Szkoły czekają na chętnych do pracy w kopalniach

W porównaniu do potrzeb spółek węglowych ze szkół górniczych wychodzi garstka absolwentów.

Sześć lat temu dla decydentów politycznych nie było oczywiste, że górnictwo bez systematycznego dopływu młodych kadr nie może funkcjonować. Na Śląsku zlikwidowano 176 szkół górniczych. Po kilkunastoletniej przerwie, klasy górnicze wróciły do niektórych edukacyjnych placówek. Pierwsze nabory prowadzono z pewną dozą nieśmiałości. Nie było o nich wzmianek w kuratoryjnych informatorach dla absolwentów gimnazjów. Inicjatywa wznowienia kształcenia każdorazowo wychodzi ze spółek węglowych. Podpisywane są porozumienia z władzami oświatowymi gmin. Każdy absolwent klasy górniczej ma gwarancję zatrudnienia. W stolicy dawnego Rybnickiego Zagłębia Węglowego aż do ubiegłego roku nie dostrzegano tego atutu.

Wraz z niżem demograficznym w szkołach ponadgimnazjalnych wzrosta przychylność dla uczniów w górniczych mundurach. Dwa lata temu w woj. śląskim było dziewięć szkół z klasami górniczymi.

Obecnie jest 17. Od 5 maja do 12 czerwca prowadzona jest rekrutacja do pierwszych klas. Czy jednak młodzież zechce uczyć się jakiegokolwiek zawodu, nie tylko górniczego?

– W ubiegłym roku w Sosnowcu nie udało się zrobić naboru do zawodówek. I tak było w całej Polsce – mówi Ewa Gajdzik-Stępień, dyrektorka Zespołu Szkół Technicznych w Sosnowcu, do którego po 16 latach przerwy po wakacjach mają wrócić klasy górnicze.

Trwa rekrutacja chętnych do zawodu dla twardziela


Spółki górnicze każdemu uczniowi gwarantują etat po ukończeniu szkoły. Katowicki Holding Węglowy za dobre wyniki w nauce daje uczniom stypendia. Umowa z adeptami górniczych zawodów nie niesie przymusu podjęcia pracy w kopalni. Po maturze można iść na studia, wyjechać za granicę lub szukać szczęścia w poza branżą górniczą.

– To są wolni ludzie, mają swobodę decyzji. Co najmniej 80 proc. absolwentów decyduje się na podjęcie pracy zaraz po uzyskaniu dyplomu. Wielu z nich studiuje zaocznie. Dyrekcje kopalń przychylnie patrzą na łączenie pracy z nauką, są udogodnienia dla takich osób – zapewnia Zbigniew Madej, rzecznik prasowy Kompanii Węglowej SA.
Tomek Sługa, tegoroczny absolwent technikum górniczego w Powiatowym Zespole Szkół w Bieruniu maturę już ma za sobą, ale przed nim jeszcze 15 i 16 czerwca egzaminy dyplomowe. Po czterech latach nauki jest przekonany, że je zda i uzyska tytuł technika. Już złożył papiery w kopalni „Piast”. Nie planuje wakacji, pracę zamierza rozpocząć już w lipcu.

Nie miał złudzeń

– Mój ojciec pracuje w „Ziemowicie”, a wujek w „Piaście”. Znałem górnictwo z rodzinnych opowieści i nie miałem złudzeń, że można w tej branży pracować łatwo, lekko i bezpiecznie, a do tego zarabiać krocie. Jest jednak stabilność zatrudnienia, a to miało dla mnie największe znaczenie, gdy wybierałem szkołę po ukończeniu gimnazjum. Będę pracował w kopalni i jednocześnie studiował zaocznie w krakowskiej Akademii Górniczo-Hutniczej, jeżeli mnie przyjmą – planuje Tomek Sługa.

Nie każdy chłopak jest tak odpowiedzialny za swoje życie jak absolwent bieuńskiego ZSP. Wielu 16-latków trzymając świadectwo gimnazjalne w ręku nie wie, co chce robić w przyszłości. Mając do wyboru trzyletnie liceum profilowane i trzyletnią naukę w zasadniczej szkole zawodowej, wybiera liceum. Z raportu Programu Narodów Zjednoczonych (UNDP) „Edukacja dla pracy” wynika, że polskie szkoły uczą dużo, ale kiepsko i za wolno reagują na potrzeby rynku pracy. Eksperci przewidują, że jeżeli nie zmieni się system kształcenia, to nadal będzie duże bezrobocie wśród młodzieży.

Informują o szansach na pracę

– Robimy co możemy, żeby uchronić młodych ludzi przed bezrobociem. Do gimnazjów jeżdżą nasi nauczyciele i informują uczniów o możliwościach edukacyjnych i szansach na zatrudnienie po ukończeniu poszczególnych typów szkół ponad gimnazjalnych. Jaki będzie efekt tych działań, przekonamy się w czerwcu. Nabór do pierwszych klas, wszystkich typów szkół, jest prowadzony w systemie elektronicznym – mówi Mirosław Kowalski, dyrektor Zespołu Szkół Zawodowych nr 3 w Katowicach.

