fot: Maciej Dorosiński
- Gdy wstępowaliśmy do Unii Europejskiej, to priorytetem dla niej było zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego i uniezależnienie się od dostaw zewnętrznych surowców energetycznych. Minęło kilkanaście lat i sytuacja jest całkowicie odwrotna. Unia robi wszystko, aby to uzależnienie wzrosło - mówi prezes GIPH Janusz Olszowski
fot: Maciej Dorosiński
Przemysł węglowy jest niezbędny dla przeprowadzenia transformacji energetycznej w Europie - podkreśla Janusz Olszowski, wiceprezydent Stowarzyszenia Węgla Kamiennego i Brunatnego EURACOAL, prezes Górniczej Izby Przemysłowo-Handlowej.
W miniony poniedziałek, 26 czerwca, w Berlinie odbyło się Walne Zgromadzenie i posiedzenie Komitetu Wykonawczego EURACOAL. Co było tematem tych spotkań?
Agenda obu spotkań była obszerna. Zapoznaliśmy się ze sprawozdaniem ze spotkania z dyrektorem Dyrekcji Generalnej ds. Energii Komisji Europejskie dr. Klausem-Dieterem Brochardtem. Omówiliśmy światowe trendy, panujące na rynku węgla. Dokonaliśmy przeglądu działań Unii Europejskiej uderzających w energetykę opartą na węglu, m.in. dokument referencyjny LCP BREF. Pracowaliśmy nad stanowiskami Euracoal w sprawie reformy systemu ETS i pakietu „Czysta energia dla wszystkich”. Komisja Europejska przedstawiła30 listopada ub.r. pakiet legislacyjny, mający tak zreformować system energetyczny Unii Europejskiej, aby osiągnąć trzy główne cele. Są to: priorytet dla efektywności energetycznej, pozycja światowego lidera w dziedzinie energii odnawialnych i zapewnienia sprawiedliwego traktowania konsumentów. Nie ulega wątpliwości, że jest to największy pakiet legislacyjny w historii polityki energetycznej, obejmujący - wraz z innymi propozycjami - ok. 90 proc. europejskich ramowych regulacji w dziedzinie energii. Jeżeli te propozycje zostaną wdrożone, to ukształtuje europejski rynek energii na następne 10 - 15 lat.
Jaki pogląd przedstawili na propozycje zapisane w pakiecie „Czysta energia dla wszystkich” uczestnicy berlińskiego spotkania?
Zgodziliśmy się z jego założeniem, że Europa potrzebuje konkurencyjnej energii dla konkurencyjnego przemysłu. Zdecydowany sprzeciw wzbudza jednak forsowanie przez Komisję Europejską próbą oparcia energetyki wyłącznie na źródłach odnawialnych. Energia pochodząca z nich nie ma nic wspólnego z wolną konkurencją, gdyż wymaga dotowania idącego w miliardy euro. Jak wyliczyła Rada Europejskich Regulatorów Energii CEER, dzisiaj megawat z OZE pochłania od 110,22 do 145 euro wsparcia publicznego. Ten dodatkowy koszt to 59 mld euro. CEER wyliczyła to jako średnią ważoną dla 25 państw członkowskich UE oraz Norwegii w 2015 r. Podobnie szacuje Międzynarodowa Agencja Energii. Wg jej danych dotacje dla OZE w 28 państwach UE wzrosły w 2015 r. do ponad 60 mld dolarów. W tej sytuacji sprzeciw EURACOAL nie może chyba dziwić. Tak jak i negatywne stanowisko wobec zaproponowanym przez Komisję norm emisji 550 gram CO2 na kWh. Norma ta ma mieć zastosowanie do mechanizmów rynku mocy od 2023 r. Żadna elektrownia opalana węglem nie może jej spełniać, chyba że będzie wyposażona w CCS. Dziś najbardziej sprawne elektrownie węglowe bez CCS mogą emitować 700 gCO2/kWh, a wiele obiektów na węgiel brunatny emituje ponad 1000 gCO2/kWh. Mechanizmy mocy powinny być technologicznie neutralne. Dzięki temu można osiągnąć równowagę systemu energetycznego przy wykorzystaniu najbardziej opłacalnych technologii. W praktyce może to obejmować istniejące elektrownie węglowe działające przy niskim obciążeniu.
Podtrzymujecie swoje stanowisko, że bez węgla Europa nie może się obejść?
Przemysł węglowy jest niezbędny dla przeprowadzenia transformacji energetycznej w Europie. Dziś inwestuje się w technologie niskoemisyjne a w przyszłości - mam nadzieję - w badania nad gospodarką węglową w cyklu zamkniętym. Warto tu przypominać, że emisja dwutlenku węgla spowodowana spalaniem węgla w UE została zmniejszona w latach 1990-2014 o 40 proc., co jest znacznie większą redukcją niż oczekiwane przez cele UE. Przewiduje się wzrost - za sprawą innowacyjnych technologii - sprawności elektrowni. Doprowadzi to do dalszej redukcji emisji, a tym samym spełni cel unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji. EURACOAL podczas spotkania w Berlinie podtrzymał swoje zaangażowanie w trzyetapową strategię czystego węgla. Dzisiaj -modernizacja i wymiana starych, nieefektywnych elektrowni węglowych; jutro - wykorzystanie efektów prac badawczo-rozwojowych dotyczących wysoce sprawnych, elastycznych elektrowni węglowych; pojutrze - wychwytywanie i magazynowanie CO2 lub jego wykorzystanie w projektach demonstracyjnych spalania węgla.
