Urobek z kopalni posłużył do budowy wieży widokowej

fot: Tomasz Rzeczycki

Kamień do budowy wieży widokowej pochodzi z kopalni Izer Granit w Szklarskiej Porębie

fot: Tomasz Rzeczycki

Góry Izerskie przez lata znane były z najwyżej w Polsce położonej kopalni odkrywkowej kwarcu na Izerskich Garbach. Pozyskiwano stamtąd kamień przez kilkadziesiąt lat.

W ostatnich latach doszło w tym paśmie górskim do odwrotnej sytuacji, czyli przywożenia urobku z niżej położonej kopalni na szczyt górski, znajdujący się zresztą w tym samym grzbiecie co Izerskie Garby.

Wysoki Kamień (1058 m n.p.m.) jest najdalej na wschód wysuniętym tysięcznikiem Gór Izerskich. Przez górę przechodzi granica pomiędzy gminą Stara Kamienica a miastem Szklarska Poręba. Zboczami Wysokiego Kamienia prowadzi nigdy nieukończona Droga Sudecka, na której znacznie poniżej szczytu znajduje się słynny Zakręt Śmierci.

Na szczycie Wysokiego Kamienia stało niegdyś schronisko górskie. Po drugiej wojnie światowej zostało rozkradzione, potem je wyremontowano. Oferowało wtedy od 6 do 10 miejsc noclegowych. Po raz ostatni czynne było w 1961 r., w tym też roku odnotowano ostatni wydatek inwestycyjny na ten obiekt w niewygórowanej kwocie 126 zł.

Potem obiekt przeznaczono do rozbiórki. Dwa lata później schronisko było już rozszabrowane, wkrótce popadło w ruinę i zostały po nim tylko resztki murów. W latach 1968-1974 pojawiały się nieraz w prasie zapowiedzi odbudowy schroniska, ale nie zostały one zrealizowane. Nieco później od budynku skończyła swój żywot sąsiadująca z nim niewielka, rozwalająca się drewniana wieża widokowa. I na wiele lat nastała na Wysokim Kamieniu cisza, niezmącona nawet odgłosami wystrzałów z odległej o kilka kilometrów kopalni kwarcu.

W 1996 r. działkę obejmującą wierzchołek Wysokiego Kamienia kupili w przetargu Dorota i Józef Gołba ze Szklarskiej Poręby. Najpierw postawili tam drewniany kiosk, w 2000 r. zaczęli budowę kamiennego schroniska – w nieco innym miejscu niż poprzednie. W czerwcu 2009 r. było ono już gotowe.

Ale Józef Gołba, emerytowany nauczyciel wychowania fizycznego, postanowił na tym nie poprzestać. W 2017 r. podjął się budowy na szczycie wieży widokowej. Jej wysokość według projektu ma wynosić 14 m 51 cm.

– Kamień do budowy wieży widokowej pochodzi z kopalni Izer Granit w Szklarskiej Porębie i jest to tak zwany granit karkonoski z dużym oczkiem i granit izerski z drobnym oczkiem. Głównym projektantem wieży widokowej jest Roland Kacperski. Przy dobrych okolicznościach zakończenie budowy będzie w 2021 r. – stwierdza Józef Gołba.

Niektórzy się dziwią, po co budować wieżę widokową na Wysokim Kamieniu, skoro i teraz ze szczytu rozciągają się piękne widoki. Prawda, widać jak na dłoni położoną u podnóża Szklarską Porębę, a także Karkonosze, konkretnie ich Śląski Grzbiet. Jednak ze względu na ukształtowanie terenu i zalesienie ze szczytu nie ma widoków na Góry Izerskie, w tym na Izerskie Garby z nieczynną kopalnią kwarcu Stanisław. 

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Książka na weekend: „Odległe życie”. Australijska saga rodzinna – od hodowli owiec po roboty górnicze

Lata 50. i 60. ubiegłego wieku w Australii to czas poszukiwań pod ziemią surowców, dzięki którym mógł wzbogacić się kraj. Ale to jednocześnie konflikt z farmerami, hodowcami bydła i owiec, brutalne wejście w ich świat ukształtowany od pokoleń. Książka „Odległe życie” to świetna saga rodzinna pokazująca, jak walczyć o przetrwanie i podnieść się po tragicznych doświadczeniach.

Zaleze

Spacer po dzielnicy Załęże. Działała tu kopalnia Kleofas i huta Baildon

Gdyby nie huta Baildon i kopalnia Kleofas, katowickie Załęże w żaden sposób nie mogłoby się pochwalić przemysłowym charakterem. Polecamy spacer po tej dzielnicy. Tutaj naprawdę jest co zobaczyć.

Jakie zostały ślady po postindustrialnych zabytkach Bytomia?

Przełom XX i XXI wieku to ogromne zmiany w Bytomiu związane z transformacją gospodarczą. Wiele zakładów przemysłowych, jak: kopalnie, huty, elektrociepłownie oraz inne zakłady produkcyjne zostało zlikwidowanych. Część obiektów bezpowrotnie wyburzono, jednak spora część została zachowana,  jak: EC Szombierki, szyb Krystyna czy budynki po dawnych zakładach Orzeł Biały oraz kopalniach Rozbark i Bolko. 

Bytomskie perełki postindustrialu na znaczkach pocztowych

Elektrociepłownia Szombierki – jeden z najbardziej charakterystycznych zabytków przemysłowych Górnego Śląska oraz wizerunek najstarszej, nieprzerwanie czynnej bytomskiej kolei wąskotorowej, trafiły na znaczki i pocztówki. Można je już zakupić w sklepie internetowym Poczty Polskiej.