fot: Katarzyna Zaremba-Majcher
Jacek Korski
fot: Katarzyna Zaremba-Majcher
Jest taki dowcip o mieszanych uczuciach, które mamy, kiedy teściowa wpadnie do studni. Bo z jednej strony radość, a z drugiej strony woda zatruta. Dowcip taki sobie, ale często mamy mieszane uczucia po przeczytaniu czy obejrzeniu czegoś. Zdarzyło mi się być na, oby nie ostatniej, karczmie piwnej w Bytomiu. Niebawem zakończy wydobycie ostatnia w Bytomiu kopalnia, czyli KWK Bobrek. Wiąże się to z losem załogi i likwidacją kopalnianej infrastruktury. I po lekturze, przeczytanych w internecie, wypowiedzi wiceministra energii odpowiedzialnego za górnictwo naszły mnie te mieszane uczucia. Co gorsza, na karczmie spotkałem wielu kolegów i przyjaciół, którzy są czytelnikami moich tekstów i zapoznali się z wypowiedziami ministra. Mnie poruszyły przynajmniej dwa tematy.
Pierwszy to stan zaawansowania prac nad górniczą ustawą. Martwiłem się niedawno na tych łamach opóźnieniami w pracach nad tym aktem prawnym i związanymi z tym problemami. Ktoś pocieszył mnie, że już 3 grudnia ma być w Sejmie jej pierwsze czytanie i do końca roku zostanie uchwalona. Kiedy szkoliłem się wojskowo, to zapamiętałem, że jest czas przełożonego i czas podwładnego. Ten pierwszy to czas na podjęcie i wydanie decyzji czy rozkazu. Drugi to czas, którego potrzebują podwładni, aby tę decyzję zrealizować. Pamiętam o tym do dziś i może dlatego rozmawiam z byłymi podwładnymi, a oni dobrze wspominają dawne czasy. Załóżmy więc, że przed końcem roku parlament uchwali ustawę, a prezydent RP bezzwłocznie ją podpisze (wiem, że brzmi to trochę abstrakcyjnie!). Dopiero po opublikowaniu ustawy będzie można opublikować akty wykonawcze (rozporządzenia). Nawet kiedy rozporządzenia będą przygotowane równolegle z ustawą, to muszą czekać na jej wejście w życie. Trzeba będzie jeszcze przeszkolić wiele osób w różnych instytucjach w prawidłowym wypełnianiu dokumentów. A będą one dotyczyć ludzkich losów i ludzkiego bytu. Opóźnienie nie obciąża personalnie nowego ministra, bo sięga już lat. Jest jednak, niestety, faktem. Chciałbym przegrać zakład o opóźnienie i zamieszanie związane z realizacją ustawy. No i zapytam o jej notyfikację w Brukseli.
Druga wypowiedź to słowa o nie likwidowaniu kopalń, tylko ich… usypianiu. Jak rozumiem, nie chodzi o eufemizm, jakim jest eutanazja zwierząt. Choć, moim zdaniem, to usypianie kopalń oznacza tylko odłożenie w czasie ich likwidacji i ponoszenie kosztów utrzymania ich infrastruktury technicznej bez prowadzenia wydobycia. Wystarczy sprawdzić, ilu ludzi potrzeba w kopalniach w dniach bez wydobycia i ile energii elektrycznej pochłania przewietrzanie i odwadnianie kopalń. Górotwór pracuje i należy się liczyć z zaciskaniem, czyli konwergencją wyrobisk. Trzeba będzie te wyrobiska kontrolować i, ewentualnie, podejmować działania związane z przywracaniem funkcji tych wyrobisk. To wymaga ludzi i stworzenia im warunków do pracy. W głębokich kopalniach bez schładzania powietrza ani rusz. Przypuszczam, że w takiej uśpionej kopalni nie będzie uśpionych ścian czy przodków chodnikowych, bo pamiętam, że czasem, po kilkudniowym postoju, był problem z ich ponownym uruchomieniem. Oznacza to, że ewentualne przywrócenie takiej uśpionej kopalni będzie wymagało dużej pracy związanej z odtworzeniem frontu wydobywczego. To znowu czas i pieniądze. Upływ czasu to nie tylko „starzenie się” infrastruktury technicznej i zaciskanie wyrobisk. Starzeją się też górnicy i za kilka lat nie będą już dostępni. Pisałem kiedyś, że ok. 2035 roku zabraknie nam ludzi do pracy w kopalniach ze względu na wiek i osiąganie uprawnień emerytalnych. Nowych kadr niemal nie szkolimy, więc należy spodziewać się, że do „obudzonej” kopalni nie będziemy mieli ludzi.
Nieprzypadkowo w umowie społecznej zapisano nieodległe daty zakończenia wydobycia w niektórych kopalniach. Po prostu kończą się w nich zasoby węgla, zwłaszcza te udostępnione. Są też kopalnie, które mają jeszcze na papierze spore zasoby węgla, ale ryzyko związane z ich wydobyciem jest bardzo duże. Wystarczy spojrzeć na kopalnie, w których często zdarzają się tąpania, wstrząsy, pożary czy wybuchy. Wspomniany Bobrek, kopalnia ze świetną załogą, miał zgodnie z umową fedrować do 2040 r.
