fot: Krystian Krawczyk
Ceny energii budziły i budzą wiele obaw
fot: Krystian Krawczyk
Niestabilna sytuacja na rynkach surowców przełożyła się na wzrastające ceny energii. W ten rok wchodzimy jednak z mechanizmami, które mają choć w pewnym stopniu ustabilizować tę sytuację. Jak to wyjdzie w praktyce, przekonamy się za 12 miesięcy. To wtedy będziemy mogli ocenić, jak sprawdziły się rządowe rozwiązania, takie jak tarcza solidarnościowa oraz mechanizm ceny maksymalnej.
Pierwsze z nich zakłada, że ceny energii w 2023 r. będą zamrożone na poziomie z 2022 r. Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. weszła w życie 18 października 2022 r. i zgodnie z nią ceny będą zamrożone dla określonych limitów zużycia. I tak do 2 MWh rocznie dla wszystkich gospodarstw domowych. Kolejny poziom do 2,6 MWh dla gospodarstw domowych z osobami z niepełnosprawnościami i ostatni do 3 MWh dla gospodarstw domowych z Kartą Dużej Rodziny oraz rolników. Ponadto rozwiązaniem objęto działki znajdujące się w rodzinnych ogrodach działkowych. Zamrożenie w tym przypadku będzie obowiązywać do poziomu 250 kWh. Należy wspomnieć, że aby skorzystać z limitu zużycia ponad 2000 kWh, należy złożyć wymagane oświadczenie do 30 czerwca 2023 r.
Należy jednak zadać sobie pytanie, co stanie się, jeśli przekroczymy te limity zużycia? Wówczas do głosu dochodzi mechanizm ceny maksymalnej. Zgodnie z nią gospodarstwa domowe za nadwyżkę zapłacą maksymalnie 693 zł za MWh.
Więcej nie zapłacą
Ceny energii budziły także obawy wśród mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, jednostek samorządu terytorialnego, a także podmiotów wrażliwych, jak np. szkoły czy placówki ochrony zdrowia. Przyjęte rozwiązania w zakresie tej grupy odbiorców zakładają, że niezależnie od wzrostu cen energii elektrycznej na rynku hurtowym w roku 2023 w rozliczeniach z odbiorcami stosowana będzie cena maksymalna na poziomie 785 zł/MWh. Aby skorzystać z tego rozwiązania, należało jednak do 30 listopada 2022 r. złożyć stosowne oświadczenie.
Oczywiście przedsiębiorcy musieli spełnić tu określone warunki. Pierwszym był stan zatrudnienia, które średniorocznie musiało wynieść mniej niż 250 pracowników. Ponadto roczny obrót nie mógł przekroczyć 50 mln euro lub suma aktywów bilansu końcowego nie przekroczyła 43 mln euro w przeliczeniu na złotówki. Stawka 785 zł/MWh dotyczy wyłącznie energii elektrycznej zużywanej na potrzeby podstawowej działalności przedsiębiorcy.
Stała cena w przypadku mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, jednostek samorządu terytorialnego, a także podmiotów wrażliwych zaczęła obowiązywać już od 1 grudnia ub.r. Taki stan rzeczy zostanie utrzymany do końca br. W przypadku przedsiębiorstw, które podpisały umowę sprzedaży energii elektrycznej (lub umowę kompleksową) przewidującą stawkę wyższą niż 785 zł/MWh po 23 lutego 2022 r., stawka 785 zł/MWh będzie obowiązywała również z mocą wsteczną, za okres do 30 listopada 2022 r.
Dodatek i stała cena
W tym roku na bonus mogą także liczyć oszczędni. Jeśli uda się nam ograniczyć zużycie energii o ponad 10 proc. w stosunku do 2022 r., to możemy liczyć na 10 proc. obniżki rachunku w 2024 r.
Warto też wspomnieć, że rząd w tarczy solidarnościowej wprowadził także obowiązek ograniczenia zużycia energii o minimum 10 proc. w obiektach administracji rządowej i samorządowej.
Mówiąc o energii, należy także spojrzeć na kwestie ogrzewania. Największą uwagę skupiał i skupia węgiel, który według szacunków jest używany w ponad 4 mln gospodarstw domowych w Polsce. Te decyzją rządu zostały wsparte dodatkiem węglowym w wysokości 3 tys. zł. Ma to kosztować ponad 11 mld zł. Gospodarstwa domowe oraz odbiorcy realizujący ważne zadania z zakresu użyteczności publicznej, którzy do celów grzewczych używają gazu, nie otrzymali takiego bezpośredniego wsparcia, ale zadecydowano o zamrożeniu dla nich cen paliwa na poziomie z 2022 r., czyli 200,17 zł/MWh.
