fot: Andrzej Bęben/ARC
W Będzinie Żydzi stanowili od 70 do 80 proc. mieszkańców tego najstarszego miasta w Zagłębiu Dąbrowskim
fot: Andrzej Bęben/ARC
Sosnowieckie Centrum Sztuki - Zamek Sielecki w Sosnowcu oraz oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach ruszają z cyklem regionalnych spotkań z kulturą i historią Żydów zagłębiowskich. Pierwsze spotkanie już w poniedziałek, 9 listopada o 17:30 w Zamku Sieleckim (ul. Zamkowa 2).
Inaugurację cyklu postanowiono poświęcić Izabeli Geldbard, pisarce, skandalistce i muzie artystów, urodzonej 5 listopada 1893 r. w Sosnowcu, i znanej bardziej, choć tylko w kręgach specjalistów, jako Izabela Stachowicz. Pisała barwnie i dowcipnie. Pisali też o niej. książki, ale nawet została uwieczniona przez Witkacego w "Pożegnaniu jesieniˮ jako demoniczna Hela Bertz.
Na następne spotkanie Sosnowieckie Centrum Kultury i IPN zapraszają:
• 11 stycznia 2016 r. godz.17: 30 - wykład "Trzy portrety Stanisława Wygodzkiego", prowadzenie dr Monika Szabłowska-Zaremba (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II);
• 14 marca 2016 r. godz.17:30 - wykład "Powroty i spotkania Anny Ćwiakowskiej", prowadzenie Magda Cyankiewicz (Muzeum Miejskie Sztygarka w Dąbrowie Górniczej);
• 9 maja 2016 r. godz. 17:30 - wykład "Ukryte stronice - opowieści o Żydach będzińskich", prowadzenie Jarosław Krajniewski (Muzeum Miejskie Sztygarka w Dąbrowie Górniczej).
Spotkania będą się odbywać w Sosnowieckim Centrum Sztuki - Zamek Sielecki (Sosnowiec, ul. Zamkowa 2). Każde z nich w sposób wszechstronny i wyczerpujący zaprezentuje wybraną postać lub ukaże wybrane zagadnienie. Nie zabraknie komentarza historycznego, społecznego i literaturoznawczego, ponieważ życie każdego człowieka osadzone jest w określonej czasoprzestrzeni. Analizie poddany zostanie trudny czas, jakim był wiek XX. Odzwierciedleniem tamtych lat, wydarzeń znajdziemy w dziełach literackich, dzięki którym nasza wiedza o przeszłości jest bogatsza.
Żydzi w większej liczbie zaczęli przybywać do na tereny dzisiejszego Zagłębia Dąbrowskiego w czasach Kazimierza Wielkiego. Procesy te wspomagały nadawane przywileje oraz przygraniczne położenie, dodatkowo na trasie szlaków handlowych. Żydzi bowiem trudnili się przede wszystkim handlem.
W 1939 r. w Sosnowcu żyło 30 tys. obywateli polskich żydowskiego pochodzenia, stanowili oni ok. 20 proc. mieszkańców miasta. W pobliskim Będzinie Żydzi stanowili od 70 do 80 proc. mieszkańców tego najstarszego miasta w Zagłębiu Dąbrowskim. Pozostałością po tym czasie są m.in. kirkuty (cmentarze). W regionie nie zachowała się ani jedna synagoga. Spalili je, często razem z wyznawcami judaizmu, Niemcy na początku II wojny światowej.
