fot: Andrzej Bęben/ARC
UE w batalii o czyste niebo i redukcję emisji gazów cieplarnianych zdaje się tracić grunt pod nogami
fot: Andrzej Bęben/ARC
W lipcu ceny uprawnień EUA wzrastały podtrzymując tendencję zapoczątkowaną w czerwcu. Dalsze zwiększanie wartości tych jednostek było spowodowane przyjęciem propozycji mechanizmu rezerwy stabilizacyjnej (tzw. MSR) przez Parlament Europejski podczas głosowania, które odbyło się 8 lipca.
Propozycja MSR została przyjęta w stosunku 495 głosów "za", 158 "przeciw" oraz 49 głosów wstrzymujących się, dzięki czemu zostanie ona uruchomiona w 2019 r. Na początku przesunięciu do rezerwy ulegnie 12 proc. nadwyżki z 2017 r. W kolejnych latach rezerwa zostanie powiększona o 12 proc. nadpodaży, gdy nadwyżka na rynku wyniesie ponad 833 mln EUA. Zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami, uprawnienia podlegające backloadingowi (900 mln), nie wrócą na rynek i zostaną przesunięte bezpośrednio do rezerwy.
- Trend wzrostowy dla uprawnień EUA* trwał do 23 lipca. Wtedy też osiągnięto maksymalną średnią cenę zamknięcia miesiąca. W ostatnich dniach lipca miała miejsce nieznaczna korekta, w efekcie której uprawnienia straciły 2,5 proc. wartości do końca miesiąca. Miesięczna cena zamknięcia wyniosła 7,86 euro i był to najwyższy poziom zamknięcia miesiąca od października 2012 r. W ciągu miesiąca ceny EUA zawierały się w przedziale 7,36-8,06 euro - przypomina Wojciech Hofman z Domu Maklerskiego Consus.
Średnia wartość uprawnień CER** na koniec miesiąca wyniosła 0,44 euro. Wycena tych jednostek w porównaniu do czerwcowej ceny zamknięcia wzrosła o 10 proc. Cena CER w ciągu miesiąca zawierała się w przedziale 0,42-0,46 euro. Wolumen uprawnień CER, podobnie jak w poprzednich miesiącach był niski i wyniósł 726 tys. CER.
Z kolei wielkość obrotu uprawnień EUA na rynku kasowym zwiększyła się. Było to spowodowane większą liczbą aukcji, które wciąż stanowią podstawę rynku kasowego. W lipcu odbyło się ich 21, na których łączny wolumen obrotu wyniósł 63,02 mln EUA. 29 lipca, na niemieckiej giełdzie EEX, odbyła się kolejna aukcja polskich uprawnień. Łącznie sprzedano 2,85 mln EUA za cenę rozliczeniową 8,03 euro. Drugim powodem zwiększenia handlowanego wolumenu było osiągnięcie przez EUA poziomu cenowego 8 euro, co zostało wykorzystane przez niektórych uczestników rynku do realizacji zysków. Obrót na giełdowym rynku wtórnym wyniósł 22,6 mln EUA.
Wojciech Hofman podkreśla, że istotnym lipcowym wydarzeniem, w kontekście przyszłości europejskiego systemu handlu uprawnieniami, była publikacja propozycji zmian dyrektywy ETS, która ma wyznaczać zasady obowiązujące w kolejnym okresie rozliczeniowym (2021-2030). Propozycja jest zgodna z przyjętym w zeszłym roku pakietem klimatyczno-energetycznym 2030, który zakłada 40-procentową redukcję emisji gazów cieplarnianych. Aby osiągnąć ten cel, redukcja w sektorach ETS ma wynieść 43 proc.
- Co ważne dla polskich instalacji, utrzymane zostaną bezpłatne przydziały uprawnień w oparciu o mechanizmy carbon leakage* oraz derogacje dla energetyki. Zmienią się jednak zasady ich przyznawania - nastąpi aktualizacja przepisów związanych z przydzielaniem uprawnień instalacjom narażonym na ucieczkę emisji, a podstawa przyznawania darmowych jednostek przez instalacje będzie weryfikowana i rewidowana w trakcie roku. W dalszym ciągu dystrybucja uprawnień będzie oparta o mechanizm aukcyjny - minimum 57 proc. jednostek będzie pochodzić z rynku pierwotnego, a 10 proc. uprawnień z tzw. funduszu solidarnościowego. Jednostki te trafią do krajów o PKB niższym niż 90 proc średniej unijnej. Utworzony zostanie fundusz modernizacyjny (stanowić go będzie 2 proc. uprawnień z aukcji), z którego środki trafią na modernizację instalacji z krajów o PKB niższym niż 60 proc średniej unijnej oraz fundusz innowacyjny, mający na celu rozwój nowych niskoemisyjnych technologii (400 mln EUA) - wyjaśnia makler.
Co czeka rynek carbon w niedalekiej przyszłości? Najważniejszym czynnikiem mającym wpływ na zmienność uprawnień EUA w najbliższych tygodniach będą kolejne kroki na ścieżce legislacyjnej w sprawie przyjęcia do unijnych przepisów reformy MSR. Spotkanie Rady UE, na którym MSR może zostać przyjęta zostało zaplanowane na wrzesień. Jednak zanim to nastąpi, na redukcję płynności będzie miał wpływ okres wakacyjny. Od 3 do 28 sierpnia zmniejszeniu ulega wolumen na aukcjach organizowanych na giełdach EEX (European Energy Exchange) oraz ICE ECX. Niższa podaż może przyczynić się do wzrostów cen uprawnień do emisji dwutlenku węgla. Jednakże czynnikiem, który powinien neutralizować efekt ograniczenia podaży aukcyjnej jest okres urlopowy, który charakteryzuje się mniejszą płynnością na rynku carbon - uważa Wojciech Hofman.
* Jednostką emisji jest 1 EUA (EUA's = European Union Allowances) uprawniający do emisji 1 tony dwutlenku węgla.
** CER (Certified Emission Reduction Unit) - jednostki poświadczonej redukcji. Powstają w wyniku realizacji CDM (Clean Development Mechanism) - projekt mechanizmu czystego rozwoju. CDM dotyczy projektów realizowanych przez kraje będące sygnatariuszami Protokołu z Kioto (PzK), wymienionymi w załączniku B do PzK w kraju będącym sygnatariuszem PzK, ale nie wymienionym w załączniku B. CERs są wydawane w miarę realizacji założeń redukcji emisji gazów cieplarnianych (GHG - Greenhouse Gas) przez instalację.
*** Carbon leakage (ucieczka emisji dwutlenku węgla) - zjawisko polegające na przenoszeniu emisji dwutlenku węgla z jednego kraju do drugiego. Główna jego przyczyną jest wprowadzenie w jednym kraju restrykcyjnej polityki klimatycznej ograniczającej emisję dwutlenku węgla, wtedy przemysł energochłonny przenosi się do innego kraju, a do kraju ucieczki są importowane gotowe wyroby.
