Sprzedaż uprawnień do emisji CO2

Dzięki wykorzystaniu wydzielającego się ze złóż węgla metanu, Jastrzębska Spółka Węglowa (JSW) zarobi ok. 1 mln zł rocznie na sprzedaży uprawnień do emisji dwutlenku węgla. Kupi je japońska firma Chugoku Electric Power z Hiroszimy.

W czwartek w Głównym Instytucie Górnictwa (GIG) w Katowicach przedstawiciele japońskiego koncernu energetycznego i JSW podpisali obowiązującą do 2012 roku umowę w tej sprawie. To pierwszy w górnictwie i 10. w Polsce projekt oparty na tzw. Wspólnym Wdrożeniu, przewidzianym przez Protokół z Kioto.

Wspólne Wdrożenie to jeden z mechanizmów służących ograniczeniu emisji szkodzących klimatowi gazów cieplarnianych. Przy realizacji projektów zmniejszających emisję takich gazów inwestor otrzymuje tzw. ERU, czyli jednostki redukcji emisji, równoznaczne z uprawnieniami do emisji C02. Może je sprzedać tym, których uprawnienia emisyjne są niewystarczające. Kraj kupujący jednostki zalicza je jako własną redukcję emisji.

Projekt, dzięki któremu JSW otrzyma ERU, jest realizowany w kopalni Borynia w Jastrzębiu-Zdroju. Pozyskiwany tam metan już wcześniej był wykorzystywany w zakładowej kotłowni; teraz będzie napędzał silnik gazowy, służący do wytwarzania ciepła i energii elektrycznej na potrzeby kopalni. Koszt inwestycji to ok. 6 mln zł. Będzie to szósty tego typu silnik w kopalniach JSW.

Finansowana przez JSW instalacja sprawi, że do atmosfery rocznie nie trafi ponad 2,5 tys. ton metanu (13 tys. ton do końca 2012). Ponieważ potencjał cieplarniany metanu jest 21 razy większy od dwutlenku węgla, taka ilość metanu jest równa ok. 54 tys. ton dwutlenku węgla rocznie, co w całym okresie obowiązywania umowy daje ok. 270 tys. ton CO2.

Pozyskane w ten sposób uprawnienia emisyjne są tańsze od tych, które otrzymują w ramach swoich przydziałów bezpośredni emitenci CO2. To około 4-8 euro za tonę, wobec 22-25 euro za tonę uprawnień do emisji CO2 w zwykłym handlu emisjami. JSW sprzedała ERU po stałej cenie do 2012 roku. Szczegółów nie podano, ale przy planowanym rocznym przychodzie rzędu 1 mln zł, może to oznaczać ok. 5-6 euro za tonę.

- Ta umowa jest bardzo ważna ze względów ekologicznych, ale także z punktu widzenia szukania dodatkowych przychodów dla naszych kopalń. Ich źródłem mogą być m.in. wydobywane wraz z węglem kopaliny oraz metan, traktowany w górnictwie jako odpad – powiedział prezes JSW Jarosław Zagórowski.

Reprezentujący japoński koncern Chugoku Electric Power z Hiroszimy Kurita Toshio ocenił, że uczestnictwo jego firmy w tym przedsięwzięciu pozwala przeciwdziałać jednemu z największych problemów ludzkości, jakim jest efekt cieplarniany; jest też ważne z biznesowego punktu widzenia. Japończycy są zainteresowani również innymi projektami tego typu w Polsce.

W polskich kopalniach średnio wydziela się ok. 8-10 m sześc. metanu na każdą tonę wydobywanego węgla. Z danych Wyższego Urzędu Górniczego wynika, że w ubiegłym roku z górotworu objętego eksploatacją górniczą uwolniło się łącznie 878 mln m sześc. metanu. Oznacza to, że w każdej minucie ze złóż węgla uwalnia się średnio 1.673 m sześc. gazu. Instalacje odmetanowania funkcjonują w 20 kopalniach. W zeszłym roku ujęto w nie 268 mln m sześc., a zagospodarowano energetycznie 165 mln m sześc.

Oznacza to, że zaledwie 30 proc. wydzielającego się przy wydobyciu węgla metanu jest ujmowane w instalacje odmetanowania, zaś do gospodarczego wykorzystania trafia mniej niż piąta część całości. Najwięcej metanu wydziela się w kopalniach jastrzębskich.

Właśnie JSW przoduje w gospodarczym wykorzystaniu metanu, którego wydziela się tam rocznie ponad 330 mln m sześc. Ujmowane jest 126,2 mln m sześc., pozostała część trafia do atmosfery. Rocznie spółka wykorzystuje 88,4 mln m sześc. metanu, czyli ok. 70 proc. ujętego gazu. To wielkość odpowiadająca 140 tys. ton węgla.

W kolejnych latach JSW chce zwiększyć zarówno wielkość pozyskiwania, jak i wykorzystania metanu. Projektem zainteresowane są m.in. władze Jastrzębia Zdroju, gdzie położone są należące do firmy kopalnie. Środowisko górnicze zabiega także, aby energia pozyskana z metanu uwalniającego się ze złóż węgla otrzymała status tzw. zielonej. Wówczas łatwiejsze byłyby inwestycje w zakresie energetycznego wykorzystania tego gazu.

Siłownie na metan działają m.in. w należących do JSW kopalniach \"Krupiński\" i \"Pniówek\". W tej ostatniej instalacji, po raz pierwszy na polskim rynku, zastosowano przetwarzanie produkowanego ciepła na chłód dla podziemnej klimatyzacji kopalni. Kilka miesięcy temu w kopalni ruszyła nowa stacja odmetanowania za prawie 10 mln zł.