fot: ARC
W Polsce węgiel kamienny jest eksploatowany wyłącznie w kopalniach głębinowych
fot: ARC
Prawie 75 proc. zasobów węgla kamiennego w Polsce stanowi węgiel energetyczny.
Złoża węgla kamiennego w Polsce występują w trzech zagłębiach. Wydobycie węgla kamiennego prowadzone jest obecnie w dwóch z nich: Górnośląskim Zagłębiu Węglowym raz w Lubelskim Zagłębiu Węglowym. Na terenie trzeciego - Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego, siedem złóż, eksploatowanych w przeszłości, obecnie jest zaniechanych.
Górnośląskie Zagłębie Węglowe jest głównym zagłębiem Polski. Za wyjątkiem Bogdanki znajdującej się Zagłębiu Lubelskim, tu zlokalizowane są obecnie wszystkie czynne kopalnie. Według "Bilansu zasobów złóż kopalin w Polsce" powierzchnia GZW szacowana jest na ok. 5,6 tys. km kw. Występuje tu ponad 80 proc. udokumentowanych zasobów bilansowych polskich węgli kamiennych.
W "Bilansie" przyjmuje się, że obszar o zdefiniowanych perspektywach złożowych w Lubelskim Zagłębiu Węglowym to ok. 9,1 tys. km kw., przy czym złoża udokumentowane zajmuja 1 tys. km kw. Kopalnia eksploatuje złoże o powierzchni ok. 77 km kw., co stanowi 8 proc. obszaru całego zagłębia.
W Dolnośląskim Zagłębiu Węglowym eksploatację węgla kamiennego zakończono w 2000 r., kiedy zaniechano wydobycia z kopalni Nowa Ruda (pole Słupiec). Powodem zaniechania eksploatacji złóż z tego zagłębia były trudne warunki geologiczno-górnicze, powodujące nierentowność wydobycia. Obecnie geologiczne zasoby bilansowe tego zagłębia wynoszą 423 mln t. Ze względu na specyfikę budowy geologicznej oraz różnice w rozpoznaniu geologicznym i zagospodarowaniu górniczym, głębokość oceny zasobów w zagłębiach węglowych w Polsce jest zróżnicowana. W Dolnośląskim Zagłębiu Węglowym zasoby oszacowano do głębokości 1600 m, w GZW do głębokości 1250 - 1500 m, a w LZW 1250 m.
Zasoby
W Polsce, według stanu na 31 grudnia 2014 r., udokumentowane zasoby bilansowe złóż węgla kamiennego wynoszą 51 960 mln t. Prawie 75 proc. z tej wielkości stanowią węgle energetyczne, 25 proc. to węgle koksujące, a inne typy węgli stanowią poniżej 2 proc. wszystkich zasobów węgla. 38,2 proc. zasobów bilansowych to złoża zagospodarowane (19 853 mln t).
W 2013 r. dzięki udokumentowaniu pięciu złóż: Nowa Ruda Pole Piast Rejon Wacław-Lech, Barbara-Chorzów 2, Brzezinka 3, Bzie-Dębina 2 oraz Jan Kanty 2 wielkość zasobów węgla kamiennego wzrosła o 545,95 mln t.
Zasoby przemysłowe kopalń, ustalone w projektach zagospodarowania złoża, wynoszą 3 763,62 mln t i w stosunku do roku ubiegłego zmniejszyły się o 75,91 mln t. Stało się to w wyniku wydobycia i strat oraz opracowania nowych projektów zagospodarowania złóż. Zasoby przemysłowe określane są obecnie w powiązaniu z czasem trwania poszczególnych koncesji na wydobywanie kopaliny, więc ich rzeczywista ilość w niektórych złożach może być znacznie większa.
Parametry węgla
Wydobycie węgla kamiennego w 2014 r. wyniosło 65 969 tys. t. i w stosunku do poprzedniego roku było mniejsze o 2 430 tys. t. W GZW występuje pełna gama typów technologicznych węgli kamiennych: od węgli energetycznych typu 31 do węgli koksowych typu 37, a w śladowych ilościach (głównie w DZW) obecny jest również antracyt (typ 42). Średnie zawartości popiołu w złożach GZW wahają się w granicach od 4,16 do 62 proc., a średnia zawartość siarki to 1,2 proc. Węgle z DZW zawierają od 10,1 do 38,77 proc. popiołu i 0,69 - 1,61 proc. siarki całkowitej. W LZW występują głównie węgle energetyczne, aż do węgli gazowo-koksowych typów 31 - 34. Zawartość popiołu w złożach LZW wynosi średnio 6,15 - 18,11 proc., a średnie zawartości siarki całkowitej w poszczególnych złożach waha się od 1,35 do 3,12 proc.
Mapa rozmieszczenia złóż węgla kamiennego Górnośląskiego Zagłębia Węglowego wg. stanu na 31 XII 2014 r. (Państwowy Instytut Geologiczny)
