SRK przywraca do życia tereny po zlikwidowanych kopalniach
Hałda w Zabrzu, osadniki dawnej kopalni „Juliusz” w Wojkowicach oraz zwałowisko odpadów pogórniczych „Marian-Wschód”, położone na granicy Sosnowca i Jaworzna, to trzy obiekty, które Spółka Restrukturyzacji Kopalń przywraca do życia przy wykorzystaniu środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Rekultywacja terenów pogórniczych to jedno z głównych zadań spółki, a istotne zaangażowanie środków finansowych z NFOŚiGW pozwoliło zamknąć dwa z tych projektów w 2010 roku. Położona w rejonie ulic Hagera i Tarnogórskiej w Zabrzu hałda 1/L zajmuje powierzchnię ok. 17,5 ha. Dawna kopalnia „Pstrowski” zakończyła lokowanie odpadów pogórniczych na tym zwałowisku w 1962 roku.
Do tej pory przeprowadzono dwa etapy rekultywacji: w maju 2008 roku zakończono rekultywację techniczną, a 26 listopada br. zamknięto etap rekultywacji biologicznej. W ramach projektu, który przygotowany został przez Główny Instytut Górnictwa, skoncentrowano się na uzupełnieniu roślinności na terenie wierzchowiny i południowo-zachodniej części skarpy, odpowiednim wyprofilowaniu skarp oczka wodnego oraz na wykonaniu utwardzonych dróg. Kolejny obiekt, który udało się przywrócić przyrodzie, to trzy osadniki podpoziomowe byłej kopalni „Jowisz”, zlokalizowane przy rzece Krynicy w Wojkowicach. W wyniku długoletniej eksploatacji i szkód górniczych w skarpach osadników oraz ich dnie wystąpiły liczne spękania i ubytki, a teren osadników utracił całkowicie swe wartości użytkowe.
Spółka Restrukturyzacji Kopalń jako następca prawny kopalni „Jowisz” w likwidacji zobowiązana została do przywrócenia wartości użytkowej tym gruntom. Rekultywacja, zgodna z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Wojkowice, objęła teren o powierzchni 1,9 ha. Projekt został uzgodniony z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w Gliwicach. W jego ramach wypompowano wody nadosadowe, usunięto i zagospodarowano osady, naprawiono drogi i przeprowadzono rozbiórkę obiektów oraz urządzeń technologicznych. Rekultywacja zakończona została 26 listopada 2010 roku, do końca grudnia 2012 roku prowadzona będzie jeszcze pielęgnacja biologiczna terenu: koszenie darni, podlewanie i uzupełnienie sadzonek oraz nawożenie zrekultywowanej powierzchni. Zwałowisko odpadów pogórniczych „Marian-Wschód”, położone w granicach administracyjnych Sosnowca i Jaworzna, to trzecie przedsięwzięcie SRK realizowane przy wsparciu NFOŚiGW. Zwałowisko, zlokalizowane na terenie byłego wyrobiska popiaskowego, powstało w wyniku składowania oraz formowania skały płonnej. Zgromadzony tu materiał to powęglowe odpady przeróbcze, wytworzone przez byłą kopalnię „Jan Kanty” w Jaworznie. Łączna powierzchnia zwałowiska wynosi ok. 33,9 ha, ale część terenu samoistnie zarosła wysoką roślinnością i zintegrowała się z sąsiednimi terenami leśnymi. Rekultywacja biologiczna dotyczy więc 22 ha. W roku 2007 zakończono rekultywację techniczną wraz z ukształtowaniem warstwy glebotwórczej. W ramach prac rekultywacyjnych wyprofilowano skarpy obiektu, wyrównano wierzchowinę, wykonano odwodnienie oraz drogę leśną. Prowadzona obecnie rekultywacja biologiczna dokonywana jest w oparciu o dokumentację opracowaną przez Główny Instytut Górnictwa. Do końca września przyszłego roku zakończą się natomiast zabiegi agrotechniczne, nasadzenia drzew i krzewów (głownie sosny i modrzewia, z uzupełnieniem brzozy i olszy), wysiew traw i inne zabiegi pielęgnacyjne. W przypadku wszystkich trzech przedsięwzięć, przez trzy lata po ich zakończeniu SRK jest zobowiązana do otoczenia zrekultywowanego terenu opieką i zapewnienia trwałości inwestycji.