Podatek od wartości dodanej, czyli VAT (ang. value added tax) jest trudniej dostrzegalny niż podatek dochodowy - nie robimy dorocznego rozliczania zapłaconego VAT, tak jak w przypadku PIT-ów.
VAT wprowadzono za rządów Hanny Suchockiej, jednak, jak twierdzi kierujący pracami nad jego powstaniem prof. Witold Modzelewski, zawdzięczamy go w dużej mierze - Markowi Borowskiemu, który poświęcił wiele energii i czasu, aby ta ustawa była jak najlepiej przygotowana, a także Wiesławowi Kaczmarkowi, który również bardzo zaangażował się w prace nad nią - wspomina money.pl
Podatek VAT jednak największym obciążeniem i najpoważniejszym źródłem wpływów budżetowych. Tylko w ubiegłym roku Skarb Państwa otrzymał z tytułu VAT niemal 127,5 miliarda złotych - niemal 70 procent wszystkich dochodów podatkowych.
Od początku funkcjonowania VAT - a właśnie mija piętnasta rocznica wprowadzenia tego podatku - zapłaciliśmy niemal 825 miliardów złotych.
Wpływy z podatku od towarów i usług co roku rosną. Od 15 miliardów w 1994 roku, który był pierwszym pełnym rokiem jego funkcjonowania (ustawa weszła w życie 5 lipca 1993 roku) do 127,5 miliarda w roku ubiegłym.
VAT jest podatkiem konsumpcyjnym, czyli im więcej kupujemy, tym więcej oddajemy fiskusowi. Notowane wzrosty płac i koniunktury dają naturalny efekt wzrostu dochodów budżetowych.
Dodatkowo powszechne jest dążenie rządu do obejmowania tym podatkiem jak najszerszych grup towarów i usług. Jest to dla fiskusa podatek najprostszy w pobieraniu. Płacony jest w cenie towaru, za prawidłowe jego rozliczenie odpowiada przedsiębiorca, a powszechne wprowadzanie kas fiskalnych sprawia, że oszustwa podatkowe w VAT są zdecydowanie łatwiejsze do wykrycia. Dlatego też coraz większa grupa przedsiębiorców obejmowana jest tym podatkiem.
Rola innych podatków jako źródła budżetowych pieniędzy maleje systematycznie. Wyraźny wzrost udziału podatku VAT w ogólnych przychodach budżetowych widać szczególnie wyraźnie po naszej akcesji do Unii i po wprowadzeniu dla przedsiębiorców opodatkowania liniowym podatkiem dochodowym w wysokości 19 procent.
Pod względem znaczenia wpływów z podatku od wartości dodanej na gospodarkę nie jesteśmy wyjątkiem w Unii Europejskiej. Mimo zróżnicowania stawek VAT w krajach UE , stosunek podatku VAT do PKB jest w państwach członkowskich zbliżony.
