System PORTAS czuwa nad bezpieczeństwem załogi kolejnej kopalni

W sumie w ciągu minionych 20 lat światowa produkcja węgla wzrosła o 68 proc. W tym czasie w Unii Europejskiej spadła o 22 proc.

Zagrożenie tąpaniami w ruchu Jankowice kopalni ROW kształtowało się dotychczas na niskim poziomie. Obecnie kopalnia prowadzi eksploatację pokładu 503 i 504 ścianą Z-2 w I stopniu tego zagrożenia. Jednakże z uwagi na rejestrowaną aktywność sejsmiczną - wstrząsy średnio i wysokoenergetyczne -prowadzona jest aktywna profilaktyka tąpaniowa. Wyznaczono również strefy szczególnego zagrożenia w chodnikach przyścianowych. 

Na cyklicznych posiedzeniach analizuje się bieżącą sytuację i dostosowuje profilaktykę do panujących warunków geologiczno-górniczych. Dlatego też w ruchu Jankowice uruchomiony został system PORTAS wspomagający pracę dyspozytora ruchu w zakresie koordynacji przemieszczania się i ewidencji osób zatrudnionych w podziemnych wyrobiskach górniczych. Przy jego pomocy dyspozytor na bieżąco monitoruje liczbę osób przebywających na odcinkach wyrobisk uznanych za szczególnie niebezpieczne. 

Podstawowymi elementami systemu są transpondery i węzły radiowe. Transpondery zainstalowane w lampach lub transpondery indywidualne czyli tzw. TAGI pobierane są w lampowni i przypisywane indywidualnie każdemu pracownikowi udającemu się w rejon objęty systemem PORTAS. 

Sygnał wysyłany przez identyfikatory personalne jest odbierany przez węzły radiowe, zabudowane w wyrobiskach. Ich głównym zadaniem jest identyfikacja wejścia lub wyjścia pracownika ze strefy szczególnego zagrożenia tąpaniami, jak i ciągła lokalizacja pracowników na całej długości strefy. Informacje przekazywane są do serwera systemu PORTAS i wyświetlane na przygotowanych planszach w systemie dyspozytorskim u dyspozytorów ruchu i tąpań. 

Aktualna liczba osób przebywających w danej strefie jest również wyświetlana lokalnie na cyfrowych transparentach, umieszczonych przy wejściach do strefy szczególnego zagrożenia tąpaniami. Transmisja danych na powierzchnię realizowana jest z kolei w oparciu o sieć teletechniczną. 

W przypadku przekroczenia dozwolonego limitu osób przebywających w wyznaczonej strefie istnieje możliwość automatycznego wyłączenia kombajnu ścianowego.

Warto tez wspomnieć o zagrożeniu metanowym. Pokłady występujące w ruchu Jankowice zaliczone zostały do I oraz III kategorii metanowej. Zagrożenie to jest zróżnicowane, utrzymuje się na średnim poziomie i wymaga w niektórych rejonach stosowania odmetanowania dla zapewnienia bezpieczeństwa pracy. Prowadzone jest ono z zastosowaniem otworów metanowych do powierzchniowej stacji odmetanowania zlokalizowanej w rejonie szybu III ruchu Jankowice, która wykorzystana jest również do prowadzenia odmetanowania z sąsiedniego ruchu Chwałowice. 

Pozyskany metan z eksploatowanych pokładów obydwu ruchów jest spalany w dwóch silnikach gazowych na terenie szybów głównych ruchu Jankowice, z których wytworzona zostaje energia elektryczna i cieplna. Jednocześnie rozpoczęto inwestycję związaną z zabudową dodatkowych dwóch silników gazowych do wytwarzania energii elektrycznej.