Takie same warunki pod ziemią, różne emerytury. Posłowie zapytali resort pracy o przeliczniki dla dozoru górniczego

Czy sztygar pod ziemią powinien mieć takie same uprawnienia emerytalne jak górnik w przodku? Śląscy posłowie upomnieli się w ministerstwie o wyższy przelicznik dla kadry dozoru podziemnych zakładów górniczych.

fot: Jarosław Galusek/ARC

Pracownicy dozoru ruchu odpowiadają za bezpieczeństwo prowadzenia robót górniczych, nadzorują wykonywanie prac zgodnie z projektami technicznymi oraz obowiązującymi przepisami, a ich obecność pod ziemią jest niezbędna do prawidłowego prowadzenia eksploatacji.

fot: Jarosław Galusek/ARC

Czy sztygar pod ziemią powinien mieć takie same uprawnienia emerytalne jak górnik w przodku? Śląscy posłowie upomnieli się w ministerstwie o wyższy przelicznik dla kadry dozoru podziemnych zakładów górniczych.

Interpelację w tej sprawie napisali: Łukasz Ściebiorowski, Krzysztof Gadowski oraz Monika Rosa. 

„Do mojego biura poselskiego zgłosili się pracownicy górnictwa podziemnego, którzy wskazują na nierówne traktowanie przy zaliczaniu okresów pracy górniczej do celów emerytalnych. Z przedstawionych informacji wynika, że pracownicy zatrudnieni na stanowiskach robotniczych wykonujący pracę w szczególnych warunkach mają zaliczany każdy dzień pracy z przelicznikiem 1,8. Natomiast osoby zatrudnione na stanowiskach technicznych i dozoru ruchu, mimo wykonywania obowiązków w tych samych wyrobiskach górniczych oraz przebywania przez znaczną część zmiany roboczej w identycznych warunkach, mają zaliczany okres pracy z przelicznikiem 1,5” – wskazuje w piśmie Łukasz Ściebiorowski.

Obecność dozoru na dole jest niezbędna

Śląscy parlamentarzyści przypominają, że pracownicy dozoru ruchu odpowiadają za bezpieczeństwo prowadzenia robót górniczych, nadzorują wykonywanie prac zgodnie z projektami technicznymi oraz obowiązującymi przepisami, a ich obecność pod ziemią jest niezbędna do prawidłowego prowadzenia eksploatacji. W praktyce wykonują oni obowiązki przez całą zmianę roboczą w takich samych warunkach środowiskowych jak pracownicy zatrudnieni bezpośrednio przy robotach górniczych.

"Obecnie obowiązujące rozwiązania prowadzą do sytuacji, w której osoby sprawujące dozór ruchu, pomimo wykonywania pracy w szczególnych warunkach i ponoszenia odpowiedzialności za bezpieczeństwo załogi, uzyskują mniej korzystne przeliczniki okresów pracy, co przekłada się na niższą wysokość świadczeń emerytalnych lub konieczność dłuższego pozostawania w zatrudnieniu" - przyznają autorzy interpelacji.

Posłowie ze Śląska pytają w piśmie m.in. o to, czy ministerstwo analizowało problem różnic w kwalifikowaniu stanowisk pracy pracowników dozoru ruchu podziemnych zakładów górniczych przy ustalaniu uprawnień emerytalnych i czy planowana jest zmiana przepisów regulujących kwalifikowanie stanowisk pracy górniczej.

Treść interpelacji dostępna TUTAJ.

Odpowiedź ministerstwa: Przepisy się nie zmienią

Na interpelację poselską odpowiedziała podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Małgorzata Baranowska. Odpowiedź resortu nie pozostawia złudzeń – rząd nie planuje zrównania przeliczników emerytalnych dla dozoru i osób zatrudnionych na stanowiskach robotniczych.

Resort tłumaczy, że przelicznik 1,8 jest zarezerwowany wyłącznie dla prac wykonywanych bezpośrednio w przodku (przy urabianiu, ładowaniu, zwałowaniu urobku, drążeniu szybów czy montażu i obudowie), ewentualnie dla członków drużyn ratowniczych. Wymaga on spełnienia łącznie trzech twardych kryteriów: konkretnego miejsca (przodek), ściśle określonego zakresu czynności i ich bezpośredniego wykonywania.

Z kolei przelicznik 1,5 przysługuje za każdy rok pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy – bez konieczności stałego przebywania w samym przodku. I to właśnie do tej kategorii obecnie obowiązujące przepisy zaliczają kadrę dozoru ruchu.

Prace legislacyjne tak, ale bez zmian w przelicznikach

Ministerstwo przypomniało równocześnie, że od 1 października 2026 r. wejdzie w życie nowelizacja ustawy emerytalnej, która upoważni ministra właściwego do spraw gospodarki surowcami energetycznymi do wydania nowych rozporządzeń precyzujących listy stanowisk dozoru i pracy przodkowej.

Będzie to jednak tylko uporządkowanie aktów wykonawczych (dotąd stosowano jeszcze zarządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z 1994 roku). Same zasady przyznawania wskaźników 1,8 oraz 1,5 nie ulegną zmianie.

„W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są prowadzone prace nad zmianą przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie dotyczącym uprawnień do emerytur górniczych oraz zasad ustalania ich wysokości” – podsumowuje wiceminister Małgorzata Baranowska.

Odpowiedź na interpelację dostępna TUTAJ.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Niemcy wracają do węgla, a Polska? Szybki koniec kopalń może okazać się błędem

Dominik Kolorz, Jerzy Markowski i Patryk Białas starli się w debacie netTG.pl i Radia Katowice o przyszłości górnictwa

Mobbing w górnictwie. Dziś uwagi w stylu „bo jak ci przypier…” na dole nie przejdą

Różne miałem zdarzenia w ciągu mojej prawie trzydziestoletniej pracy w charakterze sztygara. Ale to jedno szczególnie zapadło mi w pamięć. Otóż kiedyś miałem w oddziale górnika imieniem Jacek. Niedoszły inżynier. Za co się zabrał, wszystko, mówiąc delikatnie, spartolił. Wiedzieliśmy dobrze o tym, żeby nie dawać mu jakiegoś odpowiedzialnego zadania, bo coś poważnego mógłby nawywijać.

9860 sekcji w JSW i rewolucja kotwiowa. Czym fedrowano w polskich kopalniach w 1996 roku?

Co się stało z pracownikami likwidowanej kopalni Żory? Jak Knurów i Gliwice poradziły sobie z transformacją? O tym pisaliśmy dokładnie 30 lat temu w „Trybunie Górniczej” z 7 listopada 1996 roku.

Jak to było z tym węglem koksowym i dlaczego zamknięto kopalnię Bielszowice? Jacek Korski odpowiada na teorie spiskowe

Bez echa przeszła rezygnacja prezesa JSW S.A. przysłonięta Świętem Zmarłych i wydarzeniami wokół Trybunału Konstytucyjnego. To ostatnie zamieszanie jeszcze potrwa, ale nie będę się na nim skupiał – nawet prawnicy mają tu różne zdania, a ja jestem tylko inżynierem i menedżerem górniczym.