Surowce: koniunktura na bursztyn dobra, ale jest go coraz mniej

Znanych jest około 60 odmian bursztynu

Miniony rok był okresem dobrej koniunktury na bursztyn. Produkcja biżuterii z bursztynem należy do polskich specjalności. W zdobywaniu zagranicznych rynków branży pomaga specjalny program promocyjny. Problemem bursztynników bywa jednak ograniczony dostęp do surowca.

Minęły czasy, kiedy bursztyn utożsamiano z tandetną pamiątką znad morza lub naszyjnikiem babci. Dziś specjalnością polskich bursztynników, docenianą także za granicą, jest oryginalna biżuteria z bursztynu i srebra - choć coraz częściej do oprawy bursztynu używa się także złota.

Na promocję branży jubilersko-bursztynniczej na świecie w latach 2012-2015 przewidziano 7 mln zł - to pieniądze m.in. na wsparcie udziału polskich bursztynników w międzynarodowych targach. Potwierdzeniem marki i atrakcyjności polskiego bursztynu może być również to, że właśnie bursztyn wybrał szef Rady Europejskiej Donald Tusk jako prezent dla swojego poprzednika, Hermana Van Rompuya.

- Jest koniunktura na bursztyn a Polska jest absolutnym liderem w tej dziedzinie - ocenił pełnomocnik prezydenta Gdańska ds. bursztynu Robert Pytlos. Gdańsk skupia ponad 70 proc. światowej produkcji biżuterii z bursztynem. Na Pomorzu działa ok. 1,5 tys. firm i zakładów jubilerskich, często jednoosobowych, specjalizujących się w srebrnej biżuterii dekorowanej bursztynem.

Prezes Krajowej Izby Gospodarczej Bursztynu Zbigniew Strzelczyk ocenia, że zainteresowanie bursztynem rośnie; rośnie też konkurencja w zakresie projektowania i wytwarzania biżuterii o coraz ciekawszym, nowoczesnym wzornictwie - właśnie takie wyroby stają się polską domeną na zagranicznych rynkach. Ceny zależą zarówno od jakości surowca, jak i designu oraz nakładu pracy wytwórców biżuterii.

Według prezesa Strzelczyka cena surowca bursztynowego wynosi obecnie od ok. 70 zł za kilogram drobnych kawałeczków o wadze poniżej pół grama każdy do nawet ok. 10 tys. zł za kilogram bursztynu bardzo dobrej jakości. - Są i droższe, ale wówczas to już są ceny kolekcjonerskie - dodał prezes.

Znawcy branży oceniają, że w Polsce jest mało bursztynu do produkcji. Sytuacja zrobiła się trudna, a ceny bardzo wzrosły, gdy embargo na eksport bursztynu wprowadziła Rosja i na rynku zabrakło surowca. W marcu 2014 r. za kilogram najwyższej jakości bursztynu płacono rekordowe ok. 14 tys. zł. - Obecne ceny nie są już tak wysokie jak wiosną; w ostatnim okresie cena surowca nieznacznie spadła - wskazał pełnomocnik prezydenta Gdańska Robert Pytlos.

W Rosji znajduje się prawie 90 proc. wszystkich zasobów bursztynu. Największa kopalnia to Kaliningradzki Kombinat Bursztynowy w miejscowości Jantarnoje. Polscy bursztynnicy raczej nie liczą jednak na to, że w krótkiej perspektywie Rosja zdecyduje się na zniesienie embarga; stawiają na rodzimy surowiec.

Samorządowi Gdańska zależy, aby wytwórcy mieli dostęp do bursztynu. Jednak jego najbogatsze złoża znajdują się na terenach leśnych, objętych ochroną środowiskową np. na Wyspie Sobieszewskiej i w Ptasim Raju, wzdłuż pasa nadmorskiego.

Państwowy Instytut Geologiczny podaje, że udokumentowane zasoby bursztynu w Polsce wynoszą 1118 ton - z tego 1088 jest w woj. lubelskim, a 30 - na Pomorzu. Kilka ton bursztynu rocznie zbierane jest na plażach. Bursztyn wydobywa się np. na ok. 3-hektarowym terenie na gdańskich Stogach.