Uczczą 20. rocznicę strajków górniczych

We wrześniu do rąk czytelników trafi książka „Nasza Solidarność Jastrzębie Rok 1988”. W ten sposób jastrzębscy nauczyciele i tamtejsza Solidarność uczczą 20. rocznicę strajków górniczych

- poinformował Wojciech Gumułka, rzecznik prasowy Zarządu Regionu Śląsko-Dąbrowskiego NSZZ Solidarność.
 
Prace nad opracowaniem trwały ponad dwa lata. Autorzy – Marcin Boratyn, Justyna Ciałoń, Marek Gałuszka, Alina Kuboszek, Bożena Musialska i Katarzyna Pomykoł – dotarli do ponad trzech tysięcy źródeł - dokumentów z IPN-u, ulotek, odezw, apeli, gazet, biuletynów strajkowych, legitymacji związkowych, poezji strajkowej, znaczków poczty solidarnościowej, fotografii, odręcznych notatek i informacji,  tajnych instrukcji SB, okolicznościowych kart świątecznych oraz plakatów. Rozmawiali z 47 świadkami tamtych wydarzeń.

- Podzielili się z nami nie tylko swoimi wspomnieniami, ale przede wszystkim emocjami, które wtedy im towarzyszyły – mówi Alina Kuboszek, jedna z autorek opracowania. – To są relacje często bardzo subiektywne. Nie chcemy ich oceniać, pozostawiamy to czytelnikom. Ważne, że udało nam się ocalić od zapomnienia wiele nieznanych dotąd faktów i świadków tamtych wydarzeń.
 
„Nasza Solidarność Jastrzębie Rok 1988” to trzecia z kolei publikacja poświęcona historii jastrzębskich struktur „S”. Wcześniejsze  omawiały rok 1980 oraz lata 1981-88. Wszystkie powstały z inicjatywy jastrzębskiego Biura Terenowego Śląsko-Dąbrowskiej Solidarności.

– Pomagaliśmy w dostępie do dokumentów i kontaktach ze świadkami tamtych wydarzeń. Powstało unikalne trzyczęściowe opracowanie poświęcone historii „pierwszej” Solidarności – mówi kierownik Biura terenowego Danuta Jemioło.

„Nasza Solidarność Jastrzębie Rok 1988” ukaże się we wrześniu. Wtedy też (3 września) odbędą się oficjalne obchody jastrzębskich strajków sprzed 20 lat. Patronat nad uroczystościami objęli prezydent Lech Kaczyński i przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ Solidarność Janusz Śniadek. W obchody aktywnie włączą się też władze miasta i Jastrzębska Spółka Węglowa, a także katowicki oddział Instytutu Pamięci Narodowej. Obchody połączone będą z 28. rocznicą podpisania Porozumienia Jastrzębskiego. 3 września w kościele Na Górce odbędzie się uroczysta msza św., tradycyjnie też pod pomnikiem Porozumienia Jastrzębskiego zostaną złożone kwiaty. Ważną częścią obchodów będzie konferencja naukowa poświęcona sierpniowi 1988 r. z udziałem naukowców z IPN. Być może też uroczystości uświetni duży koncert dla mieszkańców miasta, a także plenerowa projekcja filmu „Górnicy 1988”.

- Ważne, by w tych dniach przypomnieć młodym mieszkańcom Jastrzębia, co w ich mieście zdarzyło się 20 lat temu. To powinna być dla nich żywa lekcja historii - mówi szef Śląsko-Dąbrowskiej Solidarności Piotr Duda.

Sierpniowe, a także majowe strajki w 1988 roku odbywały się pod hasłami legalizacji Solidarności, wysuwano również postulaty ekonomiczne. 15 sierpnia jako pierwsza zastrajkowała kopalnia „Manifest Lipcowy”, później stanęło kolejnych 14 kopalń, a także m. in. port w Szczecinie, Port Północny i Stocznia Gdańska. Władze zareagowały demonstracjami siły ZOMO, zatrzymaniami i akcją propagandową. Gen. Kiszczak groził wprowadzeniem godziny milicyjnej i „zaproszeniem do współpracy” wojska. 26 sierpnia w przemówieniu telewizyjnym zmienił zdanie i wezwał opozycję do rozmów, oferując spotkanie okrągłego stołu z przedstawicielami różnych środowisk społecznych. Rozpoczęły się zakulisowe rozmowy, w które zaangażował się Kościół Katolicki. Ich efektem było zakończenie strajków i obrady okrągłego stołu, ponowna legalizacja Solidarności w kwietniu 1989 r. A w konsekwencji zwycięstwo wyborcze „S” 4 czerwca 1989 r.