fot: Tomasz Rzeczycki
Skalny korytarz prowadzący od wylotu sztolni Zofia w Miedziance
fot: Tomasz Rzeczycki
Po kopalni miedzi w Miedziance w Górach Świętokrzyskich pozostały szyby i sztolnie. Nie ma jednak widoków na ich zwiedzanie, mimo pojawiających się od lat głosów w tej sprawie.
Jedną z przeszkód jest usytuowanie wyrobisk górniczych. Znajdują się one w rezerwacie przyrody Góra Miedzianka. „Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody nieożywionej Góra Miedzianka” nie przewiduje w obecnym brzmieniu możliwości zwiedzania tych wyrobisk. W 2019 r. gmina Chęciny wyrażała nieoficjalne zainteresowanie zagospodarowaniem sztolni na cele turystyczne, jednak nie zostało to sformalizowane.
- Do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Kielcach nie wpłynął do zaopiniowania projekt utworzenia podziemnej trasy turystycznej w rezerwacie przyrody Góra Miedzianka - potwierdza Jarosław Pajdak, zastępca Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach. - Niemniej jednak koncepcja utworzenia takiej trasy jest znana od początku lat dwutysięcznych, o czym świadczy dokumentacja zgromadzona w teczce rezerwatu przyrody. Dokumentacja nie stanowi jednak podstaw do podjęcia konkretnych działań w celu udostępnienia trasy do zwiedzania.
Na początku 2019 r. w trakcie roboczych spotkań z udziałem przedstawicieli kieleckiego RDOŚ-u i Urzędu Gminy w Chęcinach rozmawiano na temat planów utworzenia podziemnej trasy turystycznej w Miedziance. Po tych spotkaniach RDOŚ pismem z 10 kwietnia 2019 r. ustosunkował się negatywnie do tych planów.
Argumentowano to tym, że na terenie rezerwatu stwierdzono występowanie czterech gatunków nietoperzy bytujących w sztolniach oraz jaskiniach, udostępnionych w czasie prac górniczych. Nietoperzom tym zagrażałaby penetracja wyrobisk, a do tego w przywołanym już zarządzeniu ze stycznia 2014 r. przewiduje się zamontowanie krat. Okratowane mają zostać Sztolnia Zofia, Sztolnia Teresa, Jaskinia Psia, a także szyb Trzy Kominy.
- Biorąc zatem pod uwagę dzisiejszy stan wiedzy na temat przedmiotów ochrony, brak wiedzy na temat stanu geotechnicznego, zakresu prac, nakładów, jakie należy ponieść na zabezpieczenie wartości przyrodniczych przy ewentualnym udostępnieniu jaskiń i sztolni do ruchu turystycznego nie jest możliwe wyrażenie innego stanowiska - konkluduje Jarosław Pajdak.
Miedzianka leży na zachodnim krańcu Gór Świętokrzyskich, w pobliżu linii kolejowej z Kielc do Częstochowy. Rudy miedzi wydobywano tam od XV w. Ostatnie prace wydobywcze prowadził tam w latach 1949-1954 Centralny Zarząd Kopalnictwa Rud Metali Nieżelaznych w Katowicach. Postulaty udostępnienia sztolni formułował m. in. w 2002 r. Michał Pochopień z Kielc, a ostatnio włodarze gminy Chęciny. Jednak po odmownym stanowisku kieleckiego RDOŚ-u wydaje się, że sprawa na razie staje się nieaktualna.
