Straż miejska z nowymi uprawnieniami. Będą mandaty za przejazdy kolejowe, zakaz fotografowania, energetyki czy smog

Od 15 września 2026 r. strażnicy miejscy mogą nakładać mandaty za kolejne wykroczenia. Nowe uprawnienia obejmują m.in. niebezpieczne zachowania na przejazdach kolejowych, ignorowanie poleceń funkcjonariuszy, sprzedaż napojów energetycznych niepełnoletnim oraz naruszenia przepisów dotyczących ochrony środowiska i zwierząt.

fot: Straż Miejska w Katowicach

Straż miejska zyskała nowe uprawnienia

fot: Straż Miejska w Katowicach

Od 15 września 2026 r. strażnicy miejscy mogą nakładać mandaty za kolejne wykroczenia. Nowe uprawnienia obejmują m.in. niebezpieczne zachowania na przejazdach kolejowych, ignorowanie poleceń funkcjonariuszy, sprzedaż napojów energetycznych niepełnoletnim oraz naruszenia przepisów dotyczących ochrony środowiska i zwierząt.

Zmiany wynikają z rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji, podpisanego w imieniu resortu przez wiceministra Czesława Mroczka. Akt rozszerza katalog wykroczeń, za które strażnicy straży miejskich i gminnych mogą wystawiać mandaty. 

Jak podkreśla Straż Miejska w Katowicach, nowe przepisy mają usprawnić interwencje i ograniczyć konieczność kierowania spraw do sądu. W praktyce część wykroczeń będzie mogła zostać zakończona mandatem wystawionym bezpośrednio na miejscu zdarzenia.

Nawet 3 tys. zł za przejazd kolejowy

Jedna z najważniejszych zmian dotyczy bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych. Strażnicy mogą interweniować wobec kierowców i pieszych, którzy:

  • wjeżdżają lub wchodzą na przejazd przy opuszczonych albo opuszczających się zaporach;
  • ignorują czerwone, również migające, światło sygnalizatora;
  • wjeżdżają na przejazd, mimo że po drugiej stronie nie ma miejsca do kontynuowania jazdy.

Za takie zachowania mandat może wynieść od 2000 do 3000 zł. To reakcja na sytuacje, które mogą doprowadzić do zablokowania torów i zderzenia z pociągiem.

Do 500 zł za niewykonanie polecenia

Strażnicy zyskali również możliwość nakładania mandatów za wykroczenie określone w art. 65a Kodeksu wykroczeń. Chodzi o umyślne niestosowanie się do zgodnego z prawem polecenia funkcjonariusza, jeżeli prowadzi to do uniemożliwienia albo istotnego utrudnienia czynności służbowej.

Mandat może wynieść do 500 zł. Wcześniej w takich sytuacjach strażnicy musieli wzywać Policję albo kierować sprawę do sądu.

Nowe uprawnienie może dotyczyć m.in. odmowy przejścia w wyznaczone miejsce podczas interwencji, utrudniania kontroli lub ignorowania polecenia związanego z przywróceniem porządku.

Strażnicy sprawdzą sprzedaż energetyków

Nowe przepisy obejmują także ochronę dzieci i młodzieży. Straż miejska może nakładać mandaty za sprzedaż napojów energetycznych osobom poniżej 18. roku życia.

Kontrole mogą być prowadzone m.in. w:

  • sklepach;
  • restauracjach i punktach gastronomicznych;
  • automatach sprzedażowych.

Za naruszenie zakazu mandat może wynieść do 2000 zł. Odpowiedzialność może ponosić zarówno osoba bezpośrednio sprzedająca napój, jak i kierownik placówki, jeżeli nie zapewnił właściwego nadzoru.

Strażnicy będą mogli również sprawdzać, czy szkoły, przedszkola, kluby sportowe i obiekty turystyczne wdrożyły Standardy Ochrony Małoletnich. Za brak wymaganych procedur grozi nagana albo mandat do 250 zł.

