Unia Europejska nie zdołała powstrzymać utraty różnorodności biologicznej

Opublikowane przez Unię Europejska 8 bm. sprawozdanie na temat różnorodności biologicznej potwierdza, że UE nie osiągnęła celu zakładającego powstrzymanie utraty różnorodności biologicznej do 2010 r.- poinformowało portal nettg.pl biuro prasowe Komisji Europejskiej w Warszawie.

Z oceny realizacji unijnego planu działania na rzecz różnorodności biologicznej wynika, że różnorodność biologiczna w Europie jest w dalszym ciągu poważnie zagrożona. Powodem tego są nadmierne obciążenia, jakim poddajemy nasze środowisko poprzez zmiany w użytkowaniu gruntów, emisję zanieczyszczeń, wprowadzanie gatunków inwazyjnych i zmianę klimatu. Ocena pokazuje jednak, że w ostatnich dwóch latach poczyniono znaczne postępy. Ważne doświadczenia zebrane w ramach realizacji planu działania posłużą za podstawę przy opracowywaniu unijnej strategii na okres po 2010 r.

-Zdobyliśmy bardzo ważne doświadczenia i zdołaliśmy przyznać kwestii różnorodności biologicznej ważne miejsce w agendzie politycznej. Trzeba jednak, by wszyscy – nie tylko Europa – zaangażowali się w działania. Zagrożenie dla różnorodności biologicznej na świecie jest nawet większe niż w UE. Dlatego spotkanie w Nagoi powinno zaowocować opracowaniem solidnej ogólnoświatowej strategii na rzecz ochrony różnorodności biologicznej i ekosystemów – powiedział europejski komisarz ds. środowiska Janez Potočnik.

Co to jest „plan na rzecz różnorodności”?

Plan na rzecz różnorodności biologicznej zaczęto realizować w 2006 r. Jego celem było powstrzymanie procesu utraty różnorodności biologicznej w UE do 2010 r. W opublikowanej dziś ocenie postępów w realizacji 150 różnych działań stwierdza się, że mimo znacznych osiągnięć w niektórych obszarach nie udało się zrealizować ogólnego celu w zakresie różnorodności biologicznej na 2010 r.

Sukcesem zakończyły się działania mające na celu odwrócenie tendencji w zanikaniu zagrożonych gatunków i siedlisk. Znacznie powiększono obszar sieci Natura 2000. Obecnie w jej skład wchodzi około 26 tys. obszarów chronionych stanowiących 18 proc. powierzchni lądowej UE. Poszerzono zakres finansowania w ramach instrumentu LIFE+, tak by objąć nim szersze kwestie związane z różnorodnością biologiczną i wesprzeć realizację unijnego planu na rzecz różnorodności biologicznej.

Nowa dyrektywa ramowa w sprawie strategii morskiej stała się bodźcem do podjęcia działań na rzecz ochrony ekosystemów morskich i słodkowodnych. Latem Komisja ustanowiła kryteria, jakie państwa członkowskie powinny stosować przy ocenie stanu środowiska mórz.

Prace w ramach prowadzonego obecnie badania dotyczącego ekonomiki ekosystemów i różnorodności biologicznej (TEEB) doprowadziły do zwiększenia świadomości na temat ekonomicznej wartości walorów przyrodniczych. TEEB już teraz pomaga decydentom politycznym uznać znaczenie inwestowania w kapitał naturalny.

Plan działania na rzecz różnorodności biologicznej pomógł w lepszym poznaniu czynników powodujących utratę różnorodności biologicznej (takich jak zmiana klimatu), a także w zrozumieniu sposobu, w jaki powiązane są różnorodność biologiczna i inne działania sektorowe, oraz ważnych funkcji ekosystemów, jakimi są adaptacja do zmiany klimatu i łagodzenie jej skutków.
Zebrane doświadczenia będą nieocenione w zapewnieniu powodzenia działań podjętych w celu powstrzymania utraty różnorodności biologicznej. W marcu UE ustanowiła nowy cel: powstrzymać utratę różnorodności biologicznej i degradację funkcji ekosystemu w UE do 2020 roku, przywrócić je w takim wymiarze, w jakim jest to możliwe, a jednocześnie zwiększyć wkład UE w powstrzymanie globalnej utraty różnorodności biologicznej.

Kluczowe znaczenie dla strategii na okres po 2010 r. będzie mieć uwzględnienie kwestii związanych z różnorodnością biologiczną i ekosystemami w polityce UE w innych dziedzinach. Istotne możliwości stworzą planowane reformy tych obszarów politycznych, które w znacznym stopniu wpływają na różnorodność biologiczną – czyli wspólnej polityki rolnej i wspólnej polityki rybołówstwa – oraz przygotowanie do następnego okresu programowania w ramach unijnej polityki regionalnej. Reformy te mają znaczenie zarówno ze względu na ograniczenie niekorzystnego oddziaływania na różnorodność biologiczną, jak i z uwagi na fakt, że są one potencjalnym źródłem finansowania działań w zakresie ochrony i restytucji różnorodności biologicznej.

W ramach strategii wykorzystana zostanie coraz większa baza wiedzy, w tym również poziom odniesienia w zakresie różnorodności biologicznej, który umożliwi dokładne ustalenie i pomiar tendencji po 2010 r.

Sytuacja na świecie

Sytuacja poza UE jest jeszcze bardziej niepokojąca, gdyż presje wywierane na różnorodność biologiczną są coraz większe. Z trzeciego sprawozdania „Perspektywy różnorodności biologicznej na świecie” (Global Biodiversity Outlook 3, 2010) wynika, że wyginięcie na świecie grozi od 12 do 55 proc. wybranych grup kręgowców, bezkręgowców i roślin. Społeczność międzynarodowa nie zdołała osiągnąć ogólnoświatowego celu, jakim jest znaczne ograniczenie utraty różnorodności biologicznej na świecie do 2010 r. Nowe cele dotyczące różnorodności biologicznej zostaną omówione w ramach 10. Konferencji Stron Konwencji o różnorodności biologicznej, która będzie obradować w japońskiej Nagoi w dniach 18-29 października.

Unia prowadzi nieustanne działania na rzecz ograniczenia skutków wynikających z dużej konsumpcji w Europie dla reszty świata oraz skutków, na jakie narażone są różnorodność biologiczna i ekosystemy na świecie w związku z międzynarodową działalnością handlową. Postępy w tym zakresie obejmują podpisanie pierwszych dobrowolnych umów partnerskich, których celem jest walka z nielegalną eksploatacją zasobów leśnych. Jedną z zasadniczych kwestii do omówienia w Nagoi będzie zapewnianie podziału zysków płynących z wykorzystania zasobów przy opracowywaniu produktów farmaceutycznych i kosmetyków z krajami, z których zasoby te pochodzą.