fot: Jarosław Galusek/ARC
Rozbudowa kopalni o dwa poziomy wydobywcze (880 i 1070 m) to ogromna inwestycja. Pogłębienie szybu, który jest kręgosłupem kopalni, jest jedynie jej elementem...
fot: Jarosław Galusek/ARC
To strategiczna inwestycja dla kopalni, w dodatku przeprowadzana przy wykorzystaniu nowatorskiej technologii. Dzięki pogłębieniu szybu 8 do 1103,7 m kopalnia Jankowice nie tylko udostępni nowe poziomy wydobywcze.
Uzyska także dostęp do 140 mln t zasobów operatywnych, ale także ustabilizuje swoje wydobycie na poziomie 12 tys. t na dobę. Najważniejsze jednak, że tym samym żywotność zakładu wydłuży się o 63 lata.
Trochę historii
Jak wyjaśnia Gerard Lampert, główny inżynier ds. inwestycji i przygotowania produkcji w kopalni Jankowice, szyb 8 jest zasadniczym elementem modelu kopalni. Oddanie go do eksploatacji w 2004 r. umożliwiło likwidację szybu 6, co odblokowało zasoby uwięzione w filarze ochronnym dla szybu 6 i już zlikwidowanego szybu 5. Głębienie "ósemki", trwające niemal cztery lata, rozpoczęto w listopadzie 1987 r. Szyb zgłębiono do głębokości 731,76 m, licząc od zrębu, równocześnie wykonano wlot jednostronny na poziomie 250 m oraz wloty dwustronne na poziomach 400 m, 565 m i 700 m.
- W październiku 1993 r., z powodu braku środków finansowych, przerwano realizację zadania aż do 1998 r. Montaż stalowej konstrukcji wieży i nadszybia oraz dozbrojenie szybu wykonano w 1999 r. W czerwcu 2004 r. uruchomiono maszynę wyciągową na tak zwane "wolne koło", a we wrześniu 2004 r. kopalnia uzyskała zezwolenie na ruch górniczego wyciągu szybowego w przedziale wschodnim. Dwa lata później takie samo zezwolenie wydano dla przedziału zachodniego - przypomina inż. Lampert.
Obecnie szyb 8 ma głębokość 731,76 m i udostępnia trzy poziomy wydobywcze: 400 m, 565 m i 700 m, dla których sumaryczne zasoby operatywne wynoszą około 40 mln t. Od momentu oddania do użytku w roku 2004 był na tle podobnych sobie obiektów mercedesem S klasy. Wysokość wieży szybowej, górującej nad kopalnią, wynosi 60 m, a maszyny wyciągowe napędzane są silnikami o mocy 2400 kW każda.
Z myślą o przyszłości
W związku z rozbudową kopalni o poziomy 880 i 1070 m rozpoczęto prace związane z pogłębianiem szybu 8. W 2008 r. kopalnia wybrała wykonawcę projektu budowy poziomów 880 i 1070 m oraz projektu techniczno-technologicznego pogłębiania szybu do poziomu 1003,7 m. Operacja pogłębiania tego strategicznego dla kopalni szybu odbywać się będzie dwuetapowo. W listopadzie 2010 r. rozpoczęto realizację wyrobisk technologicznych, które wykonane zostały do stycznia 2013 r.
- Obecnie na poziomie 880 dotarliśmy z wyrobiskiem pod oś szybu. W tym miejscu, z dołu do góry - do poziomu 731, na którym obecnie znajduje się dno szybu, będziemy wiercić otwór, który następnie z góry w dół będzie poszerzany. Urobek będzie spadał na dół, pod rurę szybową, do wykonanego wcześniej wyrobiska. Tam znajduje się ciąg przenośników, które przetransportują urobek. W drugim etapie tradycyjną metodą, czyli przez wyciąganie urobku kubłem, szyb zostanie zgłębiony do poziomu 1103,7 m. Oprócz prac związanych z pogłębianiem szybu, będą prowadzone roboty związane z drążeniem wyrobisk kapitalnych na poziomie 880 m - tłumaczy Stanisław Konsek, dyrektor kopalni.
Nowatorskie rozwiązanie
Wejście z robotami bezpośrednio pod istniejący szyb, bez konieczności wstrzymywania ruchu górniczych wyciągów szybowych oraz wyłączania czynnej infrastruktury szybu, umożliwione zostało przez zabudowanie sztucznego dna, którego konstrukcja została oparta na nowatorskim rozwiązaniu dotychczas niestosowanym w górnictwie. Rozwiązanie to polega na wbudowaniu konstrukcji nośnej w obudowę szybu, która wypełniona jest membraną składającą się z szeregów rzędów strun. Inaczej mówiąc, sztuczne dno to rodzaj korka, który wytrzymuje maksymalne obciążenie, które można załadować do klatki w szybie ósmym, to znaczy 18 t.
Przepisy górnicze nie wymuszają zastosowania takiej konstrukcji podczas pogłębiania szybu, ale dzięki temu, że zdecydowano się na takie rozwiązanie, pogłębianie będzie można prowadzić równolegle do funkcjonującego czynnego szybu; zaoszczędzi to sporo czasu, a dodatkowo stworzy bezpieczne warunki pracy dla ludzi pracujących przy pogłębianiu. Poniżej sztucznego dna wykonana została upadowa, w której zabudowana zostanie maszyna wyciągowa i zainstalowane zostaną urządzenia do produkcji betonu.
140 mln t zasobów
- To, co robimy, technicznie jest nawet trudniejsze od budowy nowej kopalni, ale dzięki temu, że korzystamy z całej istniejącej już infrastruktury, łatwiej jest nam tę inwestycję udźwignąć pod względem finansowym. Koszty projektu są pomniejszone o to, co już istnieje na powierzchni. Chcąc zbudować nową kopalnię, musielibyśmy zaczynać od pierwszej łopaty - tłumaczy dyrektor Konsek.
Rozbudowa kopalni o dwa poziomy wydobywcze (880 i 1070 m) to ogromna inwestycja. Pogłębienie szybu, który jest kręgosłupem kopalni, jest jedynie jej elementem. Przedsięwzięcie jest niezbędne, aby utrzymać obecny poziom wydobycia oraz wielkość zatrudnienia załogi, której znaczną część stanowią pracownicy przyjęci w ostatnich pięciu latach.
Budowa poziomu 880 m pozwoli na udostępnienie złoża o zasobności ok. 54 mln t, co umożliwi przedłużenie żywotności kopalni o 18 lat, przy zakładanym poziomie wydobycia 12 tys. t na dobę. Natomiast poziom 1070 m udostępni zasoby operatywne wielkości 86 mln t. Pogłębienie szybu do poziomu 1103,7 m pozwoli również na zapewnienie bezpieczeństwa pracy załogi z uwagi na możliwość prowadzenia wydobycia z wykluczeniem eksploatacji podpoziomowej.