Kontrole właścicieli psów

Rozszerzenie uprawnień dotyczy także ochrony zdrowia zwierząt. Strażnicy mogą karać właścicieli, którzy uchylają się od obowiązkowego szczepienia psa przeciwko wściekliźnie. W tym przypadku mandat może wynieść do 500 zł.

Kara w tej samej wysokości grozi za przewóz zwierząt domowych, takich jak psy, koty czy fretki, bez spełnienia wymaganych formalności weterynaryjnych. Chodzi m.in. o brak oznakowania, paszportu lub wymaganych badań.

Deratyzacja i uchwały antysmogowe

Nowe kompetencje obejmują również kwestie sanitarne i środowiskowe. Strażnicy mogą wystawiać mandaty do 500 zł właścicielom, posiadaczom i zarządcom nieruchomości, którzy rażąco zaniedbują obowiązki związane z utrzymaniem posesji w odpowiednim stanie higieniczno-sanitarnym.

Dotyczy to m.in. obowiązkowej deratyzacji oraz zwalczania insektów.

Straż miejska będzie mogła także sprawniej egzekwować lokalne uchwały antysmogowe. Mandat do 500 zł może zostać nałożony za naruszenie zakazów i ograniczeń dotyczących spalania paliw stałych w piecach.

Zakaz fotografowania obiektów strategicznych

Strażnicy otrzymali także uprawnienia związane z ochroną obiektów ważnych dla bezpieczeństwa państwa. Interwencja może nastąpić w przypadku fotografowania, filmowania lub skanowania obiektu wojskowego albo infrastruktury krytycznej oznaczonej znakiem zakazu fotografowania.

Za złamanie zakazu grozi mandat do 500 zł. Sprzęt wykorzystany do rejestrowania obrazu może zostać objęty przepadkiem.

Co zmienia się dla mieszkańców?

Nowe przepisy oznaczają, że straż miejska będzie mogła reagować mandatami w większej liczbie spraw, które wcześniej wymagały udziału Policji lub skierowania wniosku do sądu. Dotyczy to przede wszystkim wykroczeń związanych z bezpieczeństwem, ochroną zdrowia publicznego, zwierzętami, czystością i jakością powietrza.

Zakres nowych kompetencji nie oznacza jednak, że każdy strażnik automatycznie może nakładać mandaty za wszystkie wymienione wykroczenia. Upoważnienia wydają komendanci straży, a ich zakres powinien wskazywać konkretne podstawy prawne i obszar obowiązywania.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Domański: Polska będzie beneficjentem netto najbliższego budżetu UE

Polska pozostanie beneficjentem netto najbliższego budżetu UE. - Musimy po pierwsze przygotować Polskę, polski system finansowy do nowych zasad budżetu europejskiego. Po drugie musimy rozwijać inne narzędzia finansowania naszej gospodarki - powiedział w poniedziałek w Polskim Instytucie Ekonomicznym minister finansów i gospodarki Andrzej Domański.

Lotnisko Muchowiec z nową płytą postojową i drogami kołowania. Inwestycja za 9,5 mln zł

Na lotnisku Muchowiec w Katowicach trwa kolejny etap modernizacji. Powstają nowa płyta postojowa dla samolotów, dwie drogi kołowania oraz drogi serwisowe. Wartość inwestycji wynosi 9,5 mln zł, a zakończenie prac zaplanowano na pierwszy kwartał 2027 roku.

Kolejne zmiany dla podróżnych na stacji kolejowej Katowice

Pasażerowie, którzy korzystają ze stacji kolejowej Katowice mają do dyspozycji sześć nowych wind. Zyskali dzięki nim łatwiejszy dostęp do kolei.

Ponad 100 mln zł na onkologię w częstochowskiej Parkitce

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. Najświętszej Maryi Panny w Częstochowie otrzyma blisko 100 mln zł z Narodowej Strategii Onkologicznej. Rozwój onkologii w placówce wesprze również województwo śląskie, które przeznaczy na ten cel 10 mln zł z własnego budżetu - informują w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Śląskiego.