fot: Tomasz Rzeczycki
Z powodu występowania nietoperzy sztolnia w Boguszowie-Gorcach ma zostać do 2023 r. zamknięta
fot: Tomasz Rzeczycki
Jednym z bardziej intrygujących wyrobisk górniczych w zagłębiu wałbrzyskim jest Sztolnia Rycerska. Pochodzące z okresu drugiej wojny światowej wyrobisko przyciągało penetratorów ze względu na osobliwy przebieg i okazałą obudowę bloczkową. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, za trzy lata wejście do obiektu ma być niemożliwe.
Wydrążona w porfirowej skale sztolnia znajduje się w Górach Kamiennych, w mieście Boguszów-Gorce, na zboczu góry stromej Dzikowiec (836 m n.p.m.). Góra ta wykorzystywana jest przez paralotniarzy, zimą narciarze korzystają z wyciągu krzesełkowego. Mniej osób ma świadomość o górniczej przeszłości tego miejsca.
Tymczasem w lasach Nadleśnictwa Wałbrzych, na terenie oddziału leśnego nr 320, na działce ewidencyjnej nr 14 obrębu nr 6 Stary Lesieniec, znajduje się niezwykle interesująca sztolnia oraz ujęcie wody. Jak ustalili Krzysztof Krzyżanowski i Dariusz Wójcik, wrocławscy eksploratorzy i badacze dziejów górnictwa kruszcowego w Sudetach, Sztolnia Rycerska była drążona prawdopodobnie od stycznia 1941 r. do maja 1942 r. Długość jej głównego korytarza wynosi 323 m, dodatkowo na 28. i na 283. m odchodzą krótkie chodniki boczne. Sztolnia ma wymiary 180 na 90 cm, posiada odcinkowo obudowę z betonowych bloczków, na przemian z odcinkami bitymi w litej skale. W większości Sztolnia Rycerska jest zawodniona. Wynika to z właściwości skał porfirowych, przepuszczających wody powierzchniowe na znaczne głębokości. W miejscach bez obudowy nastąpiły już lokalne odspojenia się fragmentów skał.
W internecie znaleźć można niemało opisów penetracji tego wyrobiska. Niedługo nie będzie to już możliwe. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu postanowiła bowiem ukrócić taką możliwość. Sztolnia leży bowiem w granicach obszaru Natura 2000 Góry Kamienne PLH020038. W jej wnętrzu stwierdzono występowanie gatunków nietoperzy stanowiących przedmioty ochrony tegoż obszaru Natura 2000, takich jak nocek duży i nocek Bechsteina. Plan ochrony obszaru Natura 2000 obejmującego Góry Kamienne, przyjęty zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu z dnia 29 września 2014 r. przewiduje zabezpieczenie otworu wejścia do sztolni przed niekontrolowaną penetracją. W tym roku planowane jest wykonanie projektu technicznego zabezpieczenia w postaci krat, a następnie ich wykonanie i montaż. Mają one zostać umieszczone w sztolni w 2023 r. Środki na ten cel pozyskane zostały z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
