Ujarzmianie metanu w kopalni Krupiński
W rejonach wyrobisk eksploatacyjnych kopalni Krupiński każdej doby wydziela się średnio około 171 tys. metrów sześciennych metanu (rocznie daje to prawie 60 mln m sześc.). Połowę tego gazu ujmuje się w zakładowej stacji odmetanowania i wykorzystuje do celów przemysłowych: produkcji energii elektrycznej, energii cieplnej i suszenia węgla w Zakładzie Przeróbki Mechanicznej. Dzięki temu kopalnia ma dodatkowe przychody i znacznie ogranicza emisję metanu do atmosfery.
Stacja odmetanowania w kopalni Krupiński oddana została do użytku na początku lat 80. Z roku na rok ujmowała ona coraz więcej metanu, który początkowo był wykorzystywany tylko do produkcji ciepła (były nim ogrzewane kopalniane obiekty i pobliskie osiedle mieszkaniowe). W 1992 r. gaz zaczęto wykorzystywać do suszenia węgla w zakładzie przeróbczym.
W kolejnych latach ujmowany w Krupińskim metan stał się paliwem, służącym do produkcji energii elektrycznej (3 MW) i energii cieplnej (3,2) w znajdującej się na terenie kopalni elektrociepłowni, należącej obecnie do Spółki Energetycznej Jastrzębie. W 2005 r. zrealizowana została wspólna inwestycja kopalni i SEJ. W elektrociepłowni zabudowano drugi agregat prądotwórczy o mocy 3,9 MW energii elektrycznej i 4,2 MW energii cieplnej.
Spowodowało to wzrost przemysłowego zużycia ujmowanego w kopalni metanu. Nowoczesne urządzenia zainstalowane w elektrociepłowni wymagały, aby zużywany w nich metan był dostarczany bez przerw i bez skoków ciśnienia oraz był odpowiedniej jakości (o koncentracji w mieszance z powietrzem powyżej 50 proc.). Takich warunków nie można było spełnić bez modernizacji kopalnianej stacji odmetanowania, wyposażonej w sprężarki wyprodukowane w 1984 r.
Dlatego w 2005 r. rozpoczęła się jej modernizacja. W okresie trzech lat w stacji wymieniono pięć agregatów sprężarkowych Aerzener GMB, zastępując je dwiema dmuchawami DR-700 T. Jedna sprężarka i jedna dmuchawa stanowią rezerwę na wypadek awarii któregoś z urządzeń. Gruntownie zmodernizowany został system sterowania urządzeniami stacji i monitorowania procesu odmetanowania. Jest on skomputeryzowany.
Pracownik obsługujący stację (maszynista sprężarek gazowych) nie musi wchodzić do hali gdzie są zainstalowane dmuchawy i sprężarki, aby którąś włączyć lub wyłączyć, lub dokonać odczytu parametrów (jest tam bardzo wysoki poziom hałasu). Może te czynności wykonać z pomieszczenia sterowni. Nowoczesny, skomputeryzowany system sterowania umożliwia pełny monitoring parametrów pracy urządzeń stacji i sytuacji awaryjnych. Pracownik obsługi może przekazywać dane do dyspozytora kopalni i swoich bezpośrednich przełożonych.
Urządzenia pomiarowe umożliwiają na bieżąco śledzić ile w danej chwili ujmuje się wydzielanego w kopalnianych wyrobiskach metanu i jaka ilość gazu jest zagospodarowana do celów produkcyjnych. Krzysztof Fyrla, maszynista sprężarek gazowych, jest zadowolony ze zmian, jakie zaszły w stacji po modernizacji.
- Teraz łatwiej się pracuje, jest bardziej komfortowo - stwierdza. - Ale musiałem się sporo uczyć, żeby obsługiwać nowe urządzenia. Nie spodziewałem się, że będę kiedyś obsługiwał maszyny za pomocą komputera.
Kierownik Działu Wentylacji w kopalni Krupiński Andrzej Kozyra zauważa, że dzięki zainstalowanym w stacji urządzeniom, można zwiększyć ilość ujmowanego metanu. -Najważniejsze jest jednak to, że po modernizacji, która kosztowała nas prawie 2,8 mln zł, mamy pewność bezawaryjnej pracy stacji - podkreśla.