Klasy górnicze kształcą techników górnictwa podziemnego, elektryków oraz mechaników. Zawodówki wypuszczają specjalistów górnictwa eksploatacji podziemnej. Pod patronatem Kompanii Węglowej SA uczy się obecnie 1545 osób, wśród nich jest 368 tegorocznych absolwentów, a kopalnie tej spółki do końca br. powinny zatrudnić 5700 młodych pracowników. W pierwszych klasach prowadzonych na podstawie umów z KW SA przygotowano 900 miejsc. W Katowickim Holdingu Węglowym i Jastrzębskiej Spółce Węglowej nożyce pomiędzy popytem na kadry i edukacyjną podażą są równie szeroko rozwarte. A ciągle ujawniają się nowe potrzeby, niektóre nawet nie ujęte w systemie edukacji.

Przeróbki w wykazie nie ma

– Specjalistów przeróbki mechanicznej węgla nie znajdzie się na ulicy. Tymczasem nie ma ich w wykazie uznawanych w Polsce zawodów. Zakład Doskonalenia Zawodowego w Katowicach przy naszej współpracy od dwóch lat zabiega o zapełnienie tej luki. Wysłane zostały dokumenty do ministerstwa, ale z naborem uczniów trzeba zaczekać, aż wszystkie formalności zostaną załatwione – mówi Piotr Ostaszewski, kierownik zespołu polityki zatrudnienia w KHW SA.

Ewa Gajdzik-Stępniak, szefowa Zespołu Szkół Technicznych w Sosnowcu uważa, że trzeba przełamywać wszelkie opory i wprowadzać edukacyjne nowości.

– Dwa lata temu jako pierwsi w mieście zaproponowaliśmy kształcenie specjalistów dla logistyki. W ubiegłym roku byliśmy pionierami technikum cyfrowych programów graficznych, a teraz, po 12 latach przerwy powracamy do górnictwa, choć w Zagłębiu Dąbrowskim jest czynna tylko jedna kopalnia. Podobno w „Niwce” jest szansa na wznowienie wydobycia węgla. Naszych górników na pewno będą przyjmowały kopalnie „Murcki” i „Wujek”, w których uczniowie mają zapewnioną praktyczną naukę zawodu – zapewnia szefowa sosnowieckiego ZST.

---

Wykaz szkół szkół z górniczymi klasami:

Dla Kompanii Węglowej SA:

1. Zespół Szkół nr 2 w Knurowie, ul. Szpitalna 29, tel. [phone]
2. Zespole Szkół Zawodowych w Wodzisławiu Śląskim, ulicy Gałczyńskiego 1, tel. [phone]
3. Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 3 w Rudzie Śląskiej, ul. Kłodnicka 91, 032/243-12-73
4. Powiatowym Zespole Szkół w Bieruniu, ul. Granitowa 130, tel. [phone]
5. Zespół Szkół Technicznych w Rybniku, ul. Kościuszki 5, tel. [phone]
6. Zespoł Szkół Technicznych w Bytomiu, ul. Modrzewskiego 5, 032/281-38-58
7. Zabrzańskie Centrum Kształcenia Ogólnego i Zawodowego, ul. Piłsudskiego 58, tel. [phone] oraz Szkoła Policealna w Zespole Szkół Policealnych w Zabrzu, przy ul. Maja1, tel. [phone]
8. Powiatowy Zespół Nr 6 Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w Brzeszczach, ul. Kościuszki 1, tel. [phone]

 Dla Katowickiego Holdingu Węglowego:

1. Zespole Szkół Zawodowych nr 3 w Katowicach, tel. [phone]
2. Zespoł Szkół nr 2 im. Jarosława Iwaszkiewicza, ul. Goetla, tel [phone].
3. Zespól Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 w Mysłowicach - Wesołej, ul. Pocztowa 50, tel. [phone]
3. Zespół Szkół w „Sztygarka” w Dąbrowie Górniczej, ul. Legionów Polskich 69, tel. [phone]
4 Zespół Szkoł Technicznych w Sosnowcu, ul. Legionów 9, tel. [phone]

Dla Jastrzębskiej Spółki Węglowej:

1. Zespół Szkół nr 6 im Króla Jana III Sobieskiego w Jastrzębiu Zdrój, ul. Harcerska tel. [phone]
2. Zespół Szkół Zawodowych w Jastrzębiu Zdroj, ul. 11 Listopada 032/ 476-20-71
3. Zespół Szkół Ogólnokształcących im. Jana Pawła II w Pawłowicach, ul. Pukowca 5, 032/472-21-49
4. Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w Ornontowicach, ul. Dworcowa1, tel. [phone]