Unijny graniczny podatek węglowy będzie skutecznym narzędziem przeciwko ucieczce emisji

Minister środowiska Marcin Korolec uznał za przedwczesne przyjmowanie w UE wewnętrznych celów redukcji emisji gazów cieplarnianych po 2020 r.

Planowany przez UE graniczny podatek węglowy (CBAM) będzie skutecznym narzędziem ograniczania ucieczki emisji poza Unię - ocenia Centrum Analiz Klimatyczno-Energetycznych (CAKE). Według Centrum, wpływ podatku na unijny PKB będzie bliski zeru.

W przyszłym tygodniu szefowa KE Ursula van der Leyen ma ogłosić zwiększenie unijnego celu redukcji emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. nawet do 55 proc., w porównaniu do poziomu z 1990 r. Obecny cel to 40 proc.

Planowany mechanizm CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) ma na celu zapobieganie ucieczce emisji CO2 poza Unię i wyrównać konkurencyjność unijnej gospodarki w stosunku do gospodarek nieobciążonych kosztami emisji.

A swojej analizie CAKE przyjęło, że podatkiem powinien zostać zostać´ objęty import z sektorów o dużej energochłonności i emisyjności produkcji, tych, które wskazano na liście sektorów zagrożonych ucieczką emisji. Sektory te mają ok. 48 proc. udział w emisji objętej systemem handlu emisjami ETS oraz znaczący udział w wymianie handlowej - 22 proc. dla importu i 32 proc. dla eksportu.

Sam podatek określono na 2-3 proc. dla metali żelaznych, minerałów niemetalicznych i produktów ropopochodnych oraz 0,6-0,7 proc. w przypadku metali niez˙elaznych oraz produktów chemicznych i papierniczych.

Według szacunków CAKE, wpływ CBAM na wartość PKB w państwach członkowski będzie bliski zera. Wzrost wartości produkcji w sektorach objętych podatkiem jest niwelowany spadkami produkcji w pozostałych sektorach.

Natomiast dobrobyt, mierzony wartością konsumpcji gospodarstw domowych wzrośnie na skutek poprawy warunków handlowych i aprecjacji walut w państwach UE. Średni wzrost wartości konsumpcji gospodarstw domowych w państwach UE wyniósł 0,04 proc., najwięcej - 0,14 proc. w Irlandii oraz w Belgii - 0,12 proc.

Według analizy CAKE, ceny objętych CBAM towarów w 2030 r. wzrosłyby średnio o 1,6 proc. To z kolei spowodowałoby spadek importu towarów objętych podatkiem o ok. 3,4 proc. Najbardziej - o ponad 11 proc. spadłby import metali nieżelaznych. Jednocześnie o 0,4 proc. wzrosła by produkcja w tych sektorach.

Natomiast ceny towarów eksportowych w sektorach objętych podatkiem zwiększyłyby się średnio o ok. 0,2 proc. Eksport średnio zmalałby o 0,7 proc., najwięcej w Bułgarii - o 1,3 proc. W Polsce byłoby to ok. 1 proc.

Powiązany z CBAM globalny spadek emisji CAKE oszacowało na 24 mln t ekwiwalentu CO2 rocznie, najbardziej, o ok. 1 proc. emisja spadłaby w regionie Ukrainy, Białorusi i Mołdawii. W analizie przypomina się, że wzrost celu redukcyjnego UE do 55 proc. oznacza redukcję emisji w UE o 200 mln t CO2 rocznie.