fot: Tomasz Rzeczycki
W jednej ze sztolni Riese w górze Gontowej ma zostać wymieniona uszkodzona krata
fot: Tomasz Rzeczycki
Nie dojdzie na razie do zabezpieczenia kratami kilkunastu sztolni, w tym pouranowych, oraz innych wyrobisk w Sudetach. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu już po raz drugi nie uzyskała na ten cel dofinansowania. Ze środków, jakimi dysponuje wrocławski RDOŚ, nie ma szans na wykonanie tych prac.
Przymiarki do zabezpieczenia części sztolni sudeckich trwają już od kilku lat. W latach 2012-2015 opracowano dokumentację planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Góry Bialskie i Grupa Śnieżnika PLH020016. Wtedy to skontrolowano podziemne zimowiska nietoperzy. Chiropterolodzy stwierdzili przypadki niszczenia zabezpieczeń i penetrację takich miejsc. Dlatego też w 2014 r. zabezpieczenie wejść do zimowisk nietoperzy zostały wpisane do planu zadań ochronnych dla tego obszaru. Okazało się jednak, że od zapisu na papierze do realizacji droga jest daleka.
- Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu dwukrotnie składała wniosek o dofinansowanie działań polegających na zabezpieczeniu schronień zimowych nietoperzy w wybranych obszarach Natura 2000 - poinformowała nas Katarzyna Łapińska, regionalny konserwator przyrody we Wrocławiu. - Pierwszy wniosek został złożony w 2015 r. do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, drugi w 2018 r. do Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych. Wnioski nie otrzymały dofinansowania.
Nie oznacza to, że RDOŚ zrezygnuje z zakratowania sztolni. Gdy tylko uda się uzyskać środki zewnętrzne, ruszą prace w terenie. Zakres robót będzie spory. W Masywie Śnieżnika wytypowane zostały sztolnie po działającej w połowie XX w. kopalni uranu i fluorytu. Są to sztolnie w Kletnie oznaczone numerami 7, 12, 17 i 27. Kraty mają być też umieszczone w sąsiedniej sztolni uranowej w Janowej Górze. Ta ostatnia znajduje się na działce ewidencyjnej nr 96/121, obręb Janowa Góra, w oddziale leśnym 121 zarządzanym przez Nadleśnictwo Lądek-Zdrój. Wlot do niej został wcześniej ograniczony betonowym przepustem rurowym.
Kolejne wytypowane wyrobiska pogórnicze znajdują się w Górach Sowich, w obszarze Natura 2000 Ostoja Nietoperzy Gór Sowich PLH020071. Są to kopalnia Augusta i sztolnia w Podlesiu oraz kilka sztolni pozostałych po budowie kwatery głównej wodza Trzeciej Rzeszy w ramach programu Riese. Ze sztolni Riese wybrano do zakratowania sztolnie kompleksu Soboń I i Soboń II, jedną z trzech sztolni w Osówce oraz jedną ze sztolni w górze Gontowej, znanej też jako kompleks Sokolec.
- W kompleksie Sokolec przeprowadzona zostanie wymiana uszkodzonej kraty na działce ewidencyjnej nr 1114, obręb Ludwikowice, gmina Nowa Ruda, oddział leśny 123, Nadleśnictwo Jugów - informuje Katarzyna Łapińska z wrocławskiego RDOŚ. - W kompleksie Osówka krata wykonana zostanie w miejsce istniejących drzwi wejściowych w sztolni zlokalizowanej na działce ewidencyjnej nr 472/125, obręb Sierpnica, gmina Głuszyca, oddział leśny 125, Nadleśnictwo Wałbrzych.
Inne przeznaczone do zakratowania obiekty to sztolnia w Antonówce niedaleko Kamiennej Góry, Sztolnia Rycerska w Górach Kamiennych oraz sztolnia w kamieniołomie znajdująca się na działce ewidencyjnej nr 867 w obrębie Złoty Stok. Poza obiektami górniczymi kraty mają otrzymać dwie jaskinie w Górach Kaczawskich: Jaskinia Imieninowa i Jaskinia Nowa.
- Krata powinna posiadać poziome szczeble oddalone od siebie na odległość umożliwiającą swobodny przelot nietoperzom, ale uniemożliwiającą przedostanie się do środka obiektu dzieciom - wyjaśnia Katarzyna Łapińska. - Minimalna odległość pomiędzy pionowymi elementami winna być dopasowana do rozpiętości skrzydeł największego krajowego gatunku nietoperzy.
Planowane działania stanowią kontynuację podjętych już wcześniej prac zabezpieczających. W 2014 r. na zlecenie wrocławskiego RDOŚ-u wykonano konserwację zabezpieczeń jednej ze sztolni w masywie Chełmca w Górach Wałbrzyskich. W 2015 r. naprawiono bramkę zabezpieczającą wlot do sztolni górnej kopalni Tąpadła w obszarze Natura 2000 Masyw Ślęży PLH020040. W tym też roku zamontowane zostały kraty w wyrobisku znajdującym się w górze Wapnicy w Dzikowcu w Górach Sowich. Oprócz tego udrożniono i zabezpieczono wlot do Złotej Sztolni w Górach Orlickich. Wszystkie te działania miały na celu zapewnienie spokoju nietoperzom.
