przewidzianą w obowiązujących układach zbiorowych pracy. Program będzie realizowany przez 10 lat, do lutego 2034 r. Po upływie tego okresu Polska może zwrócić się o przedłużenie programu.

W zakresie sektora pocztowego ustalono, że strona polska przekaże dodatkowe dane i analizy niezbędne do podjęcia przez Komisję Europejską decyzji w tej sprawie. Dodatkowo w mocy pozostaje comfort letter udzielony Poczcie Polskiej przez Komisję Europejską.

Przypomnijmy, że umowa społeczna dla górnictwa została podpisana 28 maja 2021 r. przez przedstawicieli rządu, stronę społeczną, pracodawców oraz samorządy, które w tym przypadku były reprezentowane przez Śląski Związek Gmin i Powiatów. Umowa zawiera uzgodnione wspólnie zapisy dotyczące: mechanizmu finansowania spółek sektora górnictwa węgla kamiennego, indeksacji wynagrodzeń, zasad budowy i wdrażania instalacji tzw. czystego węgla, powołania specjalnego Funduszu Transformacji Śląska, gwarancji zatrudnienia, pakietu świadczeń socjalnych dla pracowników likwidowanych Jednostek Produkcyjnych. W dokumencie ustalono terminy zakończenia eksploatacji węgla kamiennego w poszczególnych kopalniach w perspektywie do końca 2049 r.

Kluczowym elementem Umowy Społecznej jest pakiet osłon socjalnych dla pracowników z likwidowanych kopalń. Pakiet ten zawiera zarówno urlop górniczy, urlop przeróbkarski, jednorazową odprawę, jak i kompleksowy system alokacji. Wszystkie te rozwiązania mają za zadanie zagwarantowanie stabilizacji na śląskim rynku pracy. W umowie zapisano również, że podjęte zostaną prace nad stworzeniem dodatkowego systemu wsparcia dla specjalistycznych przedsiębiorstw górniczych kooperujących z górnictwem węgla kamiennego oraz dla gmin górniczych